Σεμινάριο για τις βάσεις στο 4ο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ

Τοποθέτηση της Συνέλευσης Χανίων του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ στο 4ο Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Φόρουμ (Αθήνα Μάης 2006)

Συναγωνιστές και συναγωνίστριες,
Από την εποχή του Ψυχρού πολέμου, όταν ΝΑΤΟ και βάσεις διατηρούσαν μια «ισορροπία τρόμου» με την Σοβιετική Ένωση, έχουν αλλάξει πολλά. Όμως ο «νέος κόσμος» που υπόσχονταν η Νέα Τάξη Πραγμάτων κάθε άλλο παρά ένας κόσμος ειρήνης και δημοκρατίας είναι. Η Νέα Τάξη αποδείχτηκε Νέα Αταξία, κόσμος συγκρούσεων και πολέμων. Το ΝΑΤΟ, με επικεφαλής τις ΗΠΑ, από τον «ανθρωπιστικό πόλεμο» στη Γιουγκοσλαβία έφτασε με το «αντιτρομοκρατικό δόγμα» στο Αφγανιστάν, το Ιράκ, και τις πύλες του Ιράν. Η 11/9 ήταν η το ευκαιριακό πρόσχημα για την εξάπλωση ενός πολέμου με αόριστο χρονικό και τοπικό ορίζοντα. Ο άξονας «του κακού» περιλαμβάνει από λαϊκά απελευθερωτικά κινήματα, όπως το Παλαιστινιακό μέχρι «κράτη - ταραξίες» όπως το Ιράν, η Συρία, η Βόρεια Κορέα, το Σουδάν και ποιος ξέρει ποια ακόμα. Καθώς οι ΗΠΑ πλεονεκτούν στρατιωτικά σε σχέση με τους υπόλοιπους ιμπεριαλιστές, κυριαρχεί η φυγή προς τον πόλεμο. Έναν πόλεμο συνυφασμένο με τον γεωπολιτικό έλεγχο από τη Βόρεια Αφρική ως τον Καύκασο και τις νότιες δημοκρατίες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.
Με στόχο το φυσικό αέριο της Ευρασίας και τα πετρέλαια της Μέσης Ανατολής, αλλά και της Αφρικής που κατέχει το 10% των παγκόσμιων αποθεμάτων, στήνουν ένα τεράστιο στρατιωτικό δίχτυ. Βάσεις έχουν απλωθεί από τα Βαλκάνια ως τον Καύκασο, την Κεντρική Ασία, τη Μέση Ανατολή και την Ινδική χερσόνησο. Μεσόγειος, Μ. Ανατολή, Σουέζ, είναι σημεία στα οποία εστιάζεται η προσοχή των ΗΠΑ. Στην Κεντρική Ασία εγκαθιστούν βάσεις και προκεχωρημένα φυλάκια. Στην Κρήτη επεκτείνουν τη βάση της Σούδας. Στην Αφρική εγκαθιστούν σημεία ελέγχου. Στον Περσικό και την Αραβική Θάλασσα επεκτείνουν την παρουσία τους με βάσεις στο Ομάν, την Υεμένη, τα Αραβικά Εμιράτα, και στη Μαύρη Θάλασσα στήνουν ναυτικά αγκυροβόλια. Στην Ευρώπη περιορίζουν παλιές βάσεις και δημιουργούν νέες με τη ματιά στραμμένη Ανατολικά. Ήδη έχει συμφωνηθεί η εγκατάσταση βάσεων στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, συζητιέται η εγκατάσταση αντιπυραυλικών συστημάτων στην Πολωνία, γίνονται διαβουλεύσεις για τρεις ακόμα βάσεις στην Τουρκία και εγκαθίστανται σταθμοί ραντάρ στο Αζερμπαϊτζάν. Παράλληλα σε μια σειρά δημοκρατίες της πρώην ΕΣΣΔ, οι ΗΠΑ ενισχύουν εθνικιστικά κινήματα και οργανώνουν πραξικοπήματα για να επιβάλλουν υποτελείς κυβερνήσεις. Πιο νότια -ταυτόχρονα με την επιτάχυνση του «Μεσογειακού Διαλόγου»- στήνουν στρατιωτικές βάσεις στην Αλγερία, το Μαρόκο και την Τυνησία και ετοιμάζουν νέες εστίες έντασης, αισιοδοξώντας να αλλάξουν τον πολιτικό χάρτη, από το Μαρόκο ως τον Καύκασο.
Θα ήταν λάθος να θεωρήσουμε ότι η ΕΕ σέρνεται πίσω από αυτή την αμερικάνικη στρατιωτική κούρσα. Μπορεί οι ΗΠΑ να έχουν την πρωτοκαθεδρία, αλλά η ΕΕ αντιδρά ενεργά στην παρουσία των ΗΠΑ μέσα στην «αυλή» της. Το «ευρωπαϊκό δόγμα ασφάλειας» που παρουσίασε ο Σολάνα πριν 3 χρόνια είναι σαφές: «Χρειάζεται ν' αναπτύξουμε μια στρατηγική νοοτροπία, που να προωθεί την έγκαιρη, γρήγορη και όπου χρειάζεται στιβαρή επέμβαση». Την ίδια περίοδο ο Ευρωπαίος Επίτροπος Πασκάλ Λαμύ δήλωνε: «Μια οικονομική ένωση που διαρκώς αναπτύσσεται και στο πολιτικό επίπεδο πρέπει να έχει μια εξωτερική πολιτική και -για πρώτη φορά- έναν κοινό στρατό που να εξασφαλίζει ένα πολιτικό πλαίσιο αποτελεσματικό, το οποίο να υποστηρίξει την επέκταση των βιομηχανικών και χρηματιστικών κύκλων και υπηρεσιών». Η ραγδαία ανάπτυξη του ευρωπαϊκού στρατιωτικο-βιομηχανικού συμπλέγματος κόντρα στο αμερικανικό μονοπώλιο, και κυρίως ο ευρωστρατός -κομμάτι κι αυτός όπως και οι βάσεις της «ένοπλης παγκοσμιοποίησης»- αποτελούν προσπάθειες της ΕΕ να έχει σοβαρό λόγο σε περιοχές ζωτικές για τα ευρωπαϊκά κεφάλαια. Το -παγωμένο από το όχι των λαών- Ευρωσύνταγμα έμμεσα αναφέρει ότι η νέα αντίληψη για την «ασφάλεια» εμπεριέχει και στρατιωτικές επιχειρήσεις εκτός συνόρων. Η προσπάθεια στρατιωτικής ανεξαρτοποίησης της ΕΕ δεν είναι μια θετική εξέλιξη για τους λαούς της Ευρώπης. Αυτοί δεν έχουν να κερδίσουν τίποτα από τον ανταγωνισμό αμερικάνων και ευρωπαίων ιμπεριαλιστών για την επέκταση των ζωνών επιρροής τους.
Συναγωνιστές και συναγωνίστριες,
Το νέο αμερικανονατοϊκό πολεμικό δόγμα, έχει μια σειρά συνέπειες για τη χώρα μας. Ανάμεσά τους την πλήρη ΝΑΤΟποίηση του Αιγαίου, αλλά και την ενίσχυση της ελληνικής παρουσίας στις ανά τον κόσμο ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις (Βαλκάνια, Αφγανιστάν, ίσως και Ιράκ). Το μεγάλο εξοπλιστικό πρόγραμμα της Ελλάδα δεν έχει καμία σχέση με την άμυνα της, αλλά με αυτές τις ανάγκες του ΝΑΤΟ, και το ίδιο -προς δόξα των αμερικανικών και ευρωπαϊκών πολεμικών βιομηχανιών- ισχύει και για τη γειτονική Τουρκία. Η «στρατηγική συνεργασία» με την οποία μας «τίμησε» πρόσφατα ο Μπους, «μεταφράζεται» πρακτικά στην ανεπιφύλακτη υποστήριξη και την ενεργό συμμετοχή της ελληνικής κυβέρνησης στον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας». Η ελληνική κυβέρνηση κατά την τότε επίσκεψη στις ΗΠΑ εμφανίστηκε πρόθυμη να προσφέρει περισσότερα, στο Αφγανιστάν, το Ιράκ και στα σχέδια για το Ιράν.
Κλειδί αυτής της συνεργασίας είναι η ύπαρξη στην Κρήτη της βάσης της Σούδας και ο ρόλος της στους αμερικανικούς νεοταξικούς σχεδιασμούς. Σύμφωνα με τις HΠA, η Ελληνική προσφορά στον πόλεμο στο Ιράκ ήταν μεγάλη. Κατά τη διάρκεια της επίθεσης, από τη βάση της Σούδας -που παλιότερα έχει χαρακτηριστεί από τους αμερικάνους «51ο αστέρι της αστερόεσσας»- πέρασαν αμέτρητα πλοία, με χιλιάδες τόνους στρατιωτικό υλικό, και πραγματοποιήθηκαν πάνω από 1.500 πτήσεις πολεμικών αεροσκαφών.
Μετά το κλείσιμο -πριν χρόνια- των άλλων αμερικανικών βάσεων, και εκτός από μικρές νατοϊκές εγκαταστάσεις στο Άκτιο, τον Άραξο και τον Τίρναβο, η Σούδα είναι η κύρια αμερικάνικη βάση στην Ελλάδα, που λόγω της γεωστρατηγικής της θέσης αποτελεί κλειδί για τον έλεγχο της Μεσογείου. Εδώ και 50 χρόνια, από τον Αραβοϊσραηλινό πόλεμο και τον «Πόλεμο του Κόλπου», ως το διαμελισμό της Γιουγκοσλαβίας και την επίθεση σε Αφγανιστάν και Ιράκ -και παρά τη λαϊκή οργή- η Σούδα χρησιμοποιείται ενεργά στα σχέδια των ΗΠΑ στην περιοχή.
Δεν πρόκειται απλά για μια βάση, αλλά για ένα ολόκληρο στρατιωτικό σύμπλεγμα: Την αμερικάνικη αεροπορική βάση, το Νατοϊκό πεδίο βολής (NAMFI) και τη ναυτική βάση και τις αποθήκες του ΝΑΤΟ, που στην ουσία κατέχουν την ευρύτερη περιοχή της Σούδας, προσφέροντας στις ΗΠΑ σημαντικές επιχειρησιακές δυνατότητες: Πτήσεις, συντήρηση και υποστήριξη αεροσκαφών και ηλεκτρονική κατασκοπεία. Επικοινωνίες και ανεφοδιασμό του 6ου στόλου και των βομβαρδιστικών Β-52, καθώς και αποθήκευση, ναρκών και πυρομαχικών. Το νατοϊκό Πεδίο Βολής προσφέρει χώρο εκτόξευσης, θάλαμο επιχειρήσεων, αποθήκες πυραύλων καυσίμων και βλημάτων, καθώς και ένα ισχυρό πλέγμα ραντάρ. Τέλος το συγκρότημα Σούδας στο Μαράθι (Suda Bay complex–Crete) περιλαμβάνει εκτός από αποθήκες καυσίμων και πυρομαχικών, βάση ανεφοδιασμού πλοίων και ειδική προβλήτα για τον ελλιμενισμό πυρηνοκίνητων αεροπλανοφόρων και υποβρυχίων.
Η συμφωνία για την παραμονή της βάσης, ανανεώθηκε το 2001, όπως γινόταν και όλα τα προηγούμενα χρόνια, διαιωνίζοντας το καθεστώς υποτέλειας. Ερήμην του λαού, οι ελληνικές κυβερνήσεις αποδέχονται την ύπαρξη στη Σούδα ενός αμερικάνικου στρατιωτικού κρατιδίου, που χρησιμοποιείται ελεύθερα από τα στρατιωτικά αεροσκάφη, και το προσωπικό των ΗΠΑ». Ήδη η προηγούμενη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ έδωσε μόνιμη άδεια για μεταστάθμευση απεριόριστου αριθμού πολεμικών αεροσκαφών, και τίποτα δεν μας κάνει να πιστεύουμε ότι η σημερινή κυβέρνηση της ΝΔ -γνωστή για το φιλοαμερικανισμό της- αναίρεσε οποιαδήποτε τέτοια άδεια. Το αντίθετο μάλιστα, πιθανότερο είναι να την έχει επεκτείνει.
Απαιτούμε να μάθουμε την αλήθεια. Τι δεσμεύσεις ανέλαβε η Ελλάδα -κατά την πρόσφατη επίθεση της Κοντολίζα Ράις- σχετικά με τη σχεδιαζόμενη επίθεση στο Ιράν; Περνούν από τη Σούδα με προορισμό το Γκουαντανάμο, αεροπλάνα τις CIA; Υπάρχουν πυρηνικά και επικίνδυνα χημικά όπλα στις αμερικανονατοϊκές αποθήκες της Σούδας; Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχει μια «περιβαλλοντική τρύπα». Έρευνες εμφανίζουν αύξηση της θνησιμότητας από καρκίνο, τα βλήματα που δοκιμάζονται στο Πεδίο Βολής, εγκυμονούν μεγάλους κινδύνους, ενώ έχει καταγγελθεί και διακίνηση τοξικών αποβλήτων. Τι γίνονται τα απόβλητα των πυρηνοκίνητων αεροπλανοφόρων και υποβρυχίων που ελλιμενίζονται στη Σούδα; Που είναι οι μετρήσεις που είναι υποχρεωτικό να γίνονται συχνά στο θαλάσσιο χώρο; Για πόσο καιρό ακόμα οι αμερικανονατοϊκές εγκαταστάσεις θα αποτελούν άβατο για τα ελληνικά κλιμάκια ελέγχου, όπως ορίζει η αποικιοκρατικού χαρακτήρα συμφωνία με τις ΗΠΑ;
Δεκάδες ερωτήματα θα μπορούσαμε να θέσουμε και δεκάδες περιστατικά να αναφέρουμε, για την ασύδοτη παρουσία των αμερικάνικων στρατιωτικών δυνάμεων. Επιθέσεις εις βάρος πολιτών, μετατροπή της πόλης μας σε θέρετρο εκτόνωσης μεθυσμένων στρατιωτών, κατοχή στην ουσία μιας πανέμορφης περιοχής –όπως είναι ο κόλπος της Σούδας, με ότι αυτά σημαίνουν για την αξιοπρέπεια του λαού μας, αλλά και για την τοπική οικονομία. Κι όλα αυτά οι Χανιώτες τα βλέπουν σχεδόν καθημερινά παρά την προσπάθεια από μια σειρά τοπικούς παράγοντες - ανάμεσά τους και οι τοπικοί βουλευτές των δύο μεγάλων κομμάτων- να δημιουργήσουν κοινωνικά ερείσματα για την αποδοχή αυτής της κατάστασης.
Συναγωνιστές και συναγωνίστριες,
Δεν πάει πολύς καιρός που ο απερχόμενος γγ του ΝΑΤΟ δήλωνε «Η νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ είναι η πρώτη γραμμή του αγώνα μας και εδώ διαδραματίζει έναν πολύ σημαντικό ρόλο η Ελλάδα». Η αναφορά του είχε να κάνει συγκεκριμένα με τη Σούδα της οποίας η σημαντική συνεισφορά τονίζεται και στα πλαίσια της «Active Endeavour», της ναυτικής «αντιτρομοκρατικής» επιχείρησης της Συμμαχίας στη Μεσόγειο. Οι ΗΠΑ χρησιμοποιώντας το ΝΑΤΟ για να μετατρέψουν τη Μεσόγειο σε αμερικανική λίμνη, αναβαθμίζουν τη βάση της Σούδας με την εγκατάσταση του «Κέντρου Εκπαίδευσης και Επιχειρήσεων Ναυτικής Αποτροπής» (Maritime Interdiction Operations Training Center – MIOTC). Πρόκειται για μια στρατιωτική μονάδα που έχει να κάνει με την ιδιαίτερη σημασία των θαλασσίων οδών. Η αύξηση των μηχανισμών ελέγχου των εμπορικών πλοίων και λιμανιών και η δημιουργία πολυεθνικών δυνάμεων για την επιτήρηση των θαλασσίων οδών, είναι ανάμεσα στις τάσεις που διαμορφώνονται παγκόσμια μετά τις 11 Σεπτέμβρη.
Αρμοδιότητά του κέντρου θα είναι η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, και η επιλογή της Σούδας για την εγκατάσταση του έχει τα πλεονεκτήματα της εκμετάλλευσης των υπολοίπων στρατιωτικών μονάδων στην περιοχή, και της εγγύτητας με την περιοχή επιχειρησιακού ενδιαφέροντος του ναυτικού σκέλους της Δύναμης Ταχείας Αντίδρασης (Μέση Ανατολή, Β. Αφρική, Υποσαχάρια Αφρική). Από πλευράς διοίκησης θα ελέγχεται απευθείας από τη συμμαχική διοίκηση μετατροπής (ACT) στις ΗΠΑ, που αποτελεί τυπικά ΝΑΤΟϊκή δομή, αλλά χαρακτηρίζεται επίσημα στρατηγείο «για την ασφάλεια των ΗΠΑ» και διοικείται από τον αμερικανό αρχηγό ΓΕΕΘΑ. Δεν είναι σύμπτωση ότι και οι άλλες ΝΑΤΟϊκές μονάδες που θα εδρεύουν στην Ευρώπη και θα δίνουν απευθείας αναφορά στις ΗΠΑ, βρίσκονται στο Βέλγιο, την Πολωνία και την Πορτογαλία, χώρες παραδοσιακά φιλοαμερικανικές και εξαρτώμενες, ιδιαίτερα στο στρατιωτικό τομέα.
Την ώρα που η ξένη στρατιωτική πολεμική μηχανή στη χώρα μας επεκτείνεται και βαθαίνει η εξάρτηση, είναι τραγικό οι ελληνικές κυβερνήσεις να πανηγυρίζουν για «εθνική νίκη», και ο τέως Υπουργός Άμυνας να δηλώνει περήφανος που «στη χώρα μας, θα υπάρχει μία βάση, από την οποία η Ελλάδα θα έχει μια συνολική εποπτεία της δράσης του ΝΑΤΟ στη Μεσόγειο»! Πρόκειται πράγματι για αναβάθμιση της Ελλάδας, αναβάθμιση, σε βάση της νεοταξικής τρομοκρατίας που την εμπλέκει βαθύτερα στην «αντιτρομοκρατική σταυροφορία» των ΗΠΑ και τη μετατρέπει σε «κόκκινο πανί» για την ευρύτερη περιοχή και τους λαούς της. Όσο θωρακίζεται το «κράτος» των Αμερικανών στη Σούδα, τόσο θα δυναμώνουν η λαϊκή κατακραυγή και οι φωνές ότι είναι ανεπιθύμητοι στον τόπο μας. Όσο ΠΑΣΟΚ και ΝΔ σιωπούν, αποδέχονται ή στηρίζουν τέτοιες αποφάσεις στο όνομα του ρεαλισμού και αναπαράγουν τη μοιρολατρία και την υποτέλεια, τόσο θα καταγγέλλονται ως πολιτικά υπόλογοι. Ο λαός της Κρήτης, αλλά και όλης της Ελλάδας, όπως δε νομιμοποίησε ποτέ μέχρι τώρα στη συνείδησή του, τη λειτουργία της Βάσης της Σούδας και την ΑμερικανοΝΑΤΟϊκή παρουσία στη χώρα μας έτσι και τώρα θα αντισταθεί στη δημιουργία του νέου «αντιτρομοκρατικού» Κέντρου.
Συναγωνιστές και συναγωνίστριες
Ζούμε στην εποχή της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, του ιμπεριαλισμού και της Νέας Τάξης. Η βαθιά κρίση του καπιταλισμού θα οδηγεί όλο και συχνότερα στον πόλεμο. Στρατιωτικές βάσεις και υπερεξοπλισμοί, νέα κύματα απειλών ενάντια σε χώρες και λαούς, κατοχή στο Ιράκ, σφαγή στην Παλαιστίνη, και στην περιοχή μας: εντάσεις σε Βαλκάνια, ελληνοτουρκικά, Κυπριακό, αποτυπώνουν τους κινδύνους.
Οι στρατιωτικές βάσεις αποτελούν τεράστιο κίνδυνο για την ειρήνη και την ασφάλεια. Αποτελούν ορμητήρια πολέμου, όργανα κατάλυσης της ανεξαρτησίας κρατών, πηγές θανάτου και περιβαντολογικών κίνδυνων. Δεν έχουμε άλλο δρόμο παρά την ανυποχώρητη πάλη ενάντια στον νεοφιλελευθερισμό που γεννά τον πόλεμο. Δεν έχουμε άλλο δρόμο παρά τον μαζικό, λαϊκό αγώνα για να φύγουν όλοι οι ξένοι στρατοί, να σταματήσει η κούρσα των εξοπλισμών και να απεμπλακούν οι χώρες μας από τα πολεμικά σχέδια. Η προσπάθεια στρατιωτικοποίησης του πλανήτη από τους σχεδιασμούς του ΝΑΤΟ, του Πενταγώνου και των Υπουργών Άμυνας της Ε.Ε. πρέπει να ανακοπεί. Οι λαοί πρέπει να κηρύξουν το δικό τους πόλεμο ενάντια σ’ αυτό το σύστημα, που τυλίγει με τα στρατιωτικά του δίχτυα τον πλανήτη.
Πιστεύουμε στην τεράστια δυναμική που μπορεί να αναπτυχθεί από το συντονισμό και τη συνεργασία των αντιβασικών δυνάμεων. Είναι ανάγκη να συζητήσουμε, να ανταλλάξουμε εμπειρίες και να συντονίσουμε τη πάλη μας. Να θέσουμε στόχους, και να δούμε κοινές δράσεις για το επόμενο διάστημα. Δράσεις που σε κάθε χώρα να συνδέουν το τοπικό και το εθνικό με το γενικότερο ρόλο των βάσεων σε Ευρώπη και κόσμο, στα πλαίσια της Παγκοσμιοποίησης. Πιστεύουμε πως μπορούμε να σχεδιάσουμε για τη χρονιά που έρχεται μια διεθνή κινητοποίηση ενάντια στην παρουσία και την επέκταση των αμερικανονατοϊκών και των άλλων ξένων στρατιωτικών βάσεων.
Συναγωνιστές και συναγωνίστριες
Ένας άλλος κόσμος, κόσμος ειρήνης και δικαιωμάτων, δεν μπορεί παρά να είναι ένας κόσμος χωρίς ξένες βάσεις και στρατούς, χωρίς επεμβάσεις και εξοπλισμούς.