λεύτερος, χρόνια να τα κυνηγάς
των Γιούρων τα ποντίκια μη σε φάνε.
Στις πληγές της ψυχής σου να χιλιάζουν
τα ψέματα – της μύγας τα σκουλήκια - ,
να σαι της Ιστορίας γελοιογράφος,
αφέντης δίχως πιθαμή δικιά σου.
Σαν τη στέρφα γουρούνα τ' Άι-Αντώνη,
μισότυφλη από πάχητα και νύστα,
να νείρεσαι πως κολυμπάς σε κάτουρα
και ξερατά, γρυλίζοντας : «παράδεισος»!
Δε λυγάνε τα ξεράδια
και πονάνε τα ρημάδια!
Kούτσα μια και κούτσα δυο,
της ζωής το ρημαδιό.
Mεροδούλι, ξενοδούλι!
Δέρναν ούλοι: αφέντες, δούλοι·
ούλοι: δούλοι, αφεντικό
και μ' αφήναν νηστικό.
Tα παιδιά, τα καλοπαίδια,
παραβγαίνανε στην παίδεια,
με κοτρώνια στα ψαχνά,
φούχτες μύγα στ' αχαμνά!
Aνωχώρι, Kατωχώρι,
ανηφόρι, κατηφόρι
και με κάμα και βροχή,
ώσπου μού βγαινε η ψυχή.
Eίκοσι χρονώ γομάρι
σήκωσα όλο το νταμάρι
κ' έχτισα, στην εμπασιά
του χωριού, την εκκλησιά.
Kαι ζεβγάρι με το βόδι
(άλλο μπόι κι άλλο πόδι)
όργωνα στα ρέματα
τ' αφεντός τα στρέμματα.
Kαι στον πόλεμ' "όλα για όλα"
κουβαλούσα πολυβόλα
να σκοτώνονται οι λαοί
για τ' αφέντη το φαΐ.
Kαι γι' αφτόνε τον ερίφη
εκουβάλησα τη νύφη
και την προίκα της βουνό,
την τιμή της ουρανό!
Aλλ' εμένα σε μια σφήνα
μ' έδεναν το Mάη το μήνα
στο χωράφι το γυμνό
να γκαρίζω, να θρηνώ.
Kι ο παπάς με την κοιλιά του
μ' έπαιρνε για τη δουλειά του
και μου μίλαε κουνιστός:
― Σε καβάλησε ο Xριστός!
Δούλεβε για να στουμπώσει
όλ' η Xώρα κ' οι Kαμπόσοι.
Mη ρωτάς το πώς και τί,
να ζητάς την αρετή!
― Δε βαστάω! Θα πέσω κάπου!
― Nτράπου! Tις προγόνοι ντράπου!
― Aντραλίζομαι!... Πεινώ!...
― Σουτ! Θα φας στον ουρανό!
K' έλεα: όταν μιαν ημέρα
παρασφίξουνε τα γέρα,
θα ξεκουραστώ κ' εγώ,
του θεού τ' αβασταγό!
Όχι ξύλο! Φόρτωμα όχι!
Θα μου δώσουνε μια κόχη,
λίγο πιόμα και σανό,
σύνταξη τόσω χρονώ!
Kι όταν ένα καλό βράδι
θα τελειώσει μου το λάδι
κι αμολήσω την πνοή
(ένα πουφ! είν' η ζωή),
η ψυχή μου θενά δράμει
στη ζεστή αγκαλιά τ' Aβράμη,
τ' άσπρα, τ' αχερένια του
να φιλάει τα γένια του!...
Γέρασα κι ως δε φελούσα
κι αχαΐρευτος κυλούσα,
με πετάξανε μακριά
να με φάνε τα θεριά.
Kωλοσούρθηκα και βρίσκω
στη σπηλιά τον Άη Φραγκίσκο:
-"Xαίρε φως αληθινόν
και προστάτη των κτηνών!
Σώσε το γέρο κυρ Mέντη
απ' την αδικιά τ' αφέντη
συ που δίδαξες αρνί
τον κυρ λύκο να γενεί!
Tο σκληρόν αφέντη κάνε
από λύκο άνθρωπο κάνε!..."
Mα με την κουβέντ' αφτή
πόρτα μού κλεισε κι αφτί.
Tότενες το μάβρο φίδι
το διπλό του το γλωσσίδι
πίσου από την αστοιβιά
βγάζει και κουνάει με βια:
― "Φως ζητάνε τα χαϊβάνια
κ' οι ραγιάδες απ' τα ουράνια,
μα θεοί κι οξαποδώ
κει δεν είναι παρά δω.
Aν το δίκιο θες, καλέ μου,
με το δίκιο του πολέμου
θα το βρείς. Oπού ποθεί
λεφτεριά, παίρνει σπαθί.
Mη χτυπάς τον αδερφό σου -
τον αφέντη τον κουφό σου!
Kαι στον ίδρο το δικό
γίνε συ τ' αφεντικό.
Xάιντε θύμα, χάιντε ψώνιο,
χάιντε Σύμβολον αιώνιο!
Aν ξυπνήσεις, μονομιάς
θά ρτει ανάποδα ο ντουνιάς.
Kοίτα! Oι άλλοι έχουν κινήσει
κ' έχ' η πλάση κοκκινήσει
κι άλλος ήλιος έχει βγει
σ' άλλη θάλασσ', άλλη γη".
Τάκης Φίτσος
Με το πικρό χαμόγελο και τα σφιγμένα χείλη
βουβά τον ίσκιο σου έλιωνες στην πολιτεία των τάφων.
Εδώ σε θάβουν ζωντανόν άν θέλεις να 'σαι τίμιος.
Παιδί σε χτίσαν, γέρασες χωρίς σταλιά να ζήσεις.
Μήνες και χρόνια μέτραγες, δεκάχρονα κατόπι,
κι όλο η πηγάδα βάθαινε κι αψήλωνεν ο τοίχος,
παρηγοριά και μάθημα φτωχολαού δεμένου.
Και μιαν αυγή ανοιξιάτικην, που ανάκραζεν αγάπη,
τρυφερά σ' αγκαλιάσανε οι αδερφομάχοιο αγγέλοι
και σε φορτώσανε. Κανείς δεν άκουσε τα βόλια.
Και τώρα, μέσα στο σωρό τα κόκαλα, μην ψάχνεις
να ξεχωρίσεις τα δικά σου: είν' όλα καθενού !
Όχι συμπόνια, κλάμα, οργή. Ντροπή σου, μάνα Ελλάδα !
Αυτονεκρολογία
Μισόν αιώνα πάλευα κι απάνου
για λευτεριά δικιά μου και των άλλων,
κι όλο πιότερο μ' έπνιγεν ο βρόχος,
κι οι γενναίοι, που με πνίγανε, πιο δούλοι.
Με μπουκώναν μωρό «Μεγάλη Ιδέα»
κρύβοντάς μου τον πιο αιμοβόρο οχτρό μου:
να 'μαι του ξένου ο πάτος, να μισώ
και να καταφρονώ τ' ανόσιο πλήθος.
Τα σκολειά μου τα κλείνανε τα μάτια.
Μου τ' άνοιγαν η ζούγκλα των Ολίγων
και τα «καταραμένα» τα βιβλία.
Κι ολάνοιχτ' απομείναν ως το τέλος.
Όσο τα χρόνια ασπρίζαν στην κορφή μου,
τόσο βαθιά μου μάτωνεν η ελπίδα.
Μάθαινα πως η αγάπη είναι δειλία
κι η καλοσύνη αγιάτρευτο κακό.
Ήρωας δεν ήμουν, μ' έκαμνεν ο φόβος
(ή θα σκοτώσεις ή θα σκοτωθείς )
να μεγαλώνω τη γλυκιά πατρίδα
και να μικραίνω το φτωχό λαό.
Να γελιέμαι πως ζω, ξεπόρτιζα έξω.
Κάθε πατημασιά μου και πληγή.
Πιανόμουν από κάγκελα και πόρτες
μην πέσω – το κουφάρι μου κι όχι εγώ !
Μ' άφησαν όλοι στα κακά υστερνά μου:
γυναίκες, συγγενάδια, άσπονδοι φίλοι.
Κανείς να με βαστάει, ναν του μιλάω.
Μιλούσα μοναχός δίχως ν' ακούω.
Με βρήκανε στο τέλος ξυλιασμένον
τρεις μέρες στο ντιβάνι μου απομόναχο,
με τα μάτια ανοιχτά και στηλωμένα
κατά σένα, όπως πάντα, Ανατολή.
Οι πεθαμενατζήδες μεθυσμένοι
βλαστημούσαν, όπως με κατεβάζαν
τυλιγμένον σε μια παλιοκουβέρτα,
όροφοι πέντε και σκαλιά ενενήντα !
Κι η ραχοκοκαλιά να μη λυγάει
για να τους ευκολύνει στη δουλειά τους.
Δεν το 'μάθε κανένας. Τ' όνομα μου
μητ' εγώ δεν το λέω και δεν το γράφω.
Τα μπουκωμένα στόματ' αλυχτήσαν:
–καλότυχοι, ένας Βούργαρος λιγότερο!
–κακότυχοι, που δεν τονε προλάβαμε!
–κόβουμ' έναν, φυτρώνουνε σαράντα !
Ευχαριστώ σας, γερατειά και πόνοι,
που εσείς με ξαποστείλατε, όχι ο Νόμος
(δυό φορές «επ' εσχάτη προδοσία»!).
Κι ούτε με πολτοποίησε στη λάσπη
ένα τρίκυκλο αθώο («τροχαίον ατύχημα»!).
Ρίχτε με τώρα στα βαθιά της θάλασσας.
Τ' αδούλωτα κορμιά δε βρίσκουν ούτε
μιας πιθαμής Ελλάδα να ησυχάσουν !
Νοέμβρης 1968
Στον κόσμο γιατί σ'έφερα; Άν μου μοιάσεις
κυνηγημένος θα 'σαι ολοζωίς
ή νύχτα σκοτωμένος (πέμπτος όροφος)
θα σαλτάρεις στο δρόμο «διαλαθών»
απ' το παραθυράκι τ' αποπάτου,
ή μ' αλλουνούς «εις τον συνήθη τόπον»
θα σε καρφώσουν άγνωστον μ' αγνώστους
με χέρια ελληνικά ντουφέκια ξένα,
χωρίς όνομα, πως και που. Οι προδότες
θ' απαγορεύουν και τα κόλλυβά σας.
Αν όμως δε μου μοιάσεις, η ντροπή
καταδικιά μου θα 'ναι, όχι δικιά σου.
Καταδότης, τσολιάς και μπλοκαδόρος,
όσο βουλιάζεις στα σκατά, άλλο τόσο
θα βγαίνεις καθαρός και τιμημένος.
Κι άμα την κάνει ο οχτρός την Προδοσία
καθεστώς, θα 'σαι πρώτος : και Θρησκεία
και Νόμος κι Ιστορία και Λόγος, Κι όταν
οι κανονιές γιορτάζουν των Ελλήνων
την Αρετή, συ θα 'σαι ο Υπερέλλην !
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
δεν θα πάψεις ούτε στιγμή ν΄αγωνίζεσαι για την ειρήνη και
για το δίκαιο.
Θα βγείς στους δρόμους, θα φωνάξεις, τα χείλια σου θα
ματώσουν απ΄τις φωνές
το πρόσωπό σου θα ματώσει από τις σφαίρες - μα ούτε βήμα πίσω.
Κάθε κραυγή σου μια πετριά στα τζάμια των πολεμοκάπηλων
Κάθε χειρονομία σου σα να γκρεμίζει την αδικία.
Και πρόσεξε: μη ξεχαστείς ούτε στιγμή.
Έτσι λίγο να θυμηθείς τα παιδικά σου χρόνια
αφήνεις χιλιάδες παιδιά να κομματιάζονται την ώρα που παίζουν ανύποπτα στις πολιτείες
μια στιγμή αν κοιτάξεις το ηλιοβασίλεμα
αύριο οι άνθρωποι θα χάνουνται στη νύχτα του πολέμου
έτσι και σταματήσεις μια στιγμή να ονειρευτείς
εκατομμύρια ανθρώπινα όνειρα θα γίνουν στάχτη κάτω από τις οβίδες.
Δεν έχεις καιρό
δεν έχεις καιρό για τον εαυτό σου
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
μπορεί να χρειαστεί ν΄αφήσεις τη μάνα σου, την αγαπημένη
ή το παιδί σου.
Δε θα διστάσεις.
Θ΄απαρνηθείς τη λάμπα σου και το ψωμί σου
Θ΄απαρνηθείς τη βραδινή ξεκούραση στο σπιτικό κατώφλι
για τον τραχύ δρόμο που πάει στο αύριο.
Μπροστά σε τίποτα δε θα δειλιάσεις κι ούτε θα φοβηθείς.
Το ξέρω, είναι όμορφο ν΄ακούς μια φυσαρμόνικα το βράδυ,
να κοιτάς έν΄ άστρο, να ονειρεύεσαι
είναι όμορφο σκυμένος πάνω απ΄το κόκκινο στόμα της αγάπης σου
Να την ακούς να σου λέει τα όνειρα της για το μέλλον.
Μα εσύ πρέπει να τ΄αποχαιρετήσεις όλ΄αυτά και να ξεκινήσεις
γιατί εσύ είσαι υπεύθυνος για όλες τις φυσαρμόνικες του κόσμου,
για όλα τ΄άστρα, για όλες τις λάμπες και
για όλα τα όνειρα
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
μπορεί να χρειαστεί να σε κλείσουν φυλακή για είκοσι ή
και περισσότερα χρόνια
μα εσύ και μες στη φυλακή θα θυμάσαι πάντοτε την άνοιξη,
τη μάνα σου και τον κόσμο.
Εσύ και μες απ΄ το τετραγωνικό μέτρο του κελλιού σου
θα συνεχίσεις τον δρόμο σου πάνω στη γη .
Κι΄ όταν μες στην απέραντη σιωπή, τη νύχτα
θα χτυπάς τον τοίχο του κελλιού σου με το δάχτυλο
απ΄τ΄άλλο μέρος του τοίχου θα σου απαντάει η Ισπανία.
Εσύ, κι ας βλέπεις να περνάν τα χρόνια σου και ν΄ ασπρίζουν
τα μαλλιά σου
δε θα γερνάς.
Εσύ και μες στη φυλακή κάθε πρωί θα ξημερώνεσαι πιο νέος
Αφού όλο και νέοι αγώνες θ΄ αρχίζουνε στον κόσμο
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
θα πρέπει να μπορείς να πεθάνεις ένα οποιοδήποτε πρωινό.
Αποβραδίς στην απομόνωση θα γράψεις ένα μεγάλο τρυφερό
γράμμα στη μάνα σου
Θα γράψεις στον τοίχο την ημερομηνία, τ΄αρχικά του ονόματος σου και μια λέξη : Ειρήνη
σα ναγραφες όλη την ιστορία της ζωής σου.
Να μπορείς να πεθάνεις ένα οποιοδήποτε πρωινό
να μπορείς να σταθείς μπροστά στα έξη ντουφέκια
σα να στεκόσουνα μπροστά σ΄ολάκαιρο το μέλλον.
Να μπορείς, απάνω απ΄την ομοβροντία που σε σκοτώνει
εσύ ν΄ακούς τα εκατομμύρια των απλών ανθρώπων που
τραγουδώντας πολεμάνε για την ειρήνη.
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.
Στο παρελθόν οι επαναστάσεις τελείωναν συνήθως με την αντικατάσταση της μιας ομάδας εκμεταλλευτών με μιαν άλλη ομάδα εκμεταλλευτών στο πηδάλιο του κράτους. Οι εκμεταλλευτές άλλαζαν, η εκμετάλλευση έμενε. Ατό γινόταν τον καιρό των απελευθερωτικών κινημάτων των δούλων. Αυτό γινόταν στην περίοδο των εξεγέρσεων των δουλοπάροικων. Αυτό γινόταν στην Γαλλία, στη Γερμανία. Δε μιλώ για την Παρισινή Κομμούνα, που ήταν η πρώτη ένδοξη, ηρωική, πάντως όμως ανεπιτυχής προσπάθεια του προλεταριάτου να στρέψει την ιστορία ενάντια στον καπιταλισμό.
Η Οχτωβριανή Επανάσταση διαφέρει κατ’ αρχή απ’ αυτές τις επαναστάσεις. Δε βάζει σα σκοπό της την αντικατάσταση της μιας μορφής εκμετάλλευσης με μιαν άλλη μορφή εκμετάλλευσης, της μιας ομάδας εκμεταλλευτών, με μιαν άλλη ομάδα εκμεταλλευτών, μα την εξάλειψη κάθε εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, την εξάλειψη όλων των εκμεταλλευτικών ομάδων, την εγκαθίδρυση της διχτατορίας του προλεταριάτου, την εγκαθίδρυση της εξουσίας της πιο επαναστατικής τάξης απ’ όλες τις καταπιεζόμενες τάξεις που υπήρξαν ως τώρα, την οργάνωση της καινούργιας αταξικής σοσιαλιστικής κοινωνίας.
Ακριβώς γι’ αυτό η νίκη της Οχτωβριανής Επανάστασης σημαίνει ριζική στροφή στην ιστορία της ανθρωπότητας, ριζική στροφή στις ιστορικές τύχες του παγκόσμιου καπιταλισμού, ριζική στροφή στο απελευθερωτικό κίνημα του παγκόσμιου προλεταριάτου, ριζική στροφή στις μέθοδες πάλης και στις μορφές οργάνωσης, στη ζωή και στις παραδόσεις, στον πολιτισμό και στην ιδεολογία των εκμεταλλευόμενων μαζών όλου του κόσμου.
Αυτός είναι ο λόγος που η Οχτωβριανή Επανάσταση είναι επανάσταση διεθνούς, παγκόσμιας σημασίας.
Αυτού βρίσκεται επίσης η ρίζα εκείνης της βαθιάς συμπάθειας που τρέφουν προς την Οχτωβριανή Επανάσταση οι καταπιεζόμενες τάξεις όλων των χωρών, που βλέπουν σ’ αυτήν την εγγύηση της απελευθέρωσής τους.
Θα μπορούσαμε να σημειώσουμε μια σειρά βασικά ζητήματα, που με βάση αυτά η Οχτωβριανή Επανάσταση ασκεί την επίδρασή της στην ανάπτυξη του επαναστατικού κινήματος σ’ όλο τον κόσμο.
Η Οχτωβριανή Επανάσταση είναι πριν απ’ όλα αξιοσημείωτη, γιατί διέσπασε το μέτωπο του παγκόσμιου ιμπεριαλισμού, ανέτρεψε την ιμπεριαλιστική αστική τάξη σε μια απ’ τις πιο μεγάλες καπιταλιστικές χώρες, κι ανέβασε στην εξουσία το σοσιαλιστικό προλεταριάτο.
Για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας η τάξη των μισθωτών, η τάξη των κατατρεγμένων, η τάξη των καταπιεζόμενων κι εκμεταλλευόμενων υψώθηκε ως τη θέση της κυρίαρχης τάξης, που με το παράδειγμα της συμπαρασέρνει τους προλετάριους όλων των χωρών.
Αυτό σημαίνει, ότι η Οχτωβριανή Επανάσταση εγκαινίασε μια καινούργια εποχή, την εποχή των προλεταριακών επαναστάσεων στις χώρες του ιμπεριαλισμού.
Αφαίρεσε τα εργαλεία και τα μέσα παραγωγής απ’ τους τσιφλικάδες και τους καπιταλιστές και τα μετέτρεψε σε κοινωνική ιδιοχτησία, αντιπαραθέτοντας μ’ αυτόν τον τρόπο στην αστική ιδιοχτησία τη σοσιαλιστική ιδιοχτησία. Έτσι ξεσκέπασε το ψέμα των καπιταλιστών, ότι η αστική ιδιοχτησία είναι απαραβίαστη, ιερή και αιώνια.
Απόσπασε απ’ την αστική τάξη την εξουσία, στέρησε την αστική τάξη απ’ τα πολιτικά της δικαιώματα, κατέστρεψε τον αστικό κρατικό μηχανισμό και παρέδωσε την εξουσία στα Σοβιέτ. Μ’ αυτό τον τρόπο αντιπαράθεσε στον αστικό κοινοβουλευτισμό, που είναι καπιταλιστική δημοκρατία, τη σοσιαλιστική εξουσία των Σοβιέτ, που είναι προλεταριακή δημοκρατία. Είχε δίκιο ο Λαφάργκ, όταν έλεγε απ’ τα 1887 ακόμα ότι την επομένη της επανάστασης, «όλοι οι πρώην καπιταλιστές θα στερηθούν απ’ τα εκλογικά τους δικαιώματα». Έτσι η Οχτωβριανή Επανάσταση ξεσκέπασε επίσης το ψέμα των σοσιαλδημοκρατών, ότι τώρα είναι δυνατό το ειρηνικό πέρασμα στο σοσιαλισμό, μέσω του αστικού κοινοβουλευτισμού.
Η Οχτωβριανή Επανάσταση όμως δε σταμάτησε και δε μπορούσε να σταματήσει σ’ αυτό. Αφού κατέστρεψε το παλιό, το αστικό, άρχισε ν’ ανοικοδομεί το καινούργιο, το σοσιαλιστικό. Τα δέκα χρόνια της Οχτωβριανής Επανάστασης είναι δέκα χρόνια ανοικοδόμησης του κόμματος, των συνδικάτων, των Σοβιέτ, των συνεταιρισμών, των εκπολιτιστικών οργανώσεων, των μεταφορών, της βιομηχανίας, του Κόκκινου Στρατού. Οι αναμφισβήτητες επιτυχίες του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ, στο μέτωπο της ανοικοδόμησης, έδειξαν εξόφθαλμα ότι το προλεταριάτο μπορεί με επιτυχία να διοικεί τη χώρα χωρίς την αστική τάξη και ενάντια στην αστική τάξη, ότι μπορεί με επιτυχία να ανοικοδομεί τη βιομηχανία, χωρίς την αστική τάξη και ενάντια στην αστική τάξη, ότι μπορεί με επιτυχία να διευθύνει όλη τη λαϊκή οικονομία, χωρίς την αστική τάξη και ενάντια στην αστική τάξη, ότι μπορεί με επιτυχία να ανοικοδομεί το σοσιαλισμό, παρά την καπιταλιστική περικύκλωση. Η παλιά «θεωρία», ότι οι εκμεταλλευόμενοι δε μπορούν να κάνουν χωρίς τους εκμεταλλευτές, όπως το κεφάλι και τα υπόλοιπα μέρη του σώματος δε μπορούν να κάνουν χωρίς το στομάχι, δεν ανήκει αποκλειστικά στον Μενένιο Αγρίππα, το γνωστό από την αρχαία ιστορία Ρωμαίο γερουσιαστή. Σήμερα η «θεωρία» αυτή που απόχτησε χαρακτήρα προκατάληψης αποτελεί σήμερα ένα απ’ τα πιο σοβαρά εμπόδια στο δρόμο της επαναστατικοποίησης του προλεταριάτου των καπιταλιστικών χωρών. Ένα απ’ τα πιο σπουδαία αποτελέσματα της Οχτωβριανής Επανάστασης είναι το γεγονός ότι έδωσε θανάσιμο χτύπημα στην ψεύτικη αυτή «θεωρία».
Μήπως χρειάζεται ν’ αποδείξουμε ακόμα ότι αυτά κι άλλα παρόμοια αποτελέσματα της Οχτωβριανής Επανάστασης δε μπορούσαν και δε μπορούν να μείνουν χωρίς σοβαρή επίδραση πάνω στο επαναστατικό κίνημα της εργατικής τάξης των καπιταλιστικών χωρών;
Τέτοια πασίγνωστα γεγονότα, όπως η προοδευτική ανάπτυξη του κομμουνισμού στις καπιταλιστικές χώρες, το μεγάλωμα της συμπάθειας των προλετάριων όλων των χωρών προς την εργατική τάξη της ΕΣΣΔ, τέλος, η συρροή εργατικών αντιπροσωπειών στη χώρα των Σοβιέτ, μιλούν αναμφισβήτητα για το γεγονός, ότι ο σπόρος που έριξε η Οχτωβριανή Επανάσταση αρχίζει κιόλας να δίνει καρπούς.
Η Οχτωβριανή Επανάσταση συγκλόνισε τον ιμπεριαλισμό όχι μονάχα στα κέντρα της κυριαρχίας του, όχι μονάχα στις «μητροπόλεις». Χτύπησε και τα μετόπισθεν του ιμπεριαλισμού, την περιφέρειά του, και υπόσκαψε την κυριαρχία του ιμπεριαλισμού στις αποικιακές και στις εξαρτημένες χώρες.
Αφού ανάτρεψε τους τσιφλικάδες και τους καπιταλιστές, η Οχτωβριανή Επανάσταση έσπασε τις αλυσίδες του εθνικοαποικιακού ζυγού κι απελευθέρωσε απ’ το ζυγό αυτό όλους, χωρίς εξαίρεση, τους καταπιεζόμενους λαούς ενός απέραντου κράτους. Το προλεταριάτο δε μπορεί ν απελευθερώσει τον εαυτό του αν δεν απελευθερώσει του καταπιεζόμενους λαούς. Χαρακτηριστικό γνώρισμα της Οχτωβριανής Επανάστασης είναι το γεγονός, ότι πραγματοποίησε στην ΕΣΣΔ τις εθνικο-αποικιακές αυτές επαναστάσεις όχι κάτω απ’ τη σημαία της εθνικής έχθρας και των εθνικών συγκρούσεων, μα κάτω απ’ τη σημαία της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της αδερφικής προσέγγισης των εργατών και των αγροτών των εθνοτήτων της ΕΣΣΔ, όχι στ’ όνομα του εθνικισμού, μα στ’ όνομα του διεθνισμού.
Ακριβώς γιατί οι εθνικο-αποικιακές επαναστάσεις έγιναν στη χώρα μας με την καθοδήγηση του προλεταριάτου και κάτω απ’ τη σημαία του διεθνισμού, ακριβώς γι’ αυτό οι λαοί-παρίες, οι λαοί-δούλοι υψώθηκαν για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας ίσα μ ετη θέση των πραγματικά ελεύθερων και πραγματικά ισότιμων λαών, συμπαρασέρνοντας με το παράδειγμά τους καταπιεζόμενους λαούς όλου του κόσμου.
Αυτό σημαίνει, ότι η Οχτωβριανή Επανάσταση εγκαινίασε μια καινούργια εποχή, την εποχή των αποικιακών επαναστάσεων, που γίνονται στις καταπιεζόμενες χώρες του κόσμου σε συμμαχία με το προλεταριάτο, με την καθοδήγηση του προλεταριάτου.
Παλιότερα «συνήθιζαν» να νομίζουν, ότι ο κόσμος είναι από ανέκαθεν χωρισμένος σε κατώτερες κι ανώτερες φυλές, σε μαύρους και λευκούς, απ’ τους οποίους οι πρώτοι είναι ανίκανοι για πολιτισμό και είναι καταδικασμένοι να ‘ναι αντικείμενο εκμετάλλευσης, ενώ οι δεύτεροι είναι οι μόνοι φορείς του πολιτισμού, προορισμένοι να εκμεταλλεύονται τους πρώτους. Τώρα ο θρύλος αυτός πρέπει να θεωρείται ότι έχει διαλυθεί και απορριφθεί. Ένα από τα πιο σπουδαία αποτελέσματα της Οχτωβριανής Επανάστασης είναι το γεγονός, ότι έδωσε θανάσιμο χτύπημα σ’ αυτόν τον θρύλο, δείχνοντας στην πράξη ότι οι απελευθερωμένοι μη ευρωπαϊκοί λαοί, που τραβήχτηκαν στο κανάλι της σοβιετικής ανάπτυξης, δεν είναι λιγότερο ικανοί απ’ τους ευρωπαϊκούς λαούς, να αναπτύξουν μια πραγματικά προοδευτική κουλτούρα κι ένα πραγματικά προοδευτικό πολιτισμό.
Παλιότερα «συνήθιζαν» να νομίζουν, ότι η μόνη μέθοδος για την απελευθέρωση των καταπιεζόμενων λαών είναι η μέθοδος του αστικού εθνικισμού, η μέθοδος της απόσπασης του ενός έθνους από το άλλο, η μέθοδος της διαίρεσης τους, η μέθοδος της ενίσχυσης της εθνικής έχθρας ανάμεσα στις εργαζόμενες μάζες των διαφόρων εθνών. Τώρα ο θρύλος αυτός πρέπει να θεωρείται ότι έχει αντικρουστεί, ένα απ’ τα πιο σπουδαία αποτελέσματα της Οχτωβριανής Επανάστασης είναι το γεγονός, ότι έδωσε θανάσιμο χτύπημα σ’ αυτόν τον θρύλο, αφού έδειξε στην πράξη τη δυνατότητα και τη σκοπιμότητα της αδελφικής συμμαχίας των εργατών και των αγροτών των πιο διαφορετικών λαών πάνω στις αρχές της ελεύθερης συγκατάθεσης και του διεθνισμού. Η ύπαρξη της Ένωσης των Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών, που είναι το πρότυπο της μελλοντικής συνένωσης των εργαζόμενων όλων των χωρών σε μια ενιαία παγκόσμια οικονομία, δε μπορεί παρά να χρησιμεύσει σαν άμεση απόδειξη γι’ αυτό.
Είναι περιττό να πω, ότι αυτά κι άλλα παρόμοια αποτελέσματα της Οχτωβριανής Επανάστασης δε μπορούσαν και δε μπορούν να μην έχουν σοβαρή επίδραση πάνω στο επαναστατικό κίνημα των αποικιακών και των εξαρτημένων χωρών. Αυτό το δείχνουν με τον πιο αναμφισβήτητο τρόπο τέτοια γεγονότα, όπως είναι η ανάπτυξη του επαναστατικού κινήματος των καταπιεζόμενων λαών στην Κίνα, στην Ινδονησία, στις Ινδίες κλπ, και το μεγάλωμα της συμπάθειας των λαών αυτών προς την ΕΣΣΔ.
Πέρασε πια η εποχή της ξένοιαστης εκμετάλλευσης και καταπίεσης των αποικιών και των εξαρτημένων χωρών.
Άρχισε η εποχή των απελευθερωτικών επαναστάσεων στις αποικίες και στις εξαρτημένες χώρες, η εποχή της αφύπνισης του προλεταριάτου των χωρών αυτών, η εποχή της ηγεμονίας του στην επανάσταση.
Η Οχτωβριανή Επανάσταση αφού έριξε το σπόρο της επανάστασης τόσο στα κέντρα του ιμπεριαλισμού, όσο και στα μετόπισθέν του, αφού εξασθένισε την ισχύ του ιμπεριαλισμού στις «μητροπόλεις» κι αφού συγκλόνισε την κυριαρχία του στις αποικίες, έκανε έτσι προβληματική αυτή την ίδια την ύπαρξη του παγκόσμιου ιμπεριαλισμού στο σύνολό του.
Αν στις συνθήκες του ιμπεριαλισμού η αυθόρμητη ανάπτυξη του καπιταλισμού μετεξελίχθηκε –λόγω της ανισομετρίας της, λόγω των αναπόφευκτων διενέξεων και των πολεμικών συγκρούσεων, λόγω τέλος του πρωτοφανούς ιμπεριαλιστικού μακελειού- σε προτσές αποσύνθεσης και θανάτου του καπιταλισμού, η Οχτωβριανή Επανάσταση και η συνδεδεμένη μ’ αυτήν απόσπαση μιας τεράστιας χώρας απ’ το παγκόσμιο σύστημα του καπιταλισμού, δε μπορούσαν παρά να επιταχύνουν το προτσές αυτό, υποσκάπτοντας βήμα προς βήμα αυτές τις ίδιες τις βάσεις του παγκόσμιου ιμπεριαλισμού.
Κάτι περισσότερο. Συγκλονίζοντας τον ιμπεριαλισμό, η Οχτωβριανή Επανάσταση δημιούργησε ταυτόχρονα στο πρόσωπο της πρώτης προλεταριακής διχτατορίας μια ισχυρή και ανοιχτή βάση του παγκόσμιου επαναστατικού κινήματος, τέτοια που ποτέ δεν είχε προηγούμενα και που πάνω της μπορεί σήμερα να στηριχτεί. Δημιούργησε εκείνο το ισχυρό κι ανοιχτό κέντρο του παγκόσμιου επαναστατικού κινήματος, κέντρο που ποτέ δεν είχε προηγούμενα και που γύρω σ’ αυτό μπορεί σήμερα να συσπειρώνεται, οργανώνοντας το ενιαίο επαναστατικό μέτωπο των προλετάριων και των καταπιεζόμενων λαών όλων των χωρών ενάντια στον ιμπεριαλισμό.
Αυτό σημαίνει πριν απ’ όλα, ότι η Οχτωβριανή Επανάσταση έδωσε θανάσιμο πλήγμα στον παγκόσμιο καπιταλισμό, από το οποίο ποτέ πια δε θα συνέλθει. Ακριβώς γι’ αυτό ο καπιταλισμός ποτέ πια δε θα επαναχτήσει εκείνη την ‘ισορροπία» κι εκείνη την «σταθερότητα» που είχε πριν απ’ τον Οχτώβρη. Ο καπιταλισμός μπορεί εν μέρει να σταθεροποιηθεί, μπορεί να συστηματοποιήσει την παραγωγή του, μπορεί να παραδώσει τη διακυβέρνηση της χώρας στο φασισμό, μπορεί προσωρινά να σφίξει την εργατική τάξη, όμως ποτέ πια δεν θα ξαναβρεί εκείνη την γαλήνη» κι εκείνη την «πεποίθηση», εκείνη την ‘ισορροπία» κι εκείνη την ‘σταθερότητα», που μ’ αυτές καμάρωνε παλιότερα, γιατί η κρίση του παγκόσμιου καπιταλισμού έφτασε σε τέτοιο βαθμό ανάπτυξης, που οι φλόγες της επανάστασης πρέπει αναπόφευκτα να ξεσπούν πότε στα κέντρα του ιμπεριαλισμού, πότε στην περιφέρειά του, εκμηδενίζοντας τα ιμπεριαλιστικά μπαλώματα και φέρνοντας μέρα με τη μέρα πιο κοντά την πτώση του καπιταλισμού. Ακριβώς όπως στο γνωστό παραμύθι: «έβγαλε την ουρά βούλιαξε η μύτη, έβγαλε τη μύτη βούλιαξε η ουρά».
Αυτό σημαίνει, δεύτερο, ότι η Οχτωβριανή Επανάσταση ανέβασε σ’ ένα ορισμένο ύψος τη δύναμη και το ειδικό βάρος, την ανδρεία και τη μαχητική ικανότητα των καταπιεζόμενων τάξεων όλου του κόσμου, αναγκάζοντας τις κυρίαρχες τάξεις να τις υπολογίζουν, σαν καινούργιο και σοβαρό παράγοντα. Τώρα πια οι εργαζόμενες μάζες του κόσμου δεν μπορούν να θεωρούνται «τυφλός όχλος», που πλανιέται στα σκοτάδια και που του λείπει η προοπτική, γιατί η Οχτωβριανή Επανάσταση τους δημιούργησε ένα φάρο που τους φωτίζει το δρόμο και τους δίνει προοπτικές. Αν νωρίτερα δεν υπήρχε ανοιχτό παγκόσμιο βήμα, απ’ όπου θα μπορούσε κανείς να διαδηλώσει και να διατυπώσει τις ελπίδες και τους πόθους των καταπιεζόμενων τάξεων, τώρα υπάρχει ένα τέτοιο βήμα στο πρόσωπο της πρώτης διχτατορίας του προλεταριάτου. Ζήτημα είναι αν μπορεί κανείς να αμφιβάλει, ότι η καταστροφή αυτού του βήματος, θα σκέπαζε για πολύ καιρό την κοινωνική και πολιτική ζωή των «προηγμένων χωρών» με τα σκοτάδια μιας αχαλίνωτης μαύρης αντίδρασης. Δεν μπορεί να αρνηθεί κανείς ότι και μόνο το γεγονός της ύπαρξης του «μπολσεβίκικου κράτους» βάζει χαλινάρι στις μαύρες δυνάμεις της αντίδρασης, διευκολύνοντας τις καταπιεζόμενες τάξεις στον αγώνα για την απελευθέρωσή τους. έτσι εξηγείται στην ουσία και το κτηνώδες μίσος που τρέφουν οι εκμεταλλευτές όλων των χωρών ενάντια στους μπολσεβίκους. Η ιστορία επαναλαμβάνεται, αν και σε νέα βάση. Όπως παλιά στην περίοδο της πτώσης του φεουδαρχισμού, η λέξη «γιακωβίνος» προκαλούσε τη φρίκη και την αποστροφή στους αριστοκράτες όλων των χωρών, έτσι και τώρα στην περίοδο της πτώσης του καπιταλισμού, η λέξη «μπολσεβίκος» προκαλεί τη φρίκη και την αποστροφή στις αστικές χώρες. Κι αντίθετα, όπως παλιά το Παρίσι ήταν καταφύγιο και σχολειό για τους επαναστάτες εκπρόσωπους της αστικής τάξης που ανέβαινε, έτσι και τώρα η Μόσχα είναι καταφύγιο και σχολειό για τους επαναστάτες εκπροσώπους του προλεταριάτου που ανεβαίνει. Το μίσος ενάντια στους γιακωβίνους δεν έσωσε το φεουδαρχισμό απ’ την καταστροφή. Μήπως μπορεί να αμφιβάλλει κανείς ότι το μίσος ενάντια στους μπολσεβίκους δε θα σώσει τον καπιταλισμό απ’ την αναπόφευκτη συντριβή του;
Πέρασε η εποχή της «σταθερότητας» του καπιταλισμού και πήρε μαζί της το θρύλο για το αδιάσειστο του αστικού καθεστώτος.
Η Οχτωβριανή Επανάσταση δεν είναι μονάχα επανάσταση στον τομέα των οικονομικών και των κοινωνικοπολιτικών σχέσεων. Είναι ταυτόχρονα κι επανάσταση πνευματική, επανάσταση στην ιδεολογία της εργατικής τάξης. Η Οχτωβριανή Επανάσταση γεννήθηκε και δυνάμωσε κάτω από τη σημαία του μαρξισμού, κάτω από τη σημαία της ιδέας της διχτατορίας του προλεταριάτου, κάτω από τη σημαία του λενινισμού, που είναι ο μαρξισμός της εποχής του ιμπεριαλισμού και των προλεταριακών επαναστάσεων. Γι’ αυτό σημαίνει νίκη του μαρξισμού ενάντια στο ρεφορμισμό, νίκη του λενινισμού ενάντια στο σοσιαλδημοκρατισμό, νίκη της 3ης Διεθνούς ενάντια στη 2η Διεθνή.
Η Οχτωβριανή Επανάσταση άνοιξε μια αδιάβατη τάφρο ανάμεσα στο μαρξισμό και στο σοσιαλδημοκρατισμό, ανάμεσα στην πολιτική του λενινισμού και την πολιτική του σοσιαλδημοκρατισμού. Παλιά, πριν απ’ τη νίκη της διχτατορίας του προλεταριάτου, η σοσιαλδημοκρατία μπορούσε να κάνει επιδείξεις με τη σημαία του μαρξισμού, χωρίς να αρνείται ανοιχτά την ιδέα της διχτατορίας του προλεταριάτου, όμως και χωρίς να κάνει τίποτε, απολύτως τίποτα για να φέρει πιο κοντά την πραγματοποίηση αυτής της ιδέας, γιατί η στάση αυτή της σοσιαλδημοκρατίας δε δημιουργούσε τότε καμία απειλή για τον καπιταλισμό. Τότε, σ’ εκείνη την περίοδο, η σοσιαλδημοκρατία συγχωνευόταν τυπικά, ή σχεδόν συγχωνευόταν με το μαρξισμό. Τώρα, ύστερα από τη νίκη της διχτατορίας του προλεταριάτου, όταν όλοι είδαν με τα ίδια τους τα μάτια που οδηγεί ο μαρξισμός και τι μπορεί να σημαίνει η νίκη του, η σοσιαλδημοκρατία δε μπορεί πια να κάνει επιδείξεις με τη σημαία του μαρξισμού, δε μπορεί να ερωτοτροπεί με την ιδέα της διχτατορίας του προλεταριάτου, χωρίς να δημιουργεί κάποιο κίνδυνο για τον καπιταλισμό. Αφού ξέκοψε από καιρό με το πνεύμα του μαρξισμού, βρέθηκε στην ανάγκη να ξεκόψει και με τη σημαία του μαρξισμού, τάχθηκε ανοιχτά και ξεκάθαρα ενάντια στο δημιούργημα του μαρξισμού, ενάντια στην Οχτωβριανή Επανάσταση, ενάντια στην πρώτη στον κόσμο διχτατορία του προλεταριάτου. Τώρα έπρεπε ν’ αποχωριστεί και πραγματικά αποχωρίστηκε απ’ το μαρξισμό, γιατί μέσα στις σημερινές συνθήκες δε μπορεί κανείς να λέγεται μαρξιστής, αν δεν υποστηρίζει ανοιχτά κι ανεπιφύλακτα την πρώτη στον κόσμο διχτατορία του προλεταριάτου, αν δεν διεξάγει επαναστατικό αγώνα ενάντια στη δικιά του κεφαλαιοκρατία, αν δεν δημιουργεί τις συνθήκες για τη νίκη της διχτατορίας του προλεταριάτου στη δικιά του χώρα. Ανάμεσα στη σοσιαλδημοκρατία και στο μαρξισμό ανοίχτηκε μια άβυσσος. Από τώρα ο μόνος φορέας και το μόνο στήριγμα του μαρξισμού είναι ο λενινισμός, ο κομμουνισμός.
Το ζήτημα όμως δεν περιορίστηκε σ’ αυτό. Αφού χώρισε τη σοσιαλδημοκρατία από το μαρξισμό, η Οχτωβριανή Επανάσταση τράβηξε πιο πέρα, ρίχνοντας τη σοσιαλδημοκρατία στο στρατόπεδο των ανοιχτών υπερασπιστών του καπιταλισμού ενάντια στην πρώτη στον κόσμο προλεταριακή διχτατορία. Όταν οι κ.κ. Άντλερ και Μπάουερ, Βελς και Λέβι, Λογκέ και Μπλουμ βρίζουν το «σοβιετικό καθεστώς», εξυμνώντας την κοινοβουλευτική «δημοκρατία» είναι σα να θέλουν να πουν πως αγωνίζονται και θ’ αγωνίζονται για την επαναφορά του καπιταλιστικού καθεστώτος στην ΕΣΣΔ, για τη διατήρηση της καπιταλιστικής σκλαβιάς στα «πολιτισμένα» κράτη. Ο σημερινός σοσιαλδημοκρατισμός είναι το ιδεολογικό στήριγμα του καπιταλισμού. Ο Λένιν είχε χίλιες φορές δίκιο, όταν έλεγε ότι οι σημερινοί σοσιαλδημοκράτες πολιτικοί είναι «πραγματικοί πράχτορες της αστικής τάξης μέσα στο εργατικό κίνημα, τσιράκια της τάξης των καπιταλιστών», ότι στον «εμφύλιο πόλεμο του προλεταριάτου με την αστική τάξη» αυτοί θα πάρουν αναπόφευκτα «το μέρος των βερσαλλιέρων ενάντια στους κομμουνάρους» (Σημ: Όταν έγινε η Κομμούνα του Παρισιού το 1871, η αντίδραση με το Θιέρσο επικεφαλής συγκέντρωσε τις δυνάμεις της έξω από το Παρίσι στις Βερσαλλίες, απ’ όπου επιτέθηκε κι ανέτρεψε με τη βοήθεια των Γερμανών την Κομμούνα. Από τότε έμεινε ο όρος Βερσαλλιέροι που σημαίνει τις δυνάμεις της αντίδρασης. Κομμουνάροι είναι οι υπερασπιστές της Κομμούνας, ο λαός του Παρισιού με το παρισινό προλεταριάτο επικεφαλής). Είναι αδύνατο να ξεμπερδέψουμε με τον καπιταλισμό. Αν δεν θα έχουμε πρώτα ξεμπερδέψει με το σοσιαλδημοκρατισμό μέσα στο εργατικό κίνημα. γι’ αυτό η εποχή του θανάτου του καπιταλισμού είναι ταυτόχρονα κι εποχή του θανάτου του καπιταλισμού είναι ταυτόχρονα κι εποχή του θανάτου του σοσιαλδημοκρατισμού μέσα στο εργατικό κίνημα. η μεγάλη σημασία της Οχτωβριανής Επανάστασης βρίσκεται ανάμεσα στ’ άλλα και στο ότι σημαίνει την αναπόφευκτη νίκη του λενινισμού ενάντια στο σοσιαλδημοκρατισμό μέσα στο παγκόσμιο εργατικό κίνημα.
Τελείωσε η εποχή της κυριαρχίας της 2ης Διεθνούς και του σοσιαλδημοκρατισμού μέσα στο εργατικό κίνημα.
Άρχισε η εποχή της κυριαρχίας του λενινισμού και της 3ης Διεθνούς.
Δήλωνε στις 6 Νοεμβρίου 2006 ο κος Σουφλιάς.
«Με μεγάλη ικανοποίηση βρίσκομαι σήμερα εδώ, στην παρουσίαση ενός εκ των μεγαλύτερων επενδυτικών προγραμμάτων που είχαμε ποτέ στην χώρα μας… Κύριε Ίγκλετον είστε Βρετανός, πιστεύω όμως πως οι συγγενικοί σας δεσμοί με τη χώρα μας, σας έκαναν να αγαπήσετε την Ελλάδα. Είστε ακόμη ένας άξιος επιχειρηματίας που θα σεβαστείτε το φυσικό περιβάλλον, τις ανάγκες της τοπικής Κρητικής κοινωνίας, τα ήθη και τα έθιμά μας, τον πολιτισμό μας. Είμαι βέβαιη πως αυτή τη χώρα θα τη σεβαστείτε και σύντομα θα εγκαινιάσουμε μια μονάδα που θα σέβεται και θα οδηγήσει τον τουρισμό στον 21ο αιώνα.»
Δήλωνε η κα Πετραλιά στη συνέντευξη τύπου της Minoan Group στις 27 Φεβρουάριου του 2007.
«Η χρηματoδότηση έχει εξασφαλιστεί και ξεκιvoύμε τo έργo oριστικά τo Μάϊo».
Δήλωνε ο πρόεδρος της Minoan Group κος Egleton στην ίδια συνέντευξη.
Η πανηγυρική ανακοίνωση του κου Σουφλιά και ο λιβανωτός της κας Πετραλιά προς τον πρόεδρο της Αγγλικής εταιρείας είναι ενδεικτικές του κλίματος που έχει δημιουργηθεί σε σχέση με τη συγκεκριμένη «επένδυση».
Σε ανάλογους τόνους η συμπεριφορά και οι δηλώσεις των Δημάρχων Σητείας Ν. Κουρουπάκη και Ιτάνου Ι. Χατζηνάκη, των βουλευτών Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ Μ. Καρχιμάκη και της ΝΔ Ι. Πλακιωτάκη, ενώ το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ ερίζουν μέσω επερωτήσεων και αντιπαραθέσεων για την «πατρότητα» του έργου και όλοι μαζί ετοιμάζονται να παίξουν golf στα γήπεδα του Μοναστηριού.
Περιλαμβάνουν ξενοδοχειακές μονάδες και τουριστικά χωριά με συνολικά 15.000 περίπου κλίνες, συνεδριακά κέντρα, αθλητικές εγκαταστάσεις, 6-7 γήπεδα γκολφ και αρκετές εκατοντάδες πισίνες.
Οι δύο από αυτές τις επενδύσεις σχεδιάζονται σε ιδιόκτητες εκτάσεις ενώ η τρίτη που είναι και η πιο μεγαλεπήβολη σε ενοικιασμένη έκταση 26,000 στρεμμάτων, που ανήκει στο εκκλησιαστικό κοινωφελές ίδρυμα «Παναγία η Ακρωτηριανή».
Πρώτο και μεγαλύτερο πρόβλημα το νερό. Αρκεί να αναλογιστούμε πως 1 γήπεδο γκόλφ (το γρασίδι) καλύπτει έκταση τουλάχιστον όση ο αγωνιστικός χώρος 100 γηπέδων ποδοσφαίρου. Δηλαδή 6 γήπεδα γκολφ = 600 περίπου γήπεδα ποδοσφαίρου. Προσθέτοντας και την ύδρευση για 15.000 παραθεριστές και την άρδευση για τις υπόλοιπες εκτάσεις που θα φυτευτούν, καταλήγουμε σε απαιτήσεις για ασύλληπτες ποσότητες νερού, και όλα αυτά στην περιοχή με τις λιγότερες βροχοπτώσεις στην Ελλάδα και απειλούμενη με ερημοποίηση.
Τα ζητήματα αυτά έχουν αναδειχτεί από την Οικολογική Ομάδα Σητείας και άλλες περιβαλλοντικές οργανώσεις της Κρήτης. Έχουν δε τεκμηριωθεί επιστημονικά στο σκεπτικό της προσφυγής στο ΣτΕ κατά της ΚΥΑ που ενέκρινε την μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων της «επένδυσης». Πληροφορίες είναι διαθέσιμες στο WWW.ECOCRETE.GR.
- Περιοχή natura.
- Εκχώρηση της έκτασης από το εκκλησιαστικό κοινωφελές ίδρυμα Παναγία η Ακρωτηριανή στην αμφίβολης ποιότητας εταιρεία Loyalward LTD.
- Διάρκεια μίσθωσης 80 χρόνια.
- Φαινομενικά πολλές οικονομικές παραχωρήσεις και συμβατικές υποχρεώσεις από τη Loyalward LTD προς το ίδρυμα.
Η «επένδυση» το Kavo Sidero project, όπως έχει ονομαστεί από τους «επενδυτές», περιλαμβάνει 950 κατοικίες σε 6 χωριά, ξενοδοχεία, εμπορικά, συνεδριακά, αθλητικά κέντρα, λιμάνια κλπ 730 πισίνες και 3 γήπεδα golf και όλα αυτά κατά τα πρότυπα του APHRODITE HILLS στην Κύπρο.
Πολλές φήμες, υποψίες και ερωτηματικά στην τοπική κοινωνία σχετικά με την «επένδυση» στον Κάβο Σίδερο. Ενδεικτικά:
-Η σχεδόν ταυτόχρονη σύσταση του ιδρύματος και της εταιρείας.
-Η διαδικασία με την οποία ανατέθηκε το έργο στη συγκεκριμένη εταιρεία.
-Η μεταξύ του ιδρύματος και της εταιρείας οικονομική σχέση.
-Η άρνηση του ιδρύματος να παραχωρήσει στο Δήμο Ιτάνου ως εισφορά γης, έκταση δίπλα στο Φοινικόδασος Bάι, για να αποτελέσει την προίκα του Φορέα Διαχείρισης ώστε αυτός να καταστεί βιώσιμος και ανεξάρτητος.
Γνωρίζοντας όσα αναπτύσσονται στο κείμενο τούτο, καταθέσαμε προσφυγή στο ΣτΕ κατά της ΚΥΑ με την οποία εγκρίθηκε η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων της «επένδυσης» για να προλάβουμε την πιθανότητα, έστω και μικρή, να ξεκινήσουν κάποιες εργασίες, και να γίνει ο τόπος άνω-κάτω. Εξ άλλου η κατάθεση της προσφυγής έδωσε στο ζήτημα την απαραίτητη δημοσιότητα ώστε να καταστεί δυνατή η «αποκάλυψη» πτυχών της υπόθεσης και στοιχεία για τον «επενδυτή» που, αν και είναι δημόσια, η εταιρεία και το ίδρυμα επιμελώς εφρόντιζαν και προσπαθούν να αποκρύπτουν.
Τα στοιχεία που παρατίθενται παρακάτω είναι διαθέσιμα στο διαδίκτυο και μπορεί καθένας να έχει πρόσβαση σ΄ αυτά. Έχουν αντληθεί από επίσημα κείμενα και τους ισολογισμούς της εταιρείας. Λιγότερα από ανακοινώσεις και εξαγγελίες των Ελληνικών αρχών και από δημοσιεύματα στον Ελληνικό και ξένο τύπο.
Την 14-5-99 ιδρύεται στην Αγγλία η εταιρεία Targatshare plc. Την 8-8-99 μετονομάζεται σε Loyalward Group plc και την 20/06/2005 σε Minoan Group plc. Πρώτος πρόεδρός της επίσης ο κος Peter Shoulman. Η εταιρεία αυτή, η οποία εξαγόρασε αυτήν που έχει συμβληθεί με το ίδρυμα, είναι εκείνη που συνδιαλέγεται με αυτό και τις Ελληνικές αρχές.
Με την αποχώρηση του Peter Shoulman από τη διοίκηση της εταιρείας την προεδρία αναλαμβάνει ο κος Christopher Egleton. Με την ανάληψη των καθηκόντων του η Loyalward Group plc προχωρεί στα παρακάτω βήματα.
-Αγοράζει τη Loyalward LTD (η οποία έχει συμβληθεί με το ίδρυμα) και η οποία αποτελεί έκτοτε και μέχρι σήμερα θυγατρική της Loyalward Group plc (σήμερα Minoan Group plc).
-Ιδρύει δύο ακόμη θυγατρικές, τη Loyalward Hellas LTD με έδρα την Αθήνα και τη Loyalward leisure PLC που αρδεύει στην Αγγλία.
Εκτός από τα παραπάνω ο κος Egleton στην έκθεση του προς την ετήσια συνέλευση των μετόχων το 2000, ανακοινώνει ότι η εταιρεία είναι έτοιμη να ξεκινήσει επένδυση βόρεια των Αθηνών, που θα περιλαμβάνει ξενοδοχειακές μονάδες, γήπεδο γκόλφ κλπ. Η επένδυση αυτή ,λέει, πρόκειται να έχει ολοκληρωθεί και να λειτουργήσει κατά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 και ότι έχει ήδη εξασφαλίσει τη θετική αντιμετώπιση από αρμόδιους υπουργούς.
Δηλώνει επίσης ότι με τη λήψη των οικοδομικών αδειών τα έργα κατασκευής στον Κάβο Σίδερο θα ξεκινήσουν προς το τέλος του 2001.
Στην επόμενη ετήσια έκθεσή του προς τη συνέλευση των μετόχων το 2001, που αφορά την οικονομική χρήση 1-4-00 έως 31-3-01, ο κος Egleton ανακοινώνει την απόκτηση άδειας από τον ΕΟΤ για συνεδριακό κέντρο και τον καθορισμό της αιγιαλίτιδας ζώνης. Αποδίδει την καθυστέρηση έναρξης των εργασιών στη 11η Σεπτεμβρίου (!!!) και στην ενασχόληση των Ελληνικών αρχών με την προετοιμασία των Ολυμπιακών Αγώνων. Πάντως αισιοδοξεί πως όλες οι απαιτούμενες άδειες θα ληφθούν σε σύντομο διάστημα. Θα επιδιώξει, λέει, την εισαγωγή της εταιρείας στην αγορά ΑΙΜ του χρηματιστηρίου του Λονδίνου, γεγονός που θα λειτουργήσει καταλυτικά για την εισαγωγή της εταιρείας στο χρηματιστήριο αξιών Αθηνών. Τον Απρίλιο του 2000 (τη χρυσή εποχή του Ελληνικού χρηματιστηρίου) η Loyalward Group plc είχε προσπαθήσει να αγοράσει τον όμιλο Π. Πανούση και μέσω αυτού να εισαχθεί στο χρηματιστήριο της Αθήνας. Δεν κατέληξαν όμως σε συμφωνία.
Στην έκθεση του 2002 ο κος Egleton ανακοινώνει λήψη προέγκρισης χωροθέτησης και δηλώνει πως το επόμενο βήμα που είναι οι οικοδομικές άδειες δρομολογείται και ήδη ομάδα σχεδιαστών έχει αρχίσει τεχνικές μελέτες. Επίσης ότι έχει ζητηθεί άδεια από την αρχαιολογική υπηρεσία.
Ευχαριστεί τη Βρετανική κυβέρνηση για τη βοήθεια της, μέσω του πρεσβευτή της στην Αθήνα, στις διαπραγματεύσεις για τη λήψη των αδειών και επισημαίνει την υψηλή προβολή της εταιρείας από τον Ελληνικό τύπο.
Το μετοχικό κεφάλαιο κατά μεγάλο μέρος προέρχεται από αλλεπάλληλες αυξήσεις που οι περισσότερες έχουν σκοπό την κάλυψη τρεχουσών αναγκών.
Από το 2004 και μέχρι το Μάιο 2007 η εταιρεία έχει πραγματοποιήσει περί τις 25 αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου. Οι 20 περίπου από αυτές έγιναν για να καλυφθούν τρέχουσες υποχρεώσεις και να πληρωθούν προμηθευτές δημιουργώντας έτσι «πληθωριστικό» μετοχικό κεφάλαιο. Με απλά λόγια η εταιρεία πληρώνει τις υποχρεώσεις της εκδίδοντας χαρτιά.
Η ονομαστική αξία της μετοχής είναι £ 0,25 ενώ η χρηματιστηριακή σήμερα κυμαίνεται σε £ 0,85. Η μετοχή διαπραγματευόταν μέχρι την 1-5-07 στο OFEX (plusmarketsgroup) ενώ από 2-5-07 εισήλθε στην αγορά A.I.M του χρηματιστηρίου του Λονδίνου. Πρόκειται για αγορά στην οποία γίνεται διαπραγμάτευση μετοχών υψηλού κινδύνου. Η τιμή της μετοχής σημείωσε άνοδο για λίγες μέρες το Νοέμβριο του 2006 (ανακοίνωση Σουφλιά), ακολούθησε πτωτική πορεία μέχρι την είσοδό της στην αγορά ΑΙΜ οπότε πάλι σημείωσε μικρή άνοδο για λίγες μέρες. Έκτοτε και μέχρι σήμερα, στις ελάχιστες αγοραπωλησίες που διενεργούνται, η μετοχή σημειώνει πτωτική τάση και έχει απολέσει περί το 10% της αξίας της από το Νοέμβριο του 2006.
- Η εταιρεία δεν έχει ουσιαστικά πάγια περιουσιακά στοιχεία.
- Περιουσιακό της στοιχείο η εταιρεία θεωρεί το κόστος σχεδιασμού του Kavo Sidero progect. Το κόστος αυτό αποτιμάται την 31-3-06, σε £ 24.479.108.
- Η μόνη δραστηριότητα του ομίλου είναι ο σχεδιασμός της συγκεκριμένης επένδυσης (του Kavo Sidero progect) και επομένως δεν έχει αποκτηθεί κανενός είδους έσοδο.
- Οι συσσωρευμένες ζημίες £ 6.195,890 που εμφανίζονται στον ισολογισμό της 31-3-06 οφείλονται βασικά στο γεγονός ότι δεν υπάρχουν πωλήσεις.
- Προς εξασφάλιση των εγγυητικών Επιστολών υπέρ του ιδρύματος που έχουν χορηγηθεί στην εταιρείααπό τον οίκο Singer & Friedlander έχουν ενεχυριαστεί μετοχές της Loyalward ltd αξίας 3.900.000.
- Η εταιρεία προσπαθεί από το 2003 να προσελκύσει νέους μετόχους υποσχόμενη εκπτώσεις στις τιμές των μελλοντικών τους αγορών. Μέσα στα πλαίσια της προσπάθειας αυτής εντάσσεται και η εισαγωγή της μετοχής στο ΑΙΜ.
- Η εταιρεία λέει πως για να ελαττώσει τον επιχειρηματικό κίνδυνο σκοπεύει να εκτελέσει το έργο συνεργαζόμενη με τρίτους ή με κοινοπραξίες. Η επιλογή αυτών θα γίνει με κριτήριο τη φερεγγυότητα, την οικονομική ευρωστία, την εμπειρία και την τοπική αποδοχή. Στην πραγματικότητα η εταιρεία ομολογεί την αδυναμία της να εκτελέσει ακόμη και ένα πολύ μικρό μέρος της «επένδυσης».
- Τα μέλη του ΔΣ της Minoan έχουν επενδύσει στην εταιρεία συνολικά 1.947.464 μετοχές ονομαστικής αξίας £ 486.866 δηλαδή € 770.000 περίπου που αν τις αποτιμήσουμε με τη χρηματιστηριακή αξία καταλήγουμε στο ποσό των £ 1.655.000 δηλαδή € 2.600.000 περίπου.
Ο πρόεδρος του ΔΣ κος Egleton κατέχει 177.260 μετοχές ονομαστικής αξίας
£ 44.315 δηλαδή € 70.000 περίπου που αν τις αποτιμήσουμε με τη χρηματιστηριακή αξία καταλήγουμε στο ποσό των £ 150.000 δηλαδή € 240.000 περίπου.
Τόσα χρήματα έχουν τοποθετήσει ο κος Egleton και τα υπόλοιπα μέλη του ΔΣ στην εταιρεία και αυτά διακινδυνεύουν. Όμως οι ετήσιες απολαβές του ίδιου και των άλλων μελών του ΔΣ από το 2001 μέχρι την 31-3-06 ήταν:
Egleton Λοιπά μέλη ΔΣ Σύνολο
2001 £ 107.750 £ 283.250 £ 391.000
2002 £ 194.312 £ 279.583 £ 473.895
2003 £ 228.430 £ 255.716 £ 484.146
2004 £ 1.437.473 £ 730.328 £ 2.167.801
2005 £ 883.979 £ 696.029 £ 1.580.008
2006 £ 558.986 £ 660.504 £ 1.219.490
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Είναι φανερό ότι, παρά την τόσο μεγάλη διαφήμιση του Kavo Sidero project, δεν υπάρχει ενδιαφέρον στη χρηματιστηριακή αγορά, ενώ η Τραπεζική αγορά είναι κλειστή για τη Minoan Group plc καθώς από τα οικονομικά της στοιχεία και τη μέχρι σήμερα πορεία της προκύπτει μηδενική πιστοληπτική ικανότητα.
Αξιοσημείωτη είναι η αντίφαση ανάμεσα στο μέγεθος και την ποιότητα της εταιρείας αφ΄ ενός και του τεράστιου επενδυτικού σχεδίου αφ΄ ετέρου. Τούτο είναι ένας βασικός παράγοντας που λειτουργεί απαγορευτικά στη συμμετοχή οποιουδήποτε σοβαρού επενδυτή σε ένα εγχείρημα κόστους 1,2 δισ ευρώ. Την αντίφαση αυτή εντοπίζει και άρθρο της TELEGRAPH την 18-9-05.
Πηγές χρηματοδότησης επομένως δεν υπάρχουν και είναι πολύ χλωμό να βρεθούν.
Επίσης οι οικονομικές παραχωρήσεις προς το ίδρυμα είναι φαινομενικά τόσο πολλές που στην καλύτερη περίπτωση δημιουργούν υποψίες σε κάθε υποψήφιο επενδυτή για τη σοβαρότητα της εταιρείας και ερωτηματικά για τη δυνατότητά της να ανταποκριθεί σ΄ αυτές τις υποχρεώσεις, εφ΄ όσον πραγματοποιήσει το έργο.
Η εταιρεία που συνδιαλέγεται με το ίδρυμα, την Ελληνική κυβέρνηση, τους τοπικούς και άλλους παράγοντες και που φέρεται ότι θα πραγματοποιήσει την επένδυση δεν είναι η Loyalward LTD που έχει συνάψει τη σύμβαση αλλά η Loyalward Group plc (σήμερα Minoan Group plc) που είναι μητρική της συμβληθείσας με το ίδρυμα.
Τα παραπάνω συμπεράσματα εξάγονται αβίαστα από τα κείμενα και τις οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας, και δεν απαιτούνται ιδιαίτερες χρηματοοικονομικές γνώσεις για να καταλήξει κανείς σ΄ αυτά. Με μια επίσκεψη στις παρακάτω ιστοσελίδες μπορεί κανείς να αποκτήσει ιδίαν αντίληψη.
http://www.plusmarketsgroup.com
http://www.londonstockexchange.com
Γιατί μια εταιρεία να ασχολείται επί 16 χρόνια με ένα επιχειρηματικό σχέδιο ενώ από την αρχή γνωρίζει ότι υπερβαίνει τις δυνατότητές της; Την ενδιαφέρει όντως η πραγματοποίησή του ή όχι; Αν όχι, πού αποσκοπεί;
Είναι βέβαιο πως αποσκοπεί στην προσέλκυση μικροεπενδυτών που θα αγοράσουν μετοχές. Σ΄ αυτή την περίπτωση το πιθανότερο ενδεχόμενο είναι οι επενδυτές αυτοί να έχουν την ίδια τύχη με αυτούς που πριν λίγα χρόνια αγόραζαν μερίδια των επιχειρήσεων SOE club του Μιχ. Τροχανά. Πάντως, όπως ήδη προαναφέραμε, το σχέδιο αυτό μέχρι στιγμής δεν περπατά. Οι βρετανοί μικροεπενδυτές, στους οποίους πρωταρχικά απευθύνεται η εταιρεία, μάλλον φροντίζουν να ενημερώνονται πριν επενδύσουν.
Ενδεχομένως αποσκοπεί στην είσπραξη επιχορηγήσεων και εν συνεχεία εγκατάλειψη του έργου.
Είναι πάντως βέβαιο πως τα μέλη του ΔΣ και μάλιστα ο πρόεδρός του απολαμβάνουν τους μισθούς και τις παροχές που έχουν εξασφαλίσει για τον εαυτό τους και ότι ο κος Egleton ταξιδεύει από το Λονδίνο στη Σητεία με στάσεις στην Αθήνα για δημόσιες σχέσεις και επαφές με υπουργούς και άλλους παράγοντες οι οποίοι τον έχουν αναγορεύσει σε σωτήρα της τοπικής αλλά και της Εθνικής μας οικονομίας, γεγονός που ο ίδιος μέχρι σήμερα απολαμβάνει.
Εγνώριζε το Ίδρυμα τις δυνατότητες της εταιρείας όταν της ανέθετε το έργο;
Η απάντηση είναι καταφατική. Το Ίδρυμα είχε σαφή γνώση του γεγονότος ότι η συγκεκριμένη εταιρεία είχε μηδενική πιστοληπτική ικανότητα. Η αποχώρηση του κου Ν. Κουρουπάκη από την επίμαχη συνεδρίαση του ΔΣ του ιδρύματος το επιβεβαιώνει, χωρίς να δικαιώνει τον ίδιο δεδομένης της όλης μέχρι σήμερα στάσης του.
Το ίδρυμα ισχυρίζεται πως κατέληξε σε συμφωνία με τους συγκεκριμένους «επενδυτές» με κριτήριο την καλή οικονομική προσφορά τους. Να το πιστέψουμε άραγε; Και αν το πιστέψουμε πώς μπορεί να ερμηνευτεί η στήριξη και συμπαράσταση που παρέχει στην αντισυμβαλλόμενη εταιρεία επί ζημία του και η εχθρική του στάση προς όσους προβληματίζονται;
Είναι όλα ή πολλά από τα παραπάνω εν γνώσει της Κυβέρνησης, της Περιφέρειας Κρήτης, της Νομαρχίας Λασιθίου, του Δήμου Σητείας, του Δήμου Ιτάνου κλπ;
Την Κυβέρνηση ενδιαφέρουν μόνο οι πανηγυρικές εξαγγελίες. Οι άρχοντες της τοπικής αυτοδιοίκησης γνωρίζουν πολλά. Ένας από αυτούς έλεγε κάποτε «κάποιοι πάνε να βγάλουν λεφτά με χαρτιά». Είναι δε βέβαιο ότι ο κος Ν. Κουρουπάκης τέως και νυν δήμαρχος Σητείας, που συμμετέχει στο ΔΣ του ιδρύματος ως ευυπόληπτος και ευσεβής πολίτης, (και όχι ως δήμαρχος) γνωρίζει αρκετές κρυφές πτυχές της όλης υπόθεσης. Προσβλέποντας όμως σε μια ακόμη 4ετία και εξαργυρώνοντας την υποστήριξη της τοπικής εκκλησίας στις τελευταίες Δημοτικές εκλογές οι τοπικοί άρχοντες παρουσιάζονται βασιλικότεροι του βασιλέως και αποτελούν σήμερα την γραμμή κρούσης της εταιρείας.
Και ένα τελευταίο ερώτημα που ας μείνει προς το παρόν αναπάντητο:
Πόσες φορές δεν ακουγεται, τώρα που έχουν περάσει τα χρόνια, ότι στους γερμανούς καταχτητές αντιστάθηκε σύσσωμος ο ελληνισμός, ότι όλες οι οργανώσεις της Εθνικής Αντίστασης επέδειξαν άμετρο ηρωισμό και άλλα τέτοια; Η ιστορική μνήμη θυμάται ακόμα τις δεξιές έως ανοιχτά φασιστικές οργανώσεις να χτυπούν, αντάμα με τους γερμανούς, τους αγωνιστές του ΕΑΜ, κι αυτό δεν μπορεί να σβήσει. Γιατί φτάσαμε στην «Ενωμένη Εθνική Αντίσταση»; Ποιός έδωσε το δικαίωμα στις αντιΕΑΜικές οργανώσεις και στους δοσίλογους της Κατοχής να λογαριάζονται για υγιή πατριωτικά στοιχεία; Ποιός μοίρασε αφειδώς τα συγχωροχάρτια;
Το κείμενο που ακολουθεί γράφτηκε από το σ. Γιάννη Χοντζέα το 1975 και αναδημοσιεύεται από την εφημερίδα Αριστερά! του Σεπτέμβρη του 1997, όπου και δημοσιεύτηκε με αφορμή την επέτειο της ίδρυσης του ΕΑΜ
Ο «κοινός γιορτασμός» της «επετείου της Εθνικής Αντίστασης» γενικά στον Πανιώνιο, και ο «χωριστός» στην Καλλιθέα της επετείου του ΕΑΜ, μας αναγκάζουν να ασχοληθούμε μ’ ένα πολιτικό-ιστορικό πρόβλημα: εκείνο της Αντίστασης, του ρόλου των διαφόρων οργανώσεων που παρουσιάστηκαν ή παρουσιάζονται τώρα σαν τέτοιες, της πολιτικής του ΚΚΕ απέναντί τους και της πολιτικής του ρεβιζιονισμού από το 1956 και δώθε απέναντί τους. Θα προσπαθήσουμε να δώσουμε ένα σύντομο ιστορικό διάγραμμα πρώτα και σε συνέχεια να δώσουμε την πολιτική μας άποψη.
Οι άγγλοι, φεύγοντας από την Ελλάδα με τη συνθηκολόγηση του Τσολάκογλου και τη λιποταξία του Γεωργίου Β’ και των συνεργατών του, άφησαν ορισμένα δίχτυα πληροφοριών κλπ, από δικούς τους και από έλληνες. Παρά τις αδυναμίες του ανασυγκροτημένου ΚΚΕ, οι εδώ πολιτικοί τοποτηρητές τους και οι υπηρεσίες τους αντιλήφθηκαν πως μπροστά στο επαίσχυντο θέαμα το δοσιλογισμού της μεγαλοαστικής τάξης και της πολιτικής «ηγεσίας», ο λαός θα ξεσηκωνόταν και η Ελλάδα θα ‘φευγε από τα χέρια τους.
Γι’ αυτό, ύστερα μάλιστα από την ίδρυση του ΕΑΜ προχώρησαν σε πολιτική και στρατιωτική αντεπίθεση που εκδηλώθηκε με την αποστολή του Ζέρβα στην Ήπειρο[1] και την ίδρυση της ΠΕΑΝ, πολιτικής οργάνωσης που εμπνέονταν από τον κ. Π. Κανελλόπουλο, που θεωρούνταν από τους άγγλους τότε σαν ο πιο άφθαρτος και ο πιο νέος πολιτικός, παρά το φιάσκο του 1936 που δε βγήκε ούτε βουλευτής. Στη Μακεδονία ιδρύεται ο ΠΑΟ.
Το ΕΑΜ όμως φούντωνε, ενώ οι δυνάμεις της ΠΕΑΝ παρέμεναν περιορισμένες σε μέλη των αγγλικών διχτύων και σε «νέους καλών οικογενειών». Εκτός από την ανατίναξη του κτιρίου της ΕΣΠΟ (γερμανόφιλης χαφιέδικης οργάνωσης) το 1942, από μέλη διχτύου που είχαν σχέσεις με την ΠΕΑΝ, δεν υπήρξε άλλη αντιστασιακή δράση από την οργάνωση αυτή. Στο μεταξύ δημιουργούνται κι άλλες οργανώσεις, αντιΕΑΜικές στον χαρακτήρα και στη δράση (όταν ανέπτυσσαν τέτοια). Με τον ερχομό του Γ. Τσιγάντε στην Ελλάδα, με «σακούλια με λίρες» όπως έχουν γράψει πολλοί, οι οργανώσεις αυτές πολλαπλασιάζονται, ενώ αποχωρούν από τις ΕΑΜικές οργανώσεις αρκετά στοιχεία κάτω από την έμπνευση του επιτελείου του Γ. Τσιγάντε που ο κυριότερος σκοπός της αποστολής του ήταν η συγκρότηση αντιΕΑΜικού μετώπου. Έτσι, και πριν και μετά τη δολοφονία του από Ιταλούς στο διαμέρισμά του, στις αρχές του 1943 έχουμε, μόνο στην Αθήνα-Πειραιά πάνω από 40 οργανώσεις, από τις οποίες εκείνες που είχαν δύναμη («δύναμη» που ούτε καν συγκρινόταν μ’ εκείνη του ΕΑΜ) ήταν ο ΕΔΕΣ, η Χ-ΡΑΝ, η Ι.Τ. (Ιερή Ταξιαρχία), η Εθνική Δράση («που δεν μπορεί να δράσει» έλεγε κάποιο τραγούδι της εποχής) και η ΠΕΑΝ. Ο κόσμος που ανήκε σ’ αυτές ήταν –χοντρικά- τριών κατηγοριών. Εκείνοι που συνεργάζονταν με τους κατακτητές ανοιχτά στα πλαίσια της αγγλικής πολιτικής και που παίζαν ηγετικό ρόλο. Εκείνοι που αρχικά δεν την ήθελαν αυτή τη συνεργασία αλλά που στην πορεία πείστηκαν πως ήταν κακό πράγμα αλλά αναγκαίο. Και οι «τρίτοι» που νόμιζαν πως κάνανε αντίσταση, αλλά που ένα μέρος τους σιγά-σιγά δέθηκε με δολοφονικές και τραμπούκικες ενέργειες κατά του ΕΑΜ και των οργανώσεών του. Ένα μέρος από τη «βάση» αυτή έφυγε γιατί άλλα πίστευε και άλλα βρήκε. Η δύναμή τους περιορίζονταν, και χωρίς την άμεση ή έμμεση προστασία των ιταλών και των γερμανών δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα. Η αποτυχία τους οδήγησε, μετά από αγγλογερμανική συμφωνία (Ντοτ Σκοτ της Ιντέλλιτζενς με Εσ-Ντε, Γκεστάπο κλπ) και την πολιτική βοήθεια παραγόντων της Δεξιάς και του Κέντρου (Γονατάς, Πάγκαλος κ.α., ακόμα και ο Σοφούλης είχε δώσει την ευλογία του), στη συγκρότηση των Ταγμάτων Ασφαλείας στη Νότια Ελλάδα, των ΕΑΣΑΔ στη Θεσσαλία κλπ, κλπ.
Όλο αυτό το «κύκλωμα» ήταν κάτι σαν «συγκοινωνούντα αγγεία». Ακόμα κι όταν ο Ζέρβας αναγκάστηκε να αποκηρύξει –στα λόγια βέβαια- σαν προδοτικό τον ΕΔΕΣ Αθήνας (δηλαδή την ηγεσία της οργάνωσης), στο κύκλωμα αυτό περιλαμβάνονταν και οι δυνάμεις του. Η δράση κατά του ΕΑΜ από όλες αυτές τις στρατιωτικές ή ημιστρατιωτικές μονάδες, οργανώσεις, δίχτυα κλπ, ανακούφιζε και βοηθούσε τους γερμανούς, μετά μάλιστα από τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας, ενώ για την Αγγλία αποτελούσε μια «υποδομή» που θα τη διευκόλυνε να κρατήσει την Ελλάδα στα χέρια της.
Θα χρειάζονταν τόμοι ολόκληροι για να καταγραφούν τα πραγματικά περιστατικά της «δράσης» των οργανώσεων αυτών στην Κατοχή. Θα δώσουμε μερικά μόνο, «δειγματοληπτικά». Ο μακαρίτης Δ. Στρατής δεν έμπαινε στο ΕΑΜ γιατί είχε μπει ο αντίζηλο γι’ αυτόν Σοσιαλιστικό Κόμμα του Χωμενίδη (που κρεμάστηκε στην Πάτρα από τους Γερμανούς μαζί με στελέχη του ΚΚΕ το 1944). Ο Τσιγάντε και το επιτελείο του σκάρωναν παρασκηνιακά κάποιο Σοσιαλιστικό Κόμμα. Κάλεσαν τον Δ. Στρατή να πάρει μέρος. Δέχθηκε. Πηγαίνει «συνωμοτικά» στο σπίτι που του είχαν πει και το βρίσκει περικυκλωμένο από ασφαλίτες. Φεύγει και μένει με την εντύπωση πως η σύσκεψη είχε προδοθεί και είχαν πιαστεί πολλοί. Σε λίγες μέρες μαθαίνει πως οι ασφαλίτες περιφρουρούσαν τη σύσκεψη! (ενάντια σε ποιους;).
Στο φοιτητικό χώρο: Την ημέρα της πρώτης απόβασης των άγγλων στη Σάμο (1943), μέλη όλου του «κυκλώματος» των «εθνικοφρόνων» οργανώσεων επιτέθηκαν στο Πανεπιστήμιο σε ΕΠΟΝίτες φοιτητές, με την κάλυψη της Ειδικής Ασφάλειας και των δυνάμεων κατοχής φυσικά με πιστόλια, μαχαίρια κλπ. Στο Πολυτεχνείο[2] οι Ευέλπιδες μέλη των ΕΔΕΣ, Ι.Τ., Χ-ΡΑΝ κλπ, αποτελούν τη δύναμη κρούσης. Συνέβηκε τούτο το περιστατικό: Μια ομάδα απ’ αυτούς πηγαίνοντας προς τον Ζέρβα πιάστηκε στη Ρούμελη από εφεδροελασίτες. Ήταν την εποχή που ξανά συγκρούονταν ο ΕΛΑΣ με τον Ζέρβα. Παραπέμπονται σε λαϊκό δικαστήριο. Το μαθαίνει μια μορφή ξεχωριστή του νεολαιίστικου κινήματος ο Νείλος Μαστραντώνης (Κλέαρχος), β’ Γραμματέας τότε της ΕΠΟΝ Ρούμελης, που ήταν σπουδαστής του Πολυτεχνείου, τρέχει και καταφέρνει να πείσει το λαϊκό δικαστήριο να τους αθωώσει. Αφήνονται ελεύθεροι και γυρίζουν στην Αθήνα. Πώς συμπεριφέρθηκαν; Κυνήγησαν πρώτα-πρώτα την οικογένεια του Κλέαρχου (που σκοτώθηκε από τους κατακτητές στη Λαμία, το φθινόπωρο του 1943) και στο Πολυτεχνείο πέρασαν σε ανοιχτή τρομοκρατική δράση με τη συνεργασία και κάλυψη των αρχών κατοχής. Έτσι «καθάρισαν» το 1944 το Πολυτεχνείο, την ΑΣΣΟΕ και τους πανεπιστημιακούς χώρους (αυτούς όχι «σταθερά») πιάνοντας, σκοτώνοντας φοιτητές κλπ, μαζί με μέλη αδελφών οργανώσεων. Διώχθηκαν πριν την απελευθέρωση, από τον ΕΛΑΣ σπουδαστών. Τα περιστατικά αυτά σε βιβλία αναμνήσεων των αντιδιχτατορικών του ΕΣΑΣ (Εθνικός Σύνδεσμος Ανωτάτων Σχολών, που προσπαθούσε να συντονίσει τη δράση όλων των «εθνικοφρόνων» στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα ενάντια στο ΚΚΕ, την ΕΠΟΝ κλπ) παρουσιάζονται εντελώς αλλιώτικά. Ενώ παραδέχονται πως ήταν μειοψηφία στους φοιτητές, πως οι περισσότεροι ήταν πλουσιόπαιδα χορτάτα και κομψοντυμένα (μετά τη Βάρκιζα ονομάστηκαν «μακρυσακάκηδες» γιατί ακολουθούσαν κατά γραμμή τη «μόδα») και πως ασχολούνταν, ενώ ο κόσμος πέθαινε από την πείνα, με διάφορες «τέρψεις» και επιδόσεις ερωτικές κ.α. σε σημείο που να γίνουν καταγέλαστοι, παριστάνοντας τους παλληκαράδες. «Μόνοι» τους (!!!) έδιωξαν (πώς;) τους «κομμουνιστές» από τους χώρους αυτούς. Σχετικά με την Ι.Τ. – Ιερή Ταξιαρχία – που προβάλλεται περισσότερο στη Διακήρυξη της «Ενιαίας Εθνικής Αντίστασης», η διακωμώδηση του απλού φοιτητή και μαθητή για τα καμώματα των μελών της έφτασε και σε σατιρικά τραγούδια που σκόρπισαν στις γειτονιές της Αθήνας, όπως το παρακάτω:
Είμαστε παιδιά της Ι.Τ.
Τραλαλά Τραλαλά
Παίζουμε, χορεύουμε
Τραλαλά Τραλαλά κλπ
Άλλο παράδειγμα: Το Παγκράτι, ο Κολωνός, το Μεταξουργείο και οι γύρω συνοικίες καταδυναστεύονταν από τις «ομάδες» Παπαγεωργίου, Παναγιωτόπουλου, Πανωλιάσκου. Δεν το ‘κρυβαν (πώς να το κρύψουν αφού το πρόβαλαν) πως προστατεύονταν και συνεργάζονταν με τις δυνάμεις κατοχής, αλλά και με τους άγγλους που τους έστελναν λίρες, όπλα κλπ (Τα πράγματα ήταν τόσο απλά ώστε στην οδό Παπαρηγοπούλου δίπλα στα «Ελληνικά Ες-Ες» του Αγήνορα, έδρευε η «Αντβάντς Φορς 133» παρακλάδι της Ιντέλλιτζενς Σέρβις). Η ομάδα Παναγιωτόπουλου λεγόταν και «Ομάς Κίσσαβος», ενώ το άντρο του Παπαγεωργίου, «Αλκαζάρ» (δείγμα του θαυμασμού τους προς τους φρανκικούς) και ήταν και οργανικά τμήματα της Ειδικής Ασφάλειας και της Χ, που στο αρχηγείο της στο Θησείο (Γρίβας) μαζεύτηκαν μετά την εκδίωξη τους από τον ΕΛΑΣ. Όμως τα μέλη των ομάδων αυτών δεν ήταν μονάχα χίτες, προέρχονταν και από άλλες οργανώσεις.
Όσο για την ΠΕΑΝ, κατάντησε να γίνει η οργάνωση που αφού διέπραξε όχι λίγες δολοφονικές απόπειρες κατά ΕΠΟΝιτών, ΕΑΜιτών κλπ, εξελίχθηκε σε οργάνωση-οπερέτα, που προκαλούσε το χλευασμό του λαού.
Στην υπόλοιπη Ελλάδα: οι ΠΑΟτζήδες έχουν παγιδεύσει στη Μακεδονία πολλά τίμια στοιχεία που στην πορεία αποχώρησαν απ’ αυτούς, όπως ο υπέροχος αγωνιστής συν/ρχης Γιάννης Μουστεράκης. Όταν αποχώρησαν οι γερμανοί, οι αρχηγοί της ΠΑΟ και πολλά στελέχη της (όπως ο γνωστός Γιοσμάς της υπόθεσης Λαμπράκη) έφυγαν μαζί με τους γερμανούς.
Τα ΕΑΣΑΔ στη Θεσσαλία, που τμήμα τους έδρασε και στην Αθήνα (γιατί δεν τους σήκωνε το κλίμα στη Θεσσαλία από μια περίοδο και πέρα), στα μπλόκα που έκαναν οι γερμανοί και τσολιάδες στις ανατολικές συνοικίες και που στην απελευθέρωση πυροβόλησαν τις λαϊκές διαδηλώσεις από ξενοδοχεία στην οδό Πανεπιστημίου, στη Θεσσαλία λοιπόν, τα ΕΑΣΑΔ ξεπέρασαν τους γερμανούς στις φρικαλεότητες που διέπραξαν.
Στην Πελοπόννησο: στην Καλαμάτα στα πλαίσια «της γενικής γραμμής» γίνεται το σύμφωνο Ντάριο Ντομένικο (ιταλός συνταγματάρχης, στρατιωτικός διοικητής Μεσσηνίας) και του συνταγματάρχη Παπαδόγκωνα (ο κατοπινός αρχηγός των Ταγμάτων Ασφαλείας στην Πελοπόννησο). Ύστερα απ’ αυτό βγήκανε στο βουνό τα περιβόητα αλλά λιγόζωα «Επαναστατικά Σώματα» που αιχμαλωτίστηκαν αμέσως στο Δυρράχιο από ολιγάριθμες δυνάμεις του ΕΛΑΣ (ανάμεσα σ’ αυτούς που αιχμαλωτίστηκαν ήταν και ο Λαδάς). Απ’ αυτούς ορισμένοι αξιωματικοί όπως ο Μπασακίδης, ηρωική μορφή και μεγάλο στρατιωτικό ταλέντο, προσχώρησαν στον ΕΛΑΣ. Όλοι οι άλλοι αφέθηκαν ελεύθεροι αφού δήλωσαν γραφτά πως δεν θα πάρουν ποτέ τα όπλα εναντίον του ΕΛΑΣ. Τήρησαν αυτό που υπόγραψαν; Οι περισσότεροι πήγαν στα Τάγματα Ασφαλείας και ανταπόδωσαν το κατά δύναμη, τη μεγαλοψυχία των ανταρτών του ΕΛΑΣ. Οι οργανώσεις στις οποίες ανήκαν οι αξιωματικοί αυτοί παρουσιάστηκαν και παρουσιάζονται σαν αυθεντικές αντιστασιακές οργανώσεις.
Ο Π. Σπηλιωτόπουλς, αρχηγός της χωροφυλακής για μια περίοδο στη διάρκεια της Κατοχής, διώχτης των άγγλων στρατιωτών που κρύβονταν, ανήκε στο «κύκλωμα» ΡΑΝ, Ι.Τ. Διορίστηκε από την κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας στρατιωτικός διοικητής της Αττικής. Οι ΕΑΜικοί υπουργοί τον δέχτηκαν, ενώ η Κ.Ο Αθήνας του ΚΚΕ έκανε στην απελευθέρωση καμπάνια εναντίον του, για την κατοχική του δράση. Κι αυτό όχι μόνο γιατί οι κομμουνιστές και οι ΕΑΜίτες της Αθήνας, αλλά και η συντριπτική πλειοψηφία του λαού ξεσηκώθηκε. Δεν καταπίνονταν εύκολα πολλά πράγματα που σκάρωνε η ηγεσία του ΚΚΕ, αλλά αυτό αποτελεί άλλη ιστορία...
Ποια ήταν η στάση του ΚΚΕ, του ΕΑΜ γενικά, απέναντι στο αντιΕΑΜικό αυτό μέτωπο γενικά και τις οργανώσεις χωριστά; Πριν σκαρωθούν τα Τάγματα Ασφαλείας, η προσπάθεια συνεργασίας. Αυτές επωφελούνταν από την τέτοια στάση για να ψαρεύουν κόσμο, να χώνουν πράκτορές τους στις ΕΑΜικές οργανώσεις και να συνεχίζουν να χτυπάνε το ΕΑΜ κλπ, με την κάλυψη ή και τη συμμετοχή των αρχών Κατοχής. Μα κι όταν δημιουργήθηκαν τα Τάγματα Ασφαλείας –πράγμα που αιφνιδίασε την ηγεσία του ΚΚΕ που περίμενε την αγγλική απόβαση πλέοντας σε πελάγη μακαριότητας-στην Αθήνα-Πειραιά π.χ. έδωσε εντολή να γίνεται «διαφώτιση», μετά οι οργανώσεις από μόνες τους συνδύασαν τη «διαφώτιση» με εξευτελισμό των ταγματασφαλιτών (γδύσιμο σε δημόσιους χώρους) και πολύ αργότερα άρχισε η ένοπλη αντιμετώπισή τους... Υπήρξαν «ασυνέπειες» της ηγεσίας του ΚΚΕ με τις «αριστερές» παρεκκλίσεις της από τη δεξιά οπορτουνιστική τους γραμμή. Βέβαια, υπάρχουν ακόμα μερικά «μυστήρια». Λόγου χάρη, σε κείμενο που δημοσίευσε η «Αυγή», μαγνητοφωνημένης συζήτησης του Γ. Ιωαννίδη (οργανωτικού γραμματέα του ΚΚΕ στην Κατοχή), με «επίλεκτο» στέλεχος τώρα του «ΚΚΕ εσ.» και κατά το διάστημα της «συνομιλίας» του «ενιαίου» ρεβιζιονισμού, ανάμεσα σε πολλά και διάφορα μιλάει για το ρόλο του «καπετάν» Ορέστη (Μουντρίχα) και δηλώνει πως τον θεωρούσε βρώμικο από την αρχή. Πώς όμως ο πανίσχυρος τότε στο ΚΚΕ Ιωαννίδης άφηνε επικεφαλής της 2ης μεραρχίας του ΕΛΑΣ (Αττικοβοιωτίας, Εύβοιας) αυτόν τον πραγματικά βρώμικο τύπο που ζητούσε στα χωριά να του βρούνε τους αντιδραστικούς κι όπου του λέγανε πως δεν υπάρχουν ζητούσε να τους «δημιουργήσουν»; Ή, πώς ανέχονταν τον περιβόητο Ζίγκο, γραμματέα του ΚΚΕ Κορινθίας, να φτάσει στο σημείο όχι μόνο να σκοτώνει κόσμο αράδα αλλά και να φυλακίζει τη Νομαρχιακή Επιτροπή της ΕΠΟΝ γιατί ... διαφώνησαν στο πόσα λεφτά από συνδρομές θα πήγαιναν εδώ ή εκεί; Χιλιάδες καταγγελίες, κι όμως αυτός παρέμενε στη θέση του περιτριγυρισμένος από αποδεδειγμένους πράκτορες της Ιντέλλιτζενς. Προστάτης του άμεσος ήτα στέλεχος τώρα του «Κ»ΚΕ. Ή τον τρεις φορές αποκατεστημένο Μήτρο Παπαγιάννη που πελέκησε κόσμο αθώο στη Δ. Στερεά για να αποδείξει πως ήταν «εντάξει». (Τελικά, στη δίκη του Μπελογιάννη δήλωσε πως ανήκε στο κόμμα του Σοφιανόπουλου!!!). Πρέπει να σημειωθεί πως επιχειρήθηκε να χρησιμοποιηθεί ξανά μετά την «6η Ολομέλεια» κλπ, κλπ.
Οι «αριστερές» ασυνέπειες εκφράζονταν και στην πολιτική αντιμετώπιση των «εθνικοφρόνων» οργανώσεων. Λόγου χάρη, όπως σημειώσαμε πιο πάνω, στην πρώτη περίοδο της εμφάνισής τους γίνεται κουβέντα, διαπραγμάτευση κλπ. Φτάνουν σε κάθε είδους υποχωρήσεις, αδικαιολόγητες με βάση το συσχετισμό δυνάμεων. Και «ξαφνικά», εδώ κι εκεί σημειώνονται εκρήξεις που σπρώχνουν έναν κόσμο στις οργανώσεις αυτές. Οι εκρήξεις αυτές ήταν ή ταύτιση μάζας-ηγεσίας ή ξεκάρφωτες καταγγελίες –με αμφίβολα στοιχεία- του α’ ή β’ ατόμου, στελέχους ή μέλους των οργανώσεων αυτών ή και άλλες ενέργειες.
Όμως όλα τα λάθη, αυτά και πολλά άλλα, δεν μπορούν να κρύψουν τούτη την αλήθεια: ανεξάρτητα αν στις οργανώσεις αυτές μπήκαν και παράμειναν ακόμα τίμια στοιχεία που ήθελαν να πολεμήσουν τον κατακτητή, το «μονοπώλιο» της αντίστασης από το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ δεν ήταν μια πολιτική, αλλά μια πραγματικότητα. Μονάχα ξεκομμένες πράξεις σαμποτάζ έγιναν από δίχτυα που αναφέραμε, αλλά που σταμάτησαν μετά τη συμφωνία Ντ. Σκοτ, Γκεστάπο κλπ.
Ακόμα, πρέπει να πούμε πως χάρη στην πολιτική της ηγεσίας του ΚΚΕ, οι άγγλοι και οι αμερικάνοι ανακάτευαν «κουτάλες» και μέσα στο ΕΑΜικό στρατόπεδο.
Χάιδευαν αυτούς, αγρίευαν στους άλλους, ευνοούσαν μια περιοχή, ήταν σκληροί σε άλλη, κοκ. Όπως παρατηρεί διπλωματικότατα ο Π. Κανελλόπουλος, υπήρχε το ενδεχόμενο οι τόσο διαφημισμένες διαφωνίες Φόρεϊν Όφφις και Ιντέλλιτζενς κλπ, σχετικά με το χειρισμό των ελληνικών θεμάτων, να ήταν στημένο παιχνίδι. Δεν το δέχεται ή μάλλον δεν μπορεί να το πιστέψει ... Αλλά ... το αναφέρει. Όταν το δέχεται, έστω διπλωματικά και έμμεσα ο Π. Κανελλόπουλος, να μην το δέχονται «κομμουνιστές ηγέτες» και των δύο πτερύγων του ρεβιζιονισμού, αυτό δείχνει την κατάπτωσή τους ...
Μερικά ακόμα περί «κουτάλας». Οι εγγλέζοι χάιδευαν τον Ορέστη (Μουντρίχα) και τον Δημητρίου (Νικηφόρο), είχαν «εξαιρετικές σχέσεις» στη Θεσσαλία με τον Κ. Καραγιώργη κοκ. Βέβαια οι περιπτώσεις αυτές δεν είναι ίδιες. Αναφέραμε προηγούμενα ορισμένα πράγματα για τον Ορέστη. Ο Γ. Ιωαννίδης ισχυρίζεται πως πήρε έγκαιρα μέτρα για να τον ελεγχει (το «έγκαιρα» σημαίνει 1944 ...) Ποια ήταν αυτά τα μέτρα. Έβαλε το Χαρίλαο Φλωράκη κομματικό υπεύθυνο της 2ης Μεραρχίας. Αυτό ήταν το μέτρο; Ο Ορέστης εξακολουθούσε να χορεύει και να κάνει ό,τι θέλει. Εδώ δεν πάμε να θίξουμε το Χαρίλαο Φλωράκη της εποχής εκείνης. Στο κάτω-κάτω, κι αν δεν πήρε χαμπάρι πολλά πράγματα ή δεν επέβαλλε με το κύρος του κομματικού υπεύθυνου την εφαρμογή των διαταγών (έγκαιρη μετακίνηση της 2ης Μεραρχίας στο Γουδί για την αντιμετώπιση της Ταξιαρχίας Ρίμινι στις αρχές του Δεκέμβρη 1944), η κύρια ευθύνη ανήκε στο Πολιτικό Γραφείο και στους δύο αρχικαθοδηγητές του ΚΚΕ, Σιάντο – Ιωαννίδη ή μάλλον Ιωαννίδη – Σιάντο, που ανέχονταν αυτή την κατάσταση. Όπως είπαμε πιο πάνω, ο Ορέστης στην Κατοχή, όχι τυχαία, πελέκησε πολύ κόσμο που «υποπτεύονταν» πως ανήκε σε άλλες οργανώσεις. Αυτά τα εγκλήματα τα κάλυπτε ο Σιάντος με την ανοχή του Ιωαννίδη και μάλιστα του έδωσε διαταγή για διάλυση του συντάγματος του Ψαρρού (ΕΚΚΑ), χωρίς να ξέρει τίποτε το Π.Γ., και ύστερα έκανε την πάπια ρίχτοντας την ευθύνη στους διοικητές και καπεταναίους που πήραν την εντολή μέσω Ορέστη (δεν πρόκειται για την τελειωτική διάλυση του συν/τος του Ψαρρού).
Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε πλήθος από περιστατικά, αλλά αυτό θα μας οδηγούσε αλλού. Εκείνο που έχουμε να τονίσουμε, είναι πως άλλο πράγμα αποτελεί η ανικανότητα της ηγεσίας του ΚΚΕ και άλλο το γεγονός πως ο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ ήταν η μοναδική δύναμη που πολέμησε με συνέπεια και συνέχεια όλους τους κατακτητές, ιταλούς, γερμανούς και βούλγαρους φασίστες. Έτσι πήρε το «μονοπώλιο». Τί να γίνει; Γιατί δεν το έπαιρναν οι άλλοι που διέθεταν πόρους, λεφτά, ειδικούς, πείρα, γνωριμίες, και τόσα άλλα;
Αλλά πρέπει να ξαναγυρίσουμε στο κύριο θέμα μας.
Στη διάρκεια της εφτάχρονης δικτατορίας, ορισμένοι νέοι της Κατοχής που ανήκαν τότε (δηλαδή στην Κατοχή) σε διάφορες αντιΕΑΜικές οργανώσεις, δεν συνεργάστηκαν αλλά αντιστάθηκαν στη διχτατορία με διάφορους τρόπους. Η αντίστασή τους αυτή δεν ήταν συνεπής και ως το τέλος. Αυτό, έξω από τα άλλα, αποδείχνεται από το ότι ακριβώς τότε βρήκαν τη στιγμή για να διαδώσουν διάφορους μύθος για την Κατοχή. Σ’ αυτό τους διευκόλυνε η γραμμή του ρεβιζιονισμού που από το 1956 έσβησε τα πάντα και ανακήρυξε σαν πραγματικές αντιστασιακές οργανώσεις όλες, και πρώτη απ’ όλες τον ΕΔΕΣ. Ορισμένος κόσμος από τις οργανώσεις αυτές είχε σκυλομετανιώσει για κατοχική και μετακατοχική του δράση. Η στάση του ρεβιζιονισμού δεν τον διευκόλυνε να διαφοροποιηθεί παραπέρα, αφού εξωράιζε τις οργανώσεις όπου ανήκε. Η δίωξη που άσκησε η διχτατορία σε ορισμένους από τους νέους των αντιΕΑΜικών οργανώσεων της Κατοχής, τους έκανε να αναθεωρήσουν ή να «αναθεωρήσουν» ορισμένα πράγματα για την Κατοχή, όχι όμως σε βασικά θέματα. Πχ ο Σάκης Πεπονής εκδίδει στη διχτατορία βιβλίο για την Κατοχή, όπου εξωραίζει τη στάση των εθνικοφρόνων οργανώσεων. Μιλάει και ονομαστικά ακόμα για στελέχη της ΕΠΟΝ και του ΚΚΕ στο σπουδαστικό χώρο, διαστρεβλώνει ή παρασιωπά γεγονότα και αφήνει το «κόμπλεξ» του να φανεί: Πιάστηκε, γράφει, από γερμανούς γιατί μοίραζε προκηρύξεις. Στην Γκεστάπο ο αξιωματικός όταν είδε ποιας οργάνωσης προκηρύξεις μοίραζε, ύστερα από φιλική συζήτηση τον άφησε ελεύθερο.
Ο Ρόδης Ρούφος (πεθαμένος τώρα) δίνει στα βιβλία του μια εικόνα 100% ψεύτικη και, στην επανέκδοσή τους κάπως το ομολογεί ...
Και άλλοι, ο Φραγγόπουλος, ο Κάσδαγλης κλπ. Καμιά απάντηση από τους ρεβιζιονιστές. Και μάλιστα από εκείνους που αναφέρονται ονομαστικά. Φτάσανε στη θέση και πριν και κατά τη διχτατορία και μετά, και ενωμένοι και χωρισμένοι, οι ρεβιζιονιστές να παραδεχθούν πως στο παρελθόν το ΚΚΕ, το ΕΑΜ μονοπωλούσε την αντίσταση και αυτό ήταν λάθος. Λάθος; Ορίστε τώρα που οι διώκτες του ΕΑΜ «αποκαλύπτουν» και άλλη συμφωνία, εκτός από εκείνη του Σκοτ-Γκεστάπο-αγγλογερμανών, και ξαναδημοσιεύουν περιληπτικά τα αρχεία της Βέρμαχτ που μιλάνε για συνεργασία Ζέρβα-Γερμανών. (Γι ‘αυτό, είχε κάνει λόγο με πιο μαλακούς όρους ο στρατηγός Καμάρας του ΕΔΕΣ, στην αντιδικία του με τη χήρα του Ν. Ζέρβα).
Ένα από τα λάθη της Κατοχικής καθοδήγησης του ΚΚΕ ήταν η υπερτίμηση της επιρροής χρεοκοπημένων παραγόντων και η συμφιλιωτική στάση για μεγάλο διάστημα –με τις αντιφάσεις που αναφέραμε- απέναντι στις οργανώσεις αυτές και στα Τάγματα Ασφαλείας. Μα «αριστερά» λάθη δεν υπήρξαν; Βέβαια. Η «ιδιομορφία» τους ήταν πως συχνά κατά «μυστηριώδικο και ιδιότυπο» τρόπο εξυπηρετούσαν την οπορτουνιστική γραμμή. Όμως αυτό είναι άλλο ζήτημα.
Το ουσιαστικό είναι πως η πραγματική ιστορία δε σβήνεται από τις πολιτικές στάσεις και σκοπιμότητες. Όπως και πριν, έτσι και τώρα. Το να «μετανοούν» οι ηγέτες και των δύο πτερύγων του ρεβιζιονισμού, στο όνομα των μόνιμων επιδιώξεών τους για απόσπαση της εύνοιας της ιθύνουσας τάξης, δείχνει το κατρακύλισμά τους. Στο κάτω-κάτω είναι «δικό τους ζήτημα». Όμως στον απλό λαό είναι βαθιά ριζωμένη η πεποίθηση –σε διάφορους βαθμούς περισσότερο ή λιγότερο «καθαρή»- πως η μοναδική εγγύηση πως «κάποτε» θα λευτερωθεί πραγματικά είναι η διατήρηση και συνέχιση της ΕΑΜικής παράδοσης. Κάτι περισσότερο: Με τη στάση αυτή, όπως στο παρελθόν έτσι και τώρα, δεν βοηθιούνται να ξεκόψουν με το παρελθόν τους εκείνοι που πήραν μέρος στο αντιΕΑΜικό μέτωπο. Το ότι μια σειρά στελέχη των οργανώσεων αυτών (Ι.Τ κλπ) πάνε με το «ΚΚΕ εσ.» και όχι με το «Κ»ΚΕ, αυτό δε σημαίνει πως υπάρχει διαφορετική πολιτική στο ζήτημα αυτό οφείλεται σε άλλους λόγους και στο ποιος «πρόλαβε». Ας θυμηθούμε τη συμφωνία Μπριλλάκη-Παπανδρέου στη διχτατορία και το ρίξιμο του Κ. Κολιγιάννη από τον δεύτερο, ενώ αργότερα αντιστράφηκαν οι όροι με το Χ. Φλωράκη κλπ.
Ο Λένιν όταν χτυπούσε τους εσέρους και τους πρότεινε συνεργασία ταυτόχρονα, πριν και μετά το 1905, μήπως εφάρμοζε «ζαχαριάδικη πολιτική»;[3] Μπορεί να υπάρχουν πολλοί που το «πιστεύουν» ή το πιστεύουν, άσχετα αν το λένε ανοιχτά. Όμως ο Λένιν θεωρούσε, και η ιστορία τον δικαίωσε, πως σε κάθε συνεργασία, προσέγγιση κλπ με άλλες δυνάμεις, χρειάζεται να γίνεται πριν απ’ όλα «ο πιο αυστηρός προσδιορισμός των ορίων». Ποιοι είναι οι άλλοι, τί έχουνε κάνει στο παρελθόν ή κάνουν τώρα, και πού μπορούμε να φτάσουμε προχωρώντας μαζί κλπ. Κι αυτό ισχύει πολλές φορές περισσότερο για οργανώσεις, όχι όπως οι εσέροι που χτυπούσαν τον τσαρισμό με λαθεμένο τρόπο αλλά τον χτυπούσαν, αλλά για οργανώσεις που ανοιχτά ή «καλυμμένα» συνεργάστηκαν με τους κατακτητές και υπηρέτησαν ταυτόχρονα τον αγγλικό ιμπεριαλισμό. Δεν μπορούν να τραβηχτούν παραπέρα στοιχεία τέτοια, όπως της Ι.Τ. ή του ΕΔΕΣ, με τη μετάνοια και τη συγγνώμη των ρεβιζιονιστών ηγετών, αλλά με ένα εντελώς αντίθετο τρόπο. Με το να οδηγηθούν βαθμιαία να αναγνωρίσουν ποιους υπηρέτησαν και πώς. Και θα οδηγηθούν –όσο μπορεί να οδηγηθούν- όταν υπερασπιζόμαστε την ιστορική αλήθεια και το αίμα των νεκρών μας: του Έκτορα Οικονομίδη, του Μικέ Κουρουνιώτη κ.α. –για ν’ αναφερθούμε μονάχα στο φοιτητικό χώρο- που δολοφονήθηκαν από τους «εθνικόφρονες αντιστασιακούς».
Πολιτικά, αν αυτοί σήμερα έχουν μια πολιτική έκφραση και συμφωνούσε κανείς στο α’, β’ ή γ’ σημείο, δεν θα ζητούσε απ’ αυτούς σαν όρο για κοινή δράση την αποκήρυξη του παρελθόντος, αλλά την εφαρμογή όσων συμφωνήθηκαν. Αλλά όταν θα αναφέρονταν στις «μονοπωλήσεις» κλπ, θα παίρναν άμεσα την απάντηση. Αυτή θα ήταν η σωστή γραμμή. Τί κάνουν όμως οι ρεβιζιονιστές; Τους δίνουν όχι μόνο συγχωροχάρτι για το παρελθόν, αλλά εκλιπαρούν και τη συγγνώμη τους γιατί ο λαός απομόνωσε όλες αυτές τις οργανώσεις στην Κατοχή. Δεν αναφερόμαστε εδώ στην πολιτική πλατφόρμα για το σήμερα που πάει να στηριχτεί αυτός ο γιορτσμός, γιατί δεν αξίζει τον κόπο να ασχοληθεί κανείς (ή ασχολούμαστε αλλού).
Η ΕΑΜική γενιά φεύγει σιγά-σιγά από τη ζωή. Αν ο ρεβιζιονισμός κατάφερνε να σβήσει ή να διαστρεβλώσει την πραγματική ιστορία του ’41-’49, θα πρόσφερνε μια μεγάλη υπηρεσία στη μεγαλοαστική τάξη και τους ξένους πάτρωνές της. Αυτό δεν θα γίνει. Δεν θα περάσουν οι ψευτιές και οι μετάνοιές τους στο λαό μας, και προπαντός στη νεολαία μας.
Οι μαρξιστές-λενινιστές, οι οπαδοί της πραγματικής Αριστεράς, θα υπερασπίσουν τη μεγάλη κληρονομιά του ΕΑΜικού κινήματος και των κατοπινών αγώνων. Ίσως κάνουμε σήμερα λίγα. Αύριο θα κάνουμε περισσότερα σ’ αυτό, παρά τις δυσκολίες που συναντούμε. Θα γραφτεί ακόμα πιο καθαρά η ιστορία. Και θα μπει πιο αποφασιστικά ο κάθε κατεργάρης στον πάγκο του.
[1] Σχετικά με το πως βγήκε ο Ζέρβας στο βουνό, πριν από λίγο καιρό στον Τύπο δημοσιεύθηκαν επιστολές στενού συνεργάτη του (βγήκε με το ζόρι κλπ), καθώς και απάντηση της χήρας του Ζέρβα που κατηγορούσε τον επιστολογράφο για πολλά και διάφορα, διαψεύδοντάς τον ταυτόχρονα.
[2] Για όσους δεν ξέρουν ή δεν θυμούνται: Οι κατοχικές κυβερνήσεις είχαν τοποθετήσει τους αξιωματικούς στα επισιτιστικά γραφεία (έκδοση δελτίων τροφίμων κλπ) και σαν καθηγητές της «Εθνικής και Ηθικής Αγωγής» στα Γυμνάσια, και τους Ευέλπιδες στο Πολυτεχνείο σα σπουδαστές. Ο σκοπός θα ήταν να χρησιμοποιηθούν για το χτύπημα του ΕΑΜικού φοιτητικού κινήματος. (Φυσικά, υπήρξαν Ευέλπιδες που δεν έπαιζαν τέτοιο ρόλο).
[3] Πριν τη διχτατορία μετά τα περίφημα «5 σημεία» του ρεβιζιονισμού, γελοιογραφήθηκε η θέση αυτή του Λένιν –που ας σημειωθεί παρουσιάστηκε σα «δική τους» ανακάλυψη με το περιβόητο «προχωρούμε χωριστά και χτυπάμε από κοινού» με τη Δεξιά.
Αναρτήσεις
Όλα τα σχόλια
