Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ι. Στάλιν. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ι. Στάλιν. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

22.6.14

Ομιλία του Ιωσήφ Στάλιν, τον πρώτο χρόνο του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου, στην επέτειο της Οχτωβριανής Επανάστασης το 1941



"Σύντροφοι!

 Πέρασαν 24 χρόνια από τότε που νίκησε η Σοσιαλιστική Επανάσταση του Οχτώβρη και εγκαθιδρύθηκε στη χώρα μας το σοβιετικό καθεστώς. Βρισκόμαστε τώρα στο κατώφλι του επόμενου, 25ου χρόνου της ύπαρξης του σοβιετικού καθεστώτος.
Συνήθως στις πανηγυρικές συνεδριάσεις των επετείων της Επανάστασης του Οχτώβρη κάνουμε τον απολογισμό των επιτυχιών μας στον τομέα της ειρηνικής ανοικοδόμησης για το χρόνο που πέρασε. Εχουμε πραγματικά τη δυνατότητα να κάνουμε αυτόν τον απολογισμό, γιατί οι επιτυχίες μας στον τομέα της ειρηνικής ανοικοδόμησης μεγαλώνουν όχι μόνο από χρόνο σε χρόνο, αλλά και από μήνα σε μήνα. Ποιες είναι αυτές οι επιτυχίες και κατά πόσο είναι μεγάλες, αυτό το ξέρουν όλοι, τόσο οι φίλοι όσο και οι εχθροί.
Ο χρόνος, όμως, που μας πέρασε δεν είναι μόνο χρόνος ειρηνικής ανοικοδόμησης. Είναι ταυτόχρονα και χρόνος πολέμου ενάντια στους Γερμανούς επιδρομείς, που επιτέθηκαν ενάντια στη φιλειρηνική μας χώρα. Μόνο στους πρώτους έξι μήνες του έτους μπορέσαμε να συνεχίσουμε την ειρηνική, δημιουργική δουλειά μας. Η δεύτερη εξαμηνία, πάνω από 4 μήνες, περνάει μέσα σε συνθήκες άγριου πολέμου ενάντια στους Γερμανούς ιμπεριαλιστές. Ετσι, ο πόλεμος ήταν ένα σημείο στροφής στην ανάπτυξη της χώρας μας τον περασμένο χρόνο. Ο πόλεμος περιόρισε σημαντικά και σε ορισμένους τομείς σταμάτησε ολότελα την ειρηνική ανοικοδομητική δουλειά μας. Μας ανάγκασε να αναπροσαρμόσουμε όλη τη δουλειά μας πάνω σε πολεμικό ρυθμό. Μετέτρεψε τη χώρα μας σε ενιαία και συμπαγή μετόπισθεν, που εξυπηρετούν το μέτωπο, που εξυπηρετούν τον Κόκκινο Στρατό μας, το Πολεμικό Ναυτικό μας.
Η περίοδος της ειρηνικής ανοικοδόμησης τελείωσε. Αρχισε η περίοδος του απελευθερωτικού πολέμου ενάντια στους Γερμανούς επιδρομείς. Γι' αυτό είναι πολύ επίκαιρο να μπει το ζήτημα για τα αποτελέσματα του πολέμου μέσα στη δεύτερη εξαμηνία του περασμένου χρόνου, κυρίως στους τέσσερις και κάτι μήνες της δεύτερης εξαμηνίας του και για τα καθήκοντα που βάζουμε στον εαυτό μας σ' αυτόν τον απελευθερωτικό πόλεμο.

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΣΤΟΥΣ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΜΗΝΕΣ
Είπα κιόλας σε έναν από τους λόγους μου στην αρχή του πολέμου, πως ο πόλεμος προκάλεσε μια επικίνδυνη απειλή για τη χώρα μας, πως πάνω από τη χώρα μας κρέμεται ένας σοβαρός κίνδυνος, πως πρέπει να καταλάβουμε, να νιώσουμε αυτόν τον κίνδυνο και να αναδιοργανώσουμε όλη τη δουλειά μας πάνω σε πολεμικό ρυθμό. Τώρα, ως συμπέρασμα από τους 4 μήνες του πολέμου, πρέπει να τονίσω πως αυτός ο κίνδυνος όχι μόνο δε λιγόστεψε, αλλά αντίθετα δυνάμωσε ακόμα πιο πολύ. Ο εχθρός κυρίευσε ένα μεγάλο μέρος από την Ουκρανία, τη Λευκορωσία, τη Μολδαβία, τη Λιθουανία, τη Λετονία, την Εσθονία, μια σειρά άλλες περιοχές, εισχώρησε ως την κοιλάδα του Ντονέτς, κρέμεται σαν μαύρο σύννεφο πάνω από το Λένινγκραντ, απειλεί την ένδοξη πρωτεύουσά μας, τη Μόσχα. Οι γερμανοφασίστες επιδρομείς ληστεύουν τη χώρα μας, καταστρέφουν τις πόλεις και τα χωριά μας, που δημιουργήθηκαν με τους κόπους των εργατών, των αγροτών και των διανοουμένων. Οι χιτλερικές ορδές σκοτώνουν και βιάζουν τους ειρηνικούς κατοίκους της χώρας μας, χωρίς να κάνουν διάκριση για τις γυναίκες, τα παιδιά, τους γέρους. Τ' αδέρφια μας στις κατεχόμενες περιοχές της χώρας μας στενάζουν κάτω από το ζυγό των Γερμανών καταπιεστών.
Ποτάμια χύνουν το εχθρικό αίμα οι μαχητές του στρατού και του στόλου μας, υπερασπίζοντας την τιμή και την ελευθερία της Πατρίδας, αποκρούοντας παλικαρίσια τις επιθέσεις του αποθηριωμένου εχθρού, δίνοντας παραδείγματα ανδρείας και ηρωισμού. Ομως, ο εχθρός δεν υποχωρεί μπροστά σε θυσίες, δε λογαριάζει καθόλου το αίμα των στρατιωτών του, ρίχνει στο μέτωπο όλο και νέα τμήματα σε αντικατάσταση των εκτός μάχης και εντείνει όλες τις δυνάμεις του για να πάρει το Λένινγκραντ και τη Μόσχα πριν έρθει ο χειμώνας, γιατί ξέρει πως ο χειμώνας δεν του υπόσχεται τίποτε καλό.
Μέσα στους 4 μήνες του πολέμου είχαμε 550 χιλιάδες νεκρούς, 378 χιλιάδες αγνοούμενους και έχουμε 1.020.000 τραυματίες. Στην ίδια περίοδο, ο εχθρός έχασε πάνω από 4 εκατομμύρια ανθρώπους, σε νεκρούς, τραυματίες και αιχμαλώτους.
Δε χωρεί αμφιβολία πως ως αποτέλεσμα των 4 μηνών του πολέμου, η Γερμανία, που οι ανθρώπινες εφεδρείες της εξαντλούνται κιόλας, βρίσκεται σημαντικά πιο αδυνατισμένη από τη Σοβιετική Ενωση, που οι εφεδρείες της μόλις τώρα ξετυλίγονται σε όλο τους το πλάτος. 

ΑΠΟΤΥΧΙΑ TOY «KEPAYNOBOΛOY» ΠΟΛΕΜΟΥ
Επιχειρώντας την επίθεση στη χώρα μας, οι γερμανοφασίστες επιδρομείς υπολόγιζαν πως θα μπορέσουν ασφαλώς «να τελειώσουν» με τη Σοβιετική Ενωση μέσα σε ενάμιση - δυο μήνες και πως θα καταφέρουν σ' αυτό το σύντομο χρονικό διάστημα να φτάσουν έως τα Ουράλια. Πρέπει να πούμε πως οι Γερμανοί δεν έκρυβαν αυτό το σχέδιο της «κεραυνοβόλας» νίκης. Αντίθετα, το διαφήμιζαν με κάθε τρόπο. Τα γεγονότα, ωστόσο, έδειξαν πόσο επιπόλαιο και ανεδαφικό ήταν το «κεραυνοβόλο» σχέδιο. Τώρα, αυτό το ξέφρενο σχέδιο πρέπει να θεωρείται οριστικά αποτυχημένο.
Πώς να εξηγηθεί ότι ο «κεραυνοβόλος» πόλεμος που πέτυχε στη Δυτική Ευρώπη, απέτυχε και δεν έπιασε στην Ανατολή;
Πού στηρίζονταν οι γερμανοφασίστες στρατηγοί, όταν υπολόγιζαν πως μέσα σε δυο μήνες θα τελειώσουν με τη Σοβιετική Ενωση και θα φτάσουν, σ' αυτό το σύντομο διάστημα, έως τα Ουράλια; Στηρίζονταν πρώτα απ' όλα στη σοβαρή ελπίδα να δημιουργήσουν ένα γενικό συνασπισμό ενάντια στην ΕΣΣΔ, να τραβήξουν τη Μεγάλη Βρετανία και τις Ενωμένες Πολιτείες της Αμερικής σ' αυτό το συνασπισμό, φοβερίζοντας προκαταρκτικά τους ιθύνοντες κύκλους αυτών των χωρών με τον μπαμπούλα της επανάστασης και ν' απομονώσουν έτσι πέρα για πέρα τη χώρα μας από τις άλλες δυνάμεις. Οι Γερμανοί ήξεραν πως η πολιτική τους, που ποντάρει πάνω στις αντιθέσεις ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις ορισμένων κρατών και ανάμεσα σ' αυτά τα κράτη και στη σοβιετική χώρα, είχε δώσει κιόλας τ' αποτελέσματά της στη Γαλλία, που οι κυβερνήτες της, αφήνοντας να τους φοβίσει το φάσμα της επανάστασης, έβαλαν με τρόμο κάτω από τα πόδια του Χίτλερ την πατρίδα τους, παρατώντας κάθε αντίσταση. Οι γερμανοφασίστες στρατηλάτες νόμιζαν πως θα γίνει το ίδιο και με τη Μεγάλη Βρετανία και τις Ενωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Ο διαβόητος Ες στάλθηκε στην Αγγλία από τους Γερμανούς φασίστες γι' αυτό το σκοπό, για να πείσει τους Αγγλους πολιτικούς να προσχωρήσουν στη γενική σταυροφορία ενάντια στην ΕΣΣΔ. Οι Γερμανοί όμως έπεσαν τρομερά έξω στους υπολογισμούς τους. Παρά τις προσπάθειες του Ες, η Μεγάλη Βρετανία και οι Ενωμένες Πολιτείες όχι μόνο δεν προσχώρησαν στη σταυροφορία των γερμανοφασιστών κατακτητών ενάντια στην ΕΣΣΔ, μα αντίθετα βρέθηκαν στο ίδιο στρατόπεδο με την ΕΣΣΔ ενάντια στη χιτλερική Γερμανία. Η ΕΣΣΔ όχι μόνο δε βρέθηκε απομονωμένη, μα αντίθετα απόκτησε καινούριους συμμάχους: Τη Μεγάλη Βρετανία, τις Ενωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες που κατέχονται από τους Γερμανούς. Φάνηκε πως η γερμανική πολιτική, που ποντάρει πάνω στις αντιθέσεις και φοβερίζει με τον μπαμπούλα της επανάστασης, ξόφλησε και δεν έχει πια πέραση μέσα στις καινούριες συνθήκες. Ακόμα παραπάνω: Η πολιτική αυτή κυοφορεί μεγάλους κινδύνους για τους Γερμανούς κατακτητές, γιατί με τις νέες συνθήκες που δημιούργησε ο πόλεμος οδηγεί σε διαμετρικά αντίθετα αποτελέσματα.
Οι Γερμανοί υπολόγιζαν, δεύτερο, στην αστάθεια του σοβιετικού καθεστώτος, στην αστάθεια των σοβιετικών μετόπισθεν, νομίζοντας πως με το πρώτο κιόλας σοβαρό χτύπημα και τις πρώτες αποτυχίες του Κόκκινου Στρατού, θα αρχίσουν συγκρούσεις ανάμεσα στους εργάτες και τους αγρότες, οι λαοί της ΕΣΣΔ θα πιαστούν στα χέρια, θα γίνουν εξεγέρσεις και η χώρα θα διαλυθεί στα συστατικά της μέρη, πράγμα που θα διευκόλυνε την προώθηση των Γερμανών κατακτητών και έως τα Ουράλια. Οι Γερμανοί όμως κι εδώ έπεσαν τρομερά έξω στους υπολογισμούς τους. Οι αποτυχίες του Κόκκινου Στρατού όχι μόνο δεν αδυνάτισαν, μα αντίθετα δυνάμωσαν ακόμα πιο πολύ τόσο την ένωση των εργατών και αγροτών, όσο και τη φιλία των λαών της ΕΣΣΔ. Κι ακόμα παραπάνω, μετέτρεψαν την οικογένεια των λαών της ΕΣΣΔ σ' ένα ενιαίο, ακλόνητο στρατόπεδο, που υποστηρίζει με αυταπάρνηση τον Κόκκινο Στρατό του, τον Κόκκινο Στόλο του. Ποτέ έως τώρα τα σοβιετικά μετόπισθεν δεν ήταν τόσο στέρεα, όσο τώρα. Είναι πολύ πιθανό ότι οποιοδήποτε άλλο κράτος, έχοντας τέτοιες απώλειες εδάφους σαν αυτές που έχουμε εμείς τώρα, δε θα άντεχε στη δοκιμασία και θα κλονιζόταν. Αν το σοβιετικό καθεστώς άντεξε τόσο εύκολα στη δοκιμασία και δυνάμωσε ακόμα πιο πολύ τα μετόπισθέν του, θα πει πως το σοβιετικό καθεστώς είναι τώρα το πιο στέρεο καθεστώς.
Τέλος, οι Γερμανοί επιδρομείς στήριζαν τους υπολογισμούς τους πάνω στην αδυναμία του Κόκκινου Στρατού και του Κόκκινου Στόλου, νομίζοντας πως ο γερμανικός στρατός και ο γερμανικός στόλος θα κατορθώσουν, με το πρώτο κιόλας χτύπημα, να ανατρέψουν και να σκορπίσουν το στρατό και το στόλο μας, ν' ανοίξουν το δρόμο για να προωθηθούν χωρίς εμπόδια στο εσωτερικό της χώρας μας. Οι Γερμανοί όμως κι εδώ έπεσαν τρομερά έξω στους υπολογισμούς τους, υπερτιμώντας τις δυνάμεις τους και υποτιμώντας το στρατό μας και το στόλο μας. Βέβαια, ο στρατός μας και ο στόλος μας είναι ακόμα νεαροί, πολεμούν μόλις 4 μήνες, δεν πρόλαβαν ακόμα να γίνουν πέρα για πέρα εμπειροπόλεμοι, ενώ έχουν απέναντί τους τον εμπειροπόλεμο στόλο και τον εμπειροπόλεμο στρατό των Γερμανών, που πολεμούν εδώ και δυο χρόνια.
Πρώτα - πρώτα όμως το ηθικό του στρατού μας είναι ανώτερο από το ηθικό του γερμανικού στρατού, γιατί ο στρατός μας υπερασπίζει την πατρίδα του από τους ξένους επιδρομείς και πιστεύει στο δίκιο της υπόθεσής του, ενώ ο γερμανικός στρατός διεξάγει έναν αρπακτικό πόλεμο και ληστεύει μια ξένη χώρα και δεν μπορεί ούτε μια στιγμή να πιστέψει στο δίκιο της απαίσιας υπόθεσής του. Δε χωρεί αμφιβολία, πως η ιδέα της υπεράσπισης της πατρίδας μας, που στο όνομά της πολεμάνε οι άνθρωποί μας, πρέπει να γεννήσει, και πραγματικά γεννάει, στο στρατό μας ήρωες, που ατσαλώνουν τον Κόκκινο Στρατό, ενώ η ιδέα της αρπαγής και της κατάκτησης μιας ξένης χώρας, που στο όνομά της διεξάγουν κυρίως τον πόλεμο οι Γερμανοί, πρέπει να γεννήσει, και γεννάει πραγματικά, μέσα στο γερμανικό στρατό τους επαγγελματίες ληστές, που δεν έχουν καμιά ηθική αρχή και που αποσυνθέτουν το γερμανικό στρατό.
Δεύτερο, προωθούμενος βαθιά μέσα στη χώρα μας, ο γερμανικός στρατός απομακρύνεται από τα δικά του τα γερμανικά μετόπισθεν, είναι αναγκασμένος να δρα σε εχθρικό περιβάλλον, είναι αναγκασμένος να οργανώνει καινούρια μετόπισθεν σε ξένη χώρα, που τα καταστρέφουν εξάλλου οι παρτιζάνοι μας, πράγμα που αποσυνθέτει ριζικά τον εφοδιασμό του γερμανικού στρατού, τον αναγκάζει να φοβάται τα μετόπισθέν του και κλονίζει την πίστη του στη σταθερότητα της θέσης του, ενώ ταυτόχρονα ο δικός μας στρατός δρα σε δικό του πάτριο περιβάλλον, έχει αδιάκοπη υποστήριξη από τα μετόπισθέν του, εξασφαλισμένο τον εφοδιασμό του σε ανθρώπινο και πολεμικό υλικό, σε εφόδια και έχει γερή εμπιστοσύνη στα μετόπισθέν του. Να γιατί ο στρατός μας αποδείχτηκε πιο δυνατός απ' όσο υπολόγιζαν οι Γερμανοί και ο γερμανικός στρατός πιο αδύνατος απ' όσο θα μπορούσε κανείς να υπολογίσει, κρίνοντας από τις καυχησιάρικες ρεκλάμες των Γερμανών κατακτητών.
Η άμυνα του Λένινγκραντ και της Μόσχας, όπου οι μεραρχίες μας εξόντωσαν τελευταία τριάντα ταχτικές γερμανικές μεραρχίες, δείχνει πως μέσα στη φωτιά του πολέμου για την πατρίδα σφυρηλατούνται, σφυρηλατήθηκαν κιόλας, οι νέοι Σοβιετικοί μαχητές και διοικητές, αεροπόροι, πυροβολητές, ολμιστές, τανκιστές, πεζοί, ναύτες, που αύριο θα γίνουν ο τρόμος του γερμανικού στρατού.
Δε χωρεί αμφιβολία, πως όλες αυτές οι συνθήκες μαζί προκαθόρισαν την αναπότρεπτη αποτυχία του «κεραυνοβόλου» πολέμου στην ανατολή.

ΟΙ ΑΙΤΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΑΠΟΤΥΧΙΕΣ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΜΑΣ
Ολα αυτά είναι, βέβαια, σωστά. Είναι όμως εξίσου σωστό πως δίπλα σ' αυτές τις ευνοϊκές συνθήκες υπάρχουν και μια σειρά από δυσμενείς για τον Κόκκινο Στρατό συνθήκες, που κάνουν ώστε ο στρατός μας να έχει προσωρινές αποτυχίες, τον αναγκάζουν να υποχωρεί, τον αναγκάζουν να εγκαταλείπει στον εχθρό ορισμένες περιοχές της χώρας μας.
Ποιες είναι αυτές οι δυσμενείς συνθήκες; Πού βρίσκονται οι αιτίες για τις προσωρινές στρατιωτικές αποτυχίες του Κόκκινου Στρατού;
Μια από τις αιτίες για τις αποτυχίες του Κόκκινου Στρατού είναι η έλλειψη δεύτερου μετώπου στην Ευρώπη ενάντια στα γερμανοφασιστικά στρατεύματα. Πραγματικά, τούτη τη στιγμή στην ευρωπαϊκή ήπειρο δεν υπάρχουν καθόλου στρατεύματα της Μεγάλης Βρετανίας ή των Ενωμένων Πολιτειών της Αμερικής, που να κάνουν πόλεμο με τα γερμανοφασιστικά στρατεύματα κι έτσι οι Γερμανοί δεν είναι υποχρεωμένοι να κομματιάσουν τις δυνάμεις τους και να διεξάγουν πόλεμο σε δυο μέτωπα, στη Δύση και στην Ανατολή. Αυτό, όμως, επιτρέπει στους Γερμανούς να θεωρούν τα νώτα τους εξασφαλισμένα και τους δίνει τη δυνατότητα να ρίξουν πάνω στη χώρα μας όλα τα στρατεύματά τους και τα στρατεύματα των συμμάχων τους στην Ευρώπη. Η κατάσταση τώρα είναι τέτοια, ώστε η χώρα μας διεξάγει τον απελευθερωτικό πόλεμο μόνη της, χωρίς τη στρατιωτική βοήθεια οποιουδήποτε, ενάντια στις ενωμένες δυνάμεις των Γερμανών, Φινλανδών, Ρουμάνων, Ιταλών, Ούγγρων. Οι Γερμανοί καμαρώνουν για τις προσωρινές τους επιτυχίες και επαινούν χωρίς μέτρο το στρατό τους, βεβαιώνοντας πως αυτός μπορεί πάντα να κατανικά τον Κόκκινο Στρατό στις μάχες ένας προς έναν. Αυτοί όμως οι ισχυρισμοί των Γερμανών είναι καθαρή καυχησιολογία, γιατί είναι ακατανόητο πώς, τότε, οι Γερμανοί καταφεύγουν στη βοήθεια των Φινλανδών, Ρουμάνων, Ιταλών, Ούγγρων ενάντια στον Κόκκινο Στρατό, που πολεμάει αποκλειστικά με τις δικές του δυνάμεις, χωρίς στρατιωτική βοήθεια από έξω; Δε χωρεί αμφιβολία πως η έλλειψη δεύτερου μετώπου στην ηπειρωτική Ευρώπη ενάντια στους Γερμανούς, διευκολύνει σημαντικά τη θέση του γερμανικού στρατού. Επίσης, δε χωρεί αμφιβολία ότι το άνοιγμα του δεύτερου μετώπου στην ηπειρωτική Ευρώπη -και αυτό πρέπει να ανοιχτεί το γρηγορότερο- θα ελαφρώσει ουσιαστικά τη θέση του δικού μας στρατού σε βάρος του γερμανικού.
Αλλη αιτία για τις προσωρινές αποτυχίες του στρατού μας είναι η έλλειψη τανκς και σε μικρότερη κλίμακα αεροπορίας. Στο σύγχρονο πόλεμο είναι πολύ δύσκολο να μάχεται το πεζικό δίχως τανκς και δίχως αρκετή αεροπορική προκάλυψη από τον αέρα. Ποιοτικά η αεροπορία μας ξεπερνάει τη γερμανική αεροπορία, και οι ένδοξοι αεροπόροι μας έχουν κατακτήσει τη δόξα ατρόμητων μαχητών. Για την ώρα όμως έχουμε λιγότερα αεροπλάνα από τους Γερμανούς. Τα τανκς μας ποιοτικά είναι ανώτερα από τα γερμανικά τανκς και οι ένδοξοι τανκιστές και πυροβολητές μας πολλές φορές έτρεψαν σε φυγή τα παινεμένα γερμανικά στρατεύματα με τα πολυάριθμα τανκς τους. Εχουμε, όμως, πολύ λιγότερα τανκς από τους Γερμανούς. Εδώ βρίσκεται το μυστικό για τις προσωρινές επιτυχίες του γερμανικού στρατού. Δεν μπορούμε να πούμε πως η δική μας βιομηχανία τανκς δουλεύει άσχημα και δίνει στο μέτωπο μας λίγα τανκς. Οι Γερμανοί όμως κατασκευάζουν πολύ περισσότερα τανκς, γιατί έχουν τώρα στη διάθεσή τους όχι μόνο τη δική τους βιομηχανία τανκς, μα και τη βιομηχανία της Τσεχοσλοβακίας, του Βελγίου, της Ολλανδίας, της Γαλλίας. Διαφορετικά, ο Κόκκινος Στρατός θα είχε από καιρό τσακίσει το γερμανικό στρατό, που δεν μπαίνει σε μάχη δίχως τανκς και δεν αντέχει στα χτυπήματα των τμημάτων μας αν δεν έχει υπεροχή σε τανκς.
Υπάρχει ένα μόνο μέσο, απαραίτητο για να εκμηδενίσουμε την υπεροχή των Γερμανών σε τανκς και να βελτιώσουμε έτσι ριζικά τη θέση του στρατού μας. Το μέσο αυτό συνίσταται όχι μόνο στο να μεγαλώσουμε κάμποσες φορές την παραγωγή τανκς στη χώρα μας, μα ακόμα και στο να αυξήσουμε απότομα την παραγωγή αντιαρματικών αεροπλάνων, αντιαρματικών όπλων και πυροβόλων, αντιαρματικών χειροβομβίδων και όλμων, να φτιάξουμε περισσότερα αντιαρματικά χαντάκια και κάθε λογής άλλα αντιαρματικά εμπόδια.
Αυτό είναι τώρα το καθήκον μας.
Εμείς μπορούμε να εκπληρώσουμε αυτό το καθήκον και πρέπει να το εκπληρώσουμε κι ας κοστίσει όσο θέλει.

ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΕΣ
Τους Γερμανούς κατακτητές, δηλαδή τους χιτλερικούς, τους ονομάζουμε συνήθως φασίστες. Οι χιτλερικοί, όπως φαίνεται, αυτό δεν το θεωρούν σωστό και επιμένουν να ονομάζονται «εθνικοσοσιαλιστές». Συνεπώς, οι Γερμανοί θέλουν να μας κάνουν να πιστέψουμε, πως το κόμμα των χιτλερικών, το κόμμα των Γερμανών κατακτητών, που ληστεύει την Ευρώπη και οργάνωσε τη βάρβαρη επίθεση ενάντια στο σοσιαλιστικό μας κράτος, είναι ένα κόμμα σοσιαλιστικό. Είναι δυνατό αυτό; Τι κοινό μπορεί να υπάρχει ανάμεσα στο σοσιαλισμό και τους χιτλερικούς αποθηριωμένους επιδρομείς, που ληστεύουν και καταπιέζουν τους λαούς της Ευρώπης;
Μπορεί, άραγε, να θεωρήσουμε τους χιτλερικούς σαν εθνικιστές; Οχι, δεν μπορεί! Στην πραγματικότητα, οι χιτλερικοί παρουσιάζονται τώρα όχι σαν εθνικιστές, αλλά σαν ιμπεριαλιστές. Οσο οι χιτλερικοί ασχολούνταν με τη συνένωση των γερμανικών εδαφών και με την προσάρτηση της Ρηνανίας, της Αυστρίας κτλ. υπήρχε κάποια βάση να θεωρούνται εθνικιστές. Από τότε όμως που άρπαξαν τα ξένα εδάφη και υποδούλωσαν τα ευρωπαϊκά έθνη - τους Τσέχους, τους Σλοβάκους, τους Πολωνούς, τους Νορβηγούς, τους Δανούς, τους Ολλανδούς, τους Βέλγους, τους Γάλλους, τους Σέρβους, τους Ελληνες, τους Ουκρανούς, τους Λευκορώσους, τους Βαλτικούς κ.ά. - και άρχισαν να αποβλέπουν στην παγκόσμια κυριαρχία, το χιτλερικό κόμμα έπαψε να είναι εθνικιστικό, γιατί από κείνη τη στιγμή έγινε κόμμα ιμπεριαλιστικό, καταπιεστικό.
Το κόμμα των χιτλερικών είναι ένα κόμμα ιμπεριαλιστών και μάλιστα των πιο αρπακτικών και κακούργων ιμπεριαλιστών απ' όλους τους ιμπεριαλιστές του κόσμου.
Μπορεί, άραγε, να θεωρούνται οι χιτλερικοί σοσιαλιστές; Οχι, δεν μπορεί. Στην πραγματικότητα οι χιτλερικοί είναι οι άσπονδοι εχθροί του σοσιαλισμού, οι πιο μαύροι αντιδραστικοί, που αφαίρεσαν από την εργατική τάξη και τους λαούς της Ευρώπης τις στοιχειώδικες δημοκρατικές ελευθερίες. Για να σκεπάσουν την αντιδραστική τους ουσία οι χιτλερικοί βρίζουν το αγγλοαμερικανικό εσωτερικό καθεστώς. Στην Αγγλία όμως και στις Ενωμένες Πολιτείες της Αμερικής υπάρχουν στοιχειώδικες δημοκρατικές ελευθερίες, υπάρχουν επαγγελματικά συνδικάτα των εργατών και υπαλλήλων, υπάρχουν εργατικά κόμματα, υπάρχει βουλή, ενώ στη Γερμανία, κάτω από το χιτλερικό καθεστώς, έχουν καταργηθεί όλοι αυτοί οι θεσμοί. Φτάνει να παραβάλει κανείς αυτές τις δυο σειρές γεγονότων, για να καταλάβει το αντιδραστικό περιεχόμενο του χιτλερικού καθεστώτος και όλη την ψευτιά της φλυαρίας των Γερμανών φασιστών για το αγγλοαμερικανικό πλουτοκρατικό καθεστώς. Μ' άλλα λόγια, το χιτλερικό καθεστώς είναι αντίγραφο του αντιδραστικού εκείνου καθεστώτος που υπήρχε στη Ρωσία με τον τσαρισμό. Είναι γνωστό, πως οι χιτλερικοί με την ίδια προθυμία καταπατούν τα δικαιώματα των εργατών, τα δικαιώματα των διανοουμένων και τα δικαιώματα των λαών, όπως τα καταπατούσε το τσαρικό καθεστώς, πως με την ίδια προθυμία οργανώνουν μεσαιωνικά πογκρόμ κατά των Εβραίων, όπως τα οργάνωνε και το τσαρικό καθεστώς.
Το χιτλερικό κόμμα είναι κόμμα των εχθρών των δημοκρατικών ελευθεριών, κόμμα της μεσαιωνικής αντίδρασης και των φανατικών πογκρόμ.
Και αν αυτοί οι ξέφρενοι ιμπεριαλιστές και οι χειρότεροι αντιδραστικοί, όλο και εξακολουθούν να παρουσιάζονται σαν «εθνικιστές» και «σοσιαλιστές», το κάνουν για να ξεγελάσουν το λαό, να εξαπατήσουν τους απλοϊκούς και να σκεπάσουν με τη σημαία του «εθνικισμού» και του «σοσιαλισμού» τη ληστρική ιμπεριαλιστική τους φύση.
Κοράκια, που στολίζονται με φτερά παγονιού... Οσο όμως κι αν στολιστούν τα κοράκια με τα φτερά παγονιού, δεν παύουν να είναι κοράκια.
«Πρέπει με όλα τα μέσα - λέει ο Χίτλερ - να πετύχουμε ώστε οι Γερμανοί να κατακτήσουν τον κόσμο: Αν θέλουμε να δημιουργήσουμε τη μεγάλη μας γερμανική αυτοκρατορία, πρέπει πρώτα απ' όλα να εκτοπίσουμε και να εξοντώσουμε τους σλαβικούς λαούς - Ρώσους, Πολωνούς, Τσέχους, Σλοβάκους, Βούλγαρους, Ουκρανούς, Λευκορώσους. Δεν υπάρχει κανένας λαγός να μην το κάνουμε αυτό».
«Ο άνθρωπος - λέει ο Χίτλερ - είναι αμαρτωλός από γεννησιμιού του, μπορεί να τον διευθύνεις μόνο με τη δύναμη. Απέναντί του μπορεί να χρησιμοποιηθούν οποιεσδήποτε μέθοδοι. Οταν το ζητάει η πολιτική, πρέπει να λέμε ψέματα, να προδίνουμε, ακόμα και να σκοτώνουμε».
«Σκοτώνετε - λέει ο Γκέριγκ - τον καθένα που είναι αντίθετός μας, σκοτώνετε, σκοτώνετε, δεν έχετε εσείς την ευθύνη γι' αυτό αλλά εγώ, λοιπόν, σκοτώνετε!».
«Εγώ απελευθερώνω τον άνθρωπο - λέει ο Χίτλερ - από την εξευτελιστική αυτή χίμαιρα, που λέγεται συνείδηση. Η συνείδηση, όπως και η μόρφωση, παραμορφώνει τον άνθρωπο. Εχω τούτο το πλεονέκτημα, ότι δε με συγκρατεί καμιά επινόηση θεωρητικής ή ηθικής τάξης».
Σε μια διαταγή της γερμανικής διοίκησης προς το 489 σύνταγμα πεζικού, με ημερομηνία 25 του Σεπτέμβρη, που βρέθηκε πάνω σ' ένα Γερμανό υπαξιωματικό, αναφέρεται:
«Διατάζω να ανοίγετε πυρ ενάντια σε κάθε Ρώσο μόλις εμφανιστεί σε απόσταση 600 μέτρων. Ο Ρώσος πρέπει να ξέρει, πως έχει απέναντί του έναν αποφασιστικό εχθρό και πως δεν μπορεί να περιμένει καμιά επιείκεια».
Σ' ένα διάγγελμα της γερμανικής διοίκησης προς τους στρατιώτες, που βρέθηκε πάνω στο σκοτωμένο υπολοχαγό Γουσταύο Τσίγκελ, από τη Φραγκφούρτη πάνω στο Μάιν, αναφέρεται:
«Εσύ δεν έχεις καρδιά και νεύρα, στον πόλεμο αυτά δε χρειάζονται. Πνίξε μέσα σου τη λύπη και τη συμπόνια, σκότωνε κάθε Ρώσο, κάθε Σοβιετικό, μη διστάζεις αν μπροστά σου είναι γέρος ή γυναίκα, κορίτσι ή αγόρι, σκότωνε, έτσι σώζεις τον εαυτό σου από την καταστροφή, εξασφαλίζεις το μέλλον της οικογενείας σου και δοξάζεσαι στους αιώνες».
Ορίστε το πρόγραμμα και οι υποδείξεις των ηγετών του χιτλερικού κόμματος και της χιτλερικής διοίκησης, πρόγραμμα και υποδείξεις ανθρώπων, που έχασαν την ανθρώπινη υπόσταση και ξέπεσαν στο επίπεδο των άγριων θηρίων.
Κι αυτοί οι άνθρωποι, που δεν έχουν συνείδηση και τιμή, οι άνθρωποι με την ηθική των άγριων θηρίων, έχουν το θράσος να καλούν στην εξόντωση του μεγάλου ρωσικού έθνους, του έθνους του Πλεχάνοφ και του Λένιν, του Μπελίνσκι και του Τσερνισέφσκι, του Πούσκιν και του Τολστόι, του Γκλίνκα και του Τσαϊκόφσκι, του Γκόρκι και του Τσέχοφ, του Σετσένοφ και του Πάβλοφ, του Ρέπιν και του Σούρικοφ, του Σουβάροφ και του Κουτούζοφ!...
Οι Γερμανοί επιδρομείς θέλουν να κάνουν έναν πόλεμο εξοντωτικό ενάντια στους λαούς της ΕΣΣΔ. Τι να γίνει; Αν οι Γερμανοί θέλουν έναν πόλεμο εξόντωσης, θα τον έχουν.
Από τούτη τη στιγμή το καθήκον μας, το καθήκον των λαών της ΕΣΣΔ, το καθήκον των μαχητών, των διοικητών και των πολιτικών στελεχών του στρατού και του ναυτικού μας είναι να εξοντώσουν ως τον τελευταίο όλους τους Γερμανούς, που μπήκαν στο έδαφος της πατρίδας μας σαν κατακτητές της.
Κανένα έλεος για τους Γερμανούς κατακτητές!
Θάνατος στους Γερμανούς επιδρομείς!

Η ΣΥΝΤΡΙΒΗ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΩΝ ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΝ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΠΟΦΕΥΚΤΗ
Και μόνο το γεγονός ότι οι Γερμανοί κατακτητές στον ηθικό ξεπεσμό τους, έχοντας χάσει την ανθρώπινη υπόσταση, ξέπεσαν από καιρό στο επίπεδο των αγρίων θηρίων, και μόνο το γεγονός αυτό λέει πως είναι καταδικασμένοι σε αναπόφευκτη καταστροφή. Η αναπόφευκτη όμως καταστροφή των χιτλερικών κατακτητών και των στρατευμάτων τους δεν καθορίζεται μόνο από τους ηθικούς συντελεστές.
Υπάρχουν τρεις πολύ βασικοί συντελεστές, που η δύναμή τους μεγαλώνει από μέρα σε μέρα και που θα οδηγήσουν στο κοντινό μέλλον στην αναπόφευκτη συντριβή του ληστρικού χιτλερικού ιμπεριαλισμού.
Είναι, πρώτο, η αστάθεια των ευρωπαϊκών μετόπισθεν της ιμπεριαλιστικής Γερμανίας, η αστάθεια της «νέας τάξης» στην Ευρώπη. Οι Γερμανοί κατακτητές υποδούλωσαν τους λαούς της ευρωπαϊκής ηπείρου, από τη Γαλλία έως τη σοβιετική Βαλτική, από τη Νορβηγία, Δανία, Βέλγιο, Ολλανδία και σοβιετική Λευκορωσία έως τα Βαλκάνια και τη σοβιετική Ουκρανία, τους στέρησαν τις στοιχειώδικες δημοκρατικές ελευθερίες, τους στέρησαν το δικαίωμα να διαφεντεύουν την τύχη τους, τους αφαίρεσαν το στάρι, το κρέας, τις πρώτες ύλες, τους έκαναν σκλάβους τους, σταύρωσαν τους Πολωνούς, τους Τσέχους, τους Σέρβους και αποφάσισαν πως, έχοντας κατακτήσει την κυριαρχία στην Ευρώπη, μπορούν πια να χτίσουν πάνω σ' αυτή τη βάση την παγκόσμια κυριαρχία της Γερμανίας. Αυτό το ονομάζουν «νέα τάξη στην Ευρώπη». Τι είναι όμως αυτή η «βάση», τι είναι αυτή η «νέα τάξη»; Μόνον οι χιτλερικοί ναρκισσευόμενοι βλάκες δε βλέπουν πως η «νέα τάξη» στην Ευρώπη και η περιβόητη «βάση» αυτής της τάξης, είναι ένα ηφαίστειο έτοιμο να ξεσπάσει σε οποιαδήποτε στιγμή και να θάψει το γερμανικό ιμπεριαλιστικό χάρτινο οικοδόμημα. Αναφέρουν τον Ναπολέοντα και βεβαιώνουν πως ο Χίτλερ ενεργεί σαν τον Ναπολέοντα και πως μοιάζει σε όλα του με τον Ναπολέοντα. Ομως, πρώτα πρώτα, δε θα 'πρεπε να ξεχνιέται ποια ήταν η τύχη του Ναπολέοντα. Και δεύτερο, ο Χίτλερ μοιάζει με τον Ναπολέοντα όσο το γατάκι μοιάζει με το λιοντάρι. Γιατί ο Ναπολέοντας αγωνιζόταν ενάντια στις δυνάμεις της αντίδρασης, στηριζόμενος στις προοδευτικές δυνάμεις, ενώ, αντίθετα, ο Χίτλερ στηρίζεται στις αντιδραστικές δυνάμεις για να πολεμήσει τις προοδευτικές δυνάμεις. Μόνο οι χιτλερικοί βλάκες του Βερολίνου δεν μπορούν να καταλάβουν πως οι υποδουλωμένοι λαοί της Ευρώπης θα αγωνιστούν και θα ξεσηκωθούν ενάντια στη χιτλερική τυραννία, Ποιος μπορεί ν' αμφιβάλλει ότι η ΕΣΣΔ, η Μεγάλη Βρετανία και οι Ενωμένες Πολιτείες της Αμερικής θα υποστηρίξουν πέρα για πέρα τους λαούς της Ευρώπης στον απελευθερωτικό τους αγώνα ενάντια στη χιτλερική τυραννία;
Δεύτερο, είναι η αστάθεια των μετόπισθεν των χιτλερικών κατακτητών μέσα στην ίδια τη Γερμανία. Οσο οι χιτλερικοί ασχολούνταν να περιμαζέψουν τη Γερμανία, που την είχε κομματιάσει η Συνθήκη των Βερσαλλιών, μπορούσαν να έχουν την υποστήριξη του γερμανικού λαού, που τον εμψύχωνε το ιδανικό της ανόρθωσης της Γερμανίας. Οταν όμως το ζήτημα αυτό λύθηκε πια και οι χιτλερικοί μπήκαν στο δρόμο του ιμπεριαλισμού, στο δρόμο της αρπαγής των ξένων εδαφών και της υποδούλωσης των ξένων λαών - κάνοντας τους λαούς της Ευρώπης και τους λαούς της ΕΣΣΔ άσπονδους εχθρούς της σημερινής Γερμανίας - μέσα στο γερμανικό λαό έγινε μια βαθιά μεταστροφή ενάντια στη συνέχιση του πολέμου, για την κατάπαυση του πολέμου.
Πάνω από δυο χρόνια αιματηρός πόλεμος που το τέλος του δε φαίνεται ακόμα πουθενά, εκατομμύρια ανθρώπινα θύματα, πείνα, αθλιότητα, επιδημίες, παντού μια εχθρική για τους Γερμανούς ατμόσφαιρα, η ανόητη πολιτική του Χίτλερ, που μετέβαλε τους λαούς της ΕΣΣΔ σε άσπονδους εχθρούς της σημερινής Γερμανίας, όλα αυτά δεν μπορούσαν να μη στρέψουν το γερμανικό λαό ενάντια στον άσκοπο και καταστρεπτικό πόλεμο. Μόνον οι χιτλερικοί βλάκες δεν μπορούν να καταλάβουν πως όχι μόνο τα ευρωπαϊκά μετόπισθεν, μα και τα γερμανικά μετόπισθεν των γερμανικών στρατευμάτων, αποτελούν ένα ηφαίστειο έτοιμο να ξεσπάσει και να θάψει τους χιτλερικούς τυχοδιώκτες.
Και, τέλος, είναι ο συνασπισμός της ΕΣΣΔ, της Μεγάλης Βρετανίας και των Ενωμένων Πολιτειών της Αμερικής ενάντια στους γερμανοφασίστες ιμπεριαλιστές. Είναι το γεγονός, πως η Μεγάλη Βρετανία, οι Ενωμένες Πολιτείες της Αμερικής και η Σοβιετική Ενωση συνενώθηκαν σε ένα ενιαίο στρατόπεδο, που έβαλε για σκοπό του τη συντριβή των χιτλερικών ιμπεριαλιστών και των κατακτητικών στρατιών τους. Ο σημερινός πόλεμος είναι πόλεμος κινητήρων. Τον πόλεμο θα τον κερδίσει εκείνος που θα 'χει συντριπτική υπεροχή στην παραγωγή κινητήρων. Αν ενώσουμε την παραγωγή κινητήρων των Ενωμένων Πολιτειών της Αμερικής, της Μεγάλης Βρετανίας και της ΕΣΣΔ, τότε θα έχουμε, σε σύγκριση με τη Γερμανία, τουλάχιστον τρεις φορές περισσότερους κινητήρες. Αυτό είναι ένα από τα στοιχεία για την αναπότρεπτη καταστροφή του χιτλερικού ληστρικού ιμπεριαλισμού.
Η τελευταία συνδιάσκεψη των τριών Δυνάμεων στη Μόσχα, με τη συμμετοχή του αντιπροσώπου της Μεγάλης Βρετανίας κ. Μπίβερμπουκ και του αντιπροσώπου των Ενωμένων Πολιτειών της Αμερικής κ. Χάριμαν, αποφάσισε να βοηθήσει συστηματικά τη χώρα μας σε τανκς και αεροπορία. Οπως είναι γνωστό, αρχίσαμε κιόλας να παίρνουμε, σε εκτέλεση αυτής της απόφασης, τανκς και αεροπλάνα. Λίγο νωρίτερα, η Μεγάλη Βρετανία είχε εξασφαλίσει τον ανεφοδιασμό της χώρας μας σε υλικά που μας έλειπαν, όπως αλουμίνιο, μολύβι, νικέλιο, καουτσούκ. Αν προστεθεί σ' αυτό και το γεγονός ότι αυτές τις μέρες οι Ενωμένες Πολιτείες της Αμερικής αποφάσισαν να χορηγήσουν στη Σοβιετική Ενωση δάνειο από ένα δισεκατομμύριο δολάρια, τότε μπορεί να ειπωθεί με βεβαιότητα, πως ο συνασπισμός των Ενωμένων Πολιτειών της Αμερικής, της Μεγάλης Βρετανίας και της ΕΣΣΔ είναι πραγματικότητα, που μεγαλώνει για το καλό του κοινού απελευθερωτικού μας έργου.
Αυτοί είναι οι συντελεστές, που καθορίζουν την αναπότρεπτη καταστροφή του γερμανοφασιστικού ιμπεριαλισμού.

ΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΜΑΣ
Ο Λένιν ξεχώριζε δύο ειδών πολέμους: κατακτητικούς και συνεπώς άδικους πολέμους και απελευθερωτικούς, δίκαιους πολέμους.
Οι Γερμανοί διεξάγουν τώρα έναν κατακτητικό, άδικο πόλεμο, που αποβλέπει στην αρπαγή ξένου εδάφους και στην υποδούλωση ξένων λαών. Γι' αυτό όλοι οι τίμιοι άνθρωποι πρέπει να ξεσηκωθούν ενάντια στους Γερμανούς κατακτητές, σαν εχθρούς.
Αντίθετα από τη χιτλερική Γερμανία, η Σοβιετική Ενωση και οι σύμμαχοί της διεξάγουν έναν πόλεμο απελευθερωτικό, δίκαιο, που αποβλέπει στην απελευθέρωση των υποδουλωμένων λαών της Ευρώπης και της ΕΣΣΔ από τη χιτλερική τυραννία. Γι' αυτό όλοι οι τίμιοι άνθρωποι πρέπει να υποστηρίξουν τους στρατούς της ΕΣΣΔ, της Μεγάλης Βρετανίας και των άλλων συμμάχων, σαν στρατούς απελευθερωτικούς.
Εμείς δεν έχουμε, κι ούτε μπορεί να έχουμε, τέτοιους σκοπούς του πολέμου, όπως η κατάκτηση ξένων εδαφών, η υποδούλωση ξένων λαών, αδιάφορο αν πρόκειται για λαούς και εδάφη της Ευρώπης ή για λαούς και εδάφη της Ασίας μαζί και του Ιράν. Ο πρώτος μας σκοπός είναι να απελευθερώσουμε τα δικά μας εδάφη και τους δικούς μας λαούς από το γερμανοφασιστικό ζυγό.
Εμείς δεν έχουμε, ούτε μπορεί να έχουμε, τέτοιους σκοπούς όπως η επιβολή της δικής μας θέλησης και του δικού μας καθεστώτος στους σλαβικούς ή στους άλλους υπόδουλους λαούς της Ευρώπης, που περιμένουν τη βοήθειά μας. Ο σκοπός μας είναι να βοηθήσουμε αυτούς τους λαούς στον απελευθερωτικό τους αγώνα ενάντια στη χιτλερική τυραννία, και κατόπι να τους δώσουμε πλήρη ελευθερία να έχουν στη χώρα τους το καθεστώς που θέλουν. Καμιά ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις των άλλων λαών!
Για να πραγματοποιηθούν όμως αυτοί οι σκοποί, πρέπει να συντριβεί η στρατιωτική δύναμη των Γερμανών κατακτητών, πρέπει να εξοντωθούν ως τον τελευταίο όλοι οι Γερμανοί επιδρομείς που εισχώρησαν μέσα στην πατρίδα μας για να την υποδουλώσουν.
Γι' αυτό, όμως, είναι ανάγκη ο στρατός και το ναυτικό μας να έχουν δραστήρια και ενεργητική υποστήριξη από ολόκληρη τη χώρα μας, οι εργάτες μας και οι υπάλληλοι, άνδρες και γυναίκες, να εργάζονται ασταμάτητα στις επιχειρήσεις μας και να δίνουν στο μέτωπο όλο και περισσότερα τανκς, αντιαρματικά όπλα και πυροβόλα, αεροπλάνα, κανόνια, όλμους, πολυβόλα, τουφέκια, πολεμοφόδια οι άνδρες και οι γυναίκες των κολχόζ μας να δουλεύουν ασταμάτητα στα χωράφια τους και να δίνουν στο μέτωπο και στη χώρα όλο και περισσότερο στάρι, κρέας, πρώτες ύλες για τη βιομηχανία, όλη η χώρα μας και όλοι οι λαοί της ΕΣΣΔ να οργανωθούν σε ένα πολεμικό στρατόπεδο, που να διεξάγει, μαζί με το στρατό και το ναυτικό μας, το μεγάλο απελευθερωτικό πόλεμο για την τιμή και την ελευθερία της πατρίδας μας, για τη συντριβή των γερμανικών στρατιών.
Αυτό είναι τώρα το καθήκον μας.
Μπορούμε και πρέπει να εκπληρώσουμε αυτό το καθήκον.
Μονάχα πραγματοποιώντας αυτό το καθήκον και συντρίβοντας τους Γερμανούς κατακτητές θα μπορέσουμε να πετύχουμε μακρόχρονη και δίκαιη ειρήνη.
Για την πλήρη συντριβή των Γερμανών κατακτητών!
Για την απελευθέρωση όλων των υποδουλωμένων λαών, που στενάζουν κάτω από το ζυγό της χιτλερικής τυραννίας!
Ζήτω η ατράνταχτη φιλία των λαών της Σοβιετικής Ενωσης!
Ζήτω ο Κόκκινος Στρατός μας και ο Κόκκινος Στόλος μας!
Ζήτω η δοξασμένη Πατρίδα μας!
Η υπόθεσή μας είναι δίκαιη, η νίκη θα είναι δική μας".

(Ολοι σηκώνονται. Τραγουδούν τη «Διεθνή»)

Από το βιβλίο «Ι. Β. Στάλιν - Ο Μεγάλος Πόλεμος για την Πατρίδα»,
 εκδόσεις «Νέα Βιβλία», 1946

6.10.07

Ι.Β. Στάλιν: Ο Διεθνής χαρακτήρας της Οχτωβριανής Επανάστασης

Η Οχτωβριανή επανάσταση δεν είναι μονάχα επανάσταση «μέσα σε εθνικά πλαίσια». Είναι, πριν απ’ όλα, επανάσταση διεθνούς, παγκόσμιας σημασίας, γιατί σημαίνει ριζική στροφή στην παγκόσμια ιστορία της ανθρωπότητας απ’ τον παλιό, τον καπιταλιστικό κόσμο, στον καινούργιο, το σοσιαλιστικό κόσμο.

Στο παρελθόν οι επαναστάσεις τελείωναν συνήθως με την αντικατάσταση της μιας ομάδας εκμεταλλευτών με μιαν άλλη ομάδα εκμεταλλευτών στο πηδάλιο του κράτους. Οι εκμεταλλευτές άλλαζαν, η εκμετάλλευση έμενε. Ατό γινόταν τον καιρό των απελευθερωτικών κινημάτων των δούλων. Αυτό γινόταν στην περίοδο των εξεγέρσεων των δουλοπάροικων. Αυτό γινόταν στην Γαλλία, στη Γερμανία. Δε μιλώ για την Παρισινή Κομμούνα, που ήταν η πρώτη ένδοξη, ηρωική, πάντως όμως ανεπιτυχής προσπάθεια του προλεταριάτου να στρέψει την ιστορία ενάντια στον καπιταλισμό.

Η Οχτωβριανή Επανάσταση διαφέρει κατ’ αρχή απ’ αυτές τις επαναστάσεις. Δε βάζει σα σκοπό της την αντικατάσταση της μιας μορφής εκμετάλλευσης με μιαν άλλη μορφή εκμετάλλευσης, της μιας ομάδας εκμεταλλευτών, με μιαν άλλη ομάδα εκμεταλλευτών, μα την εξάλειψη κάθε εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, την εξάλειψη όλων των εκμεταλλευτικών ομάδων, την εγκαθίδρυση της διχτατορίας του προλεταριάτου, την εγκαθίδρυση της εξουσίας της πιο επαναστατικής τάξης απ’ όλες τις καταπιεζόμενες τάξεις που υπήρξαν ως τώρα, την οργάνωση της καινούργιας αταξικής σοσιαλιστικής κοινωνίας.

Ακριβώς γι’ αυτό η νίκη της Οχτωβριανής Επανάστασης σημαίνει ριζική στροφή στην ιστορία της ανθρωπότητας, ριζική στροφή στις ιστορικές τύχες του παγκόσμιου καπιταλισμού, ριζική στροφή στο απελευθερωτικό κίνημα του παγκόσμιου προλεταριάτου, ριζική στροφή στις μέθοδες πάλης και στις μορφές οργάνωσης, στη ζωή και στις παραδόσεις, στον πολιτισμό και στην ιδεολογία των εκμεταλλευόμενων μαζών όλου του κόσμου.

Αυτός είναι ο λόγος που η Οχτωβριανή Επανάσταση είναι επανάσταση διεθνούς, παγκόσμιας σημασίας.

Αυτού βρίσκεται επίσης η ρίζα εκείνης της βαθιάς συμπάθειας που τρέφουν προς την Οχτωβριανή Επανάσταση οι καταπιεζόμενες τάξεις όλων των χωρών, που βλέπουν σ’ αυτήν την εγγύηση της απελευθέρωσής τους.

Θα μπορούσαμε να σημειώσουμε μια σειρά βασικά ζητήματα, που με βάση αυτά η Οχτωβριανή Επανάσταση ασκεί την επίδρασή της στην ανάπτυξη του επαναστατικού κινήματος σ’ όλο τον κόσμο.

Η Οχτωβριανή Επανάσταση είναι πριν απ’ όλα αξιοσημείωτη, γιατί διέσπασε το μέτωπο του παγκόσμιου ιμπεριαλισμού, ανέτρεψε την ιμπεριαλιστική αστική τάξη σε μια απ’ τις πιο μεγάλες καπιταλιστικές χώρες, κι ανέβασε στην εξουσία το σοσιαλιστικό προλεταριάτο.

Για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας η τάξη των μισθωτών, η τάξη των κατατρεγμένων, η τάξη των καταπιεζόμενων κι εκμεταλλευόμενων υψώθηκε ως τη θέση της κυρίαρχης τάξης, που με το παράδειγμα της συμπαρασέρνει τους προλετάριους όλων των χωρών.

Αυτό σημαίνει, ότι η Οχτωβριανή Επανάσταση εγκαινίασε μια καινούργια εποχή, την εποχή των προλεταριακών επαναστάσεων στις χώρες του ιμπεριαλισμού.

Αφαίρεσε τα εργαλεία και τα μέσα παραγωγής απ’ τους τσιφλικάδες και τους καπιταλιστές και τα μετέτρεψε σε κοινωνική ιδιοχτησία, αντιπαραθέτοντας μ’ αυτόν τον τρόπο στην αστική ιδιοχτησία τη σοσιαλιστική ιδιοχτησία. Έτσι ξεσκέπασε το ψέμα των καπιταλιστών, ότι η αστική ιδιοχτησία είναι απαραβίαστη, ιερή και αιώνια.

Απόσπασε απ’ την αστική τάξη την εξουσία, στέρησε την αστική τάξη απ’ τα πολιτικά της δικαιώματα, κατέστρεψε τον αστικό κρατικό μηχανισμό και παρέδωσε την εξουσία στα Σοβιέτ. Μ’ αυτό τον τρόπο αντιπαράθεσε στον αστικό κοινοβουλευτισμό, που είναι καπιταλιστική δημοκρατία, τη σοσιαλιστική εξουσία των Σοβιέτ, που είναι προλεταριακή δημοκρατία. Είχε δίκιο ο Λαφάργκ, όταν έλεγε απ’ τα 1887 ακόμα ότι την επομένη της επανάστασης, «όλοι οι πρώην καπιταλιστές θα στερηθούν απ’ τα εκλογικά τους δικαιώματα». Έτσι η Οχτωβριανή Επανάσταση ξεσκέπασε επίσης το ψέμα των σοσιαλδημοκρατών, ότι τώρα είναι δυνατό το ειρηνικό πέρασμα στο σοσιαλισμό, μέσω του αστικού κοινοβουλευτισμού.

Η Οχτωβριανή Επανάσταση όμως δε σταμάτησε και δε μπορούσε να σταματήσει σ’ αυτό. Αφού κατέστρεψε το παλιό, το αστικό, άρχισε ν’ ανοικοδομεί το καινούργιο, το σοσιαλιστικό. Τα δέκα χρόνια της Οχτωβριανής Επανάστασης είναι δέκα χρόνια ανοικοδόμησης του κόμματος, των συνδικάτων, των Σοβιέτ, των συνεταιρισμών, των εκπολιτιστικών οργανώσεων, των μεταφορών, της βιομηχανίας, του Κόκκινου Στρατού. Οι αναμφισβήτητες επιτυχίες του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ, στο μέτωπο της ανοικοδόμησης, έδειξαν εξόφθαλμα ότι το προλεταριάτο μπορεί με επιτυχία να διοικεί τη χώρα χωρίς την αστική τάξη και ενάντια στην αστική τάξη, ότι μπορεί με επιτυχία να ανοικοδομεί τη βιομηχανία, χωρίς την αστική τάξη και ενάντια στην αστική τάξη, ότι μπορεί με επιτυχία να διευθύνει όλη τη λαϊκή οικονομία, χωρίς την αστική τάξη και ενάντια στην αστική τάξη, ότι μπορεί με επιτυχία να ανοικοδομεί το σοσιαλισμό, παρά την καπιταλιστική περικύκλωση. Η παλιά «θεωρία», ότι οι εκμεταλλευόμενοι δε μπορούν να κάνουν χωρίς τους εκμεταλλευτές, όπως το κεφάλι και τα υπόλοιπα μέρη του σώματος δε μπορούν να κάνουν χωρίς το στομάχι, δεν ανήκει αποκλειστικά στον Μενένιο Αγρίππα, το γνωστό από την αρχαία ιστορία Ρωμαίο γερουσιαστή. Σήμερα η «θεωρία» αυτή που απόχτησε χαρακτήρα προκατάληψης αποτελεί σήμερα ένα απ’ τα πιο σοβαρά εμπόδια στο δρόμο της επαναστατικοποίησης του προλεταριάτου των καπιταλιστικών χωρών. Ένα απ’ τα πιο σπουδαία αποτελέσματα της Οχτωβριανής Επανάστασης είναι το γεγονός ότι έδωσε θανάσιμο χτύπημα στην ψεύτικη αυτή «θεωρία».

Μήπως χρειάζεται ν’ αποδείξουμε ακόμα ότι αυτά κι άλλα παρόμοια αποτελέσματα της Οχτωβριανής Επανάστασης δε μπορούσαν και δε μπορούν να μείνουν χωρίς σοβαρή επίδραση πάνω στο επαναστατικό κίνημα της εργατικής τάξης των καπιταλιστικών χωρών;

Τέτοια πασίγνωστα γεγονότα, όπως η προοδευτική ανάπτυξη του κομμουνισμού στις καπιταλιστικές χώρες, το μεγάλωμα της συμπάθειας των προλετάριων όλων των χωρών προς την εργατική τάξη της ΕΣΣΔ, τέλος, η συρροή εργατικών αντιπροσωπειών στη χώρα των Σοβιέτ, μιλούν αναμφισβήτητα για το γεγονός, ότι ο σπόρος που έριξε η Οχτωβριανή Επανάσταση αρχίζει κιόλας να δίνει καρπούς.

Η Οχτωβριανή Επανάσταση συγκλόνισε τον ιμπεριαλισμό όχι μονάχα στα κέντρα της κυριαρχίας του, όχι μονάχα στις «μητροπόλεις». Χτύπησε και τα μετόπισθεν του ιμπεριαλισμού, την περιφέρειά του, και υπόσκαψε την κυριαρχία του ιμπεριαλισμού στις αποικιακές και στις εξαρτημένες χώρες.

Αφού ανάτρεψε τους τσιφλικάδες και τους καπιταλιστές, η Οχτωβριανή Επανάσταση έσπασε τις αλυσίδες του εθνικοαποικιακού ζυγού κι απελευθέρωσε απ’ το ζυγό αυτό όλους, χωρίς εξαίρεση, τους καταπιεζόμενους λαούς ενός απέραντου κράτους. Το προλεταριάτο δε μπορεί ν απελευθερώσει τον εαυτό του αν δεν απελευθερώσει του καταπιεζόμενους λαούς. Χαρακτηριστικό γνώρισμα της Οχτωβριανής Επανάστασης είναι το γεγονός, ότι πραγματοποίησε στην ΕΣΣΔ τις εθνικο-αποικιακές αυτές επαναστάσεις όχι κάτω απ’ τη σημαία της εθνικής έχθρας και των εθνικών συγκρούσεων, μα κάτω απ’ τη σημαία της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της αδερφικής προσέγγισης των εργατών και των αγροτών των εθνοτήτων της ΕΣΣΔ, όχι στ’ όνομα του εθνικισμού, μα στ’ όνομα του διεθνισμού.

Ακριβώς γιατί οι εθνικο-αποικιακές επαναστάσεις έγιναν στη χώρα μας με την καθοδήγηση του προλεταριάτου και κάτω απ’ τη σημαία του διεθνισμού, ακριβώς γι’ αυτό οι λαοί-παρίες, οι λαοί-δούλοι υψώθηκαν για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας ίσα μ ετη θέση των πραγματικά ελεύθερων και πραγματικά ισότιμων λαών, συμπαρασέρνοντας με το παράδειγμά τους καταπιεζόμενους λαούς όλου του κόσμου.

Αυτό σημαίνει, ότι η Οχτωβριανή Επανάσταση εγκαινίασε μια καινούργια εποχή, την εποχή των αποικιακών επαναστάσεων, που γίνονται στις καταπιεζόμενες χώρες του κόσμου σε συμμαχία με το προλεταριάτο, με την καθοδήγηση του προλεταριάτου.

Παλιότερα «συνήθιζαν» να νομίζουν, ότι ο κόσμος είναι από ανέκαθεν χωρισμένος σε κατώτερες κι ανώτερες φυλές, σε μαύρους και λευκούς, απ’ τους οποίους οι πρώτοι είναι ανίκανοι για πολιτισμό και είναι καταδικασμένοι να ‘ναι αντικείμενο εκμετάλλευσης, ενώ οι δεύτεροι είναι οι μόνοι φορείς του πολιτισμού, προορισμένοι να εκμεταλλεύονται τους πρώτους. Τώρα ο θρύλος αυτός πρέπει να θεωρείται ότι έχει διαλυθεί και απορριφθεί. Ένα από τα πιο σπουδαία αποτελέσματα της Οχτωβριανής Επανάστασης είναι το γεγονός, ότι έδωσε θανάσιμο χτύπημα σ’ αυτόν τον θρύλο, δείχνοντας στην πράξη ότι οι απελευθερωμένοι μη ευρωπαϊκοί λαοί, που τραβήχτηκαν στο κανάλι της σοβιετικής ανάπτυξης, δεν είναι λιγότερο ικανοί απ’ τους ευρωπαϊκούς λαούς, να αναπτύξουν μια πραγματικά προοδευτική κουλτούρα κι ένα πραγματικά προοδευτικό πολιτισμό.

Παλιότερα «συνήθιζαν» να νομίζουν, ότι η μόνη μέθοδος για την απελευθέρωση των καταπιεζόμενων λαών είναι η μέθοδος του αστικού εθνικισμού, η μέθοδος της απόσπασης του ενός έθνους από το άλλο, η μέθοδος της διαίρεσης τους, η μέθοδος της ενίσχυσης της εθνικής έχθρας ανάμεσα στις εργαζόμενες μάζες των διαφόρων εθνών. Τώρα ο θρύλος αυτός πρέπει να θεωρείται ότι έχει αντικρουστεί, ένα απ’ τα πιο σπουδαία αποτελέσματα της Οχτωβριανής Επανάστασης είναι το γεγονός, ότι έδωσε θανάσιμο χτύπημα σ’ αυτόν τον θρύλο, αφού έδειξε στην πράξη τη δυνατότητα και τη σκοπιμότητα της αδελφικής συμμαχίας των εργατών και των αγροτών των πιο διαφορετικών λαών πάνω στις αρχές της ελεύθερης συγκατάθεσης και του διεθνισμού. Η ύπαρξη της Ένωσης των Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών, που είναι το πρότυπο της μελλοντικής συνένωσης των εργαζόμενων όλων των χωρών σε μια ενιαία παγκόσμια οικονομία, δε μπορεί παρά να χρησιμεύσει σαν άμεση απόδειξη γι’ αυτό.

Είναι περιττό να πω, ότι αυτά κι άλλα παρόμοια αποτελέσματα της Οχτωβριανής Επανάστασης δε μπορούσαν και δε μπορούν να μην έχουν σοβαρή επίδραση πάνω στο επαναστατικό κίνημα των αποικιακών και των εξαρτημένων χωρών. Αυτό το δείχνουν με τον πιο αναμφισβήτητο τρόπο τέτοια γεγονότα, όπως είναι η ανάπτυξη του επαναστατικού κινήματος των καταπιεζόμενων λαών στην Κίνα, στην Ινδονησία, στις Ινδίες κλπ, και το μεγάλωμα της συμπάθειας των λαών αυτών προς την ΕΣΣΔ.

Πέρασε πια η εποχή της ξένοιαστης εκμετάλλευσης και καταπίεσης των αποικιών και των εξαρτημένων χωρών.

Άρχισε η εποχή των απελευθερωτικών επαναστάσεων στις αποικίες και στις εξαρτημένες χώρες, η εποχή της αφύπνισης του προλεταριάτου των χωρών αυτών, η εποχή της ηγεμονίας του στην επανάσταση.

Η Οχτωβριανή Επανάσταση αφού έριξε το σπόρο της επανάστασης τόσο στα κέντρα του ιμπεριαλισμού, όσο και στα μετόπισθέν του, αφού εξασθένισε την ισχύ του ιμπεριαλισμού στις «μητροπόλεις» κι αφού συγκλόνισε την κυριαρχία του στις αποικίες, έκανε έτσι προβληματική αυτή την ίδια την ύπαρξη του παγκόσμιου ιμπεριαλισμού στο σύνολό του.

Αν στις συνθήκες του ιμπεριαλισμού η αυθόρμητη ανάπτυξη του καπιταλισμού μετεξελίχθηκε –λόγω της ανισομετρίας της, λόγω των αναπόφευκτων διενέξεων και των πολεμικών συγκρούσεων, λόγω τέλος του πρωτοφανούς ιμπεριαλιστικού μακελειού- σε προτσές αποσύνθεσης και θανάτου του καπιταλισμού, η Οχτωβριανή Επανάσταση και η συνδεδεμένη μ’ αυτήν απόσπαση μιας τεράστιας χώρας απ’ το παγκόσμιο σύστημα του καπιταλισμού, δε μπορούσαν παρά να επιταχύνουν το προτσές αυτό, υποσκάπτοντας βήμα προς βήμα αυτές τις ίδιες τις βάσεις του παγκόσμιου ιμπεριαλισμού.

Κάτι περισσότερο. Συγκλονίζοντας τον ιμπεριαλισμό, η Οχτωβριανή Επανάσταση δημιούργησε ταυτόχρονα στο πρόσωπο της πρώτης προλεταριακής διχτατορίας μια ισχυρή και ανοιχτή βάση του παγκόσμιου επαναστατικού κινήματος, τέτοια που ποτέ δεν είχε προηγούμενα και που πάνω της μπορεί σήμερα να στηριχτεί. Δημιούργησε εκείνο το ισχυρό κι ανοιχτό κέντρο του παγκόσμιου επαναστατικού κινήματος, κέντρο που ποτέ δεν είχε προηγούμενα και που γύρω σ’ αυτό μπορεί σήμερα να συσπειρώνεται, οργανώνοντας το ενιαίο επαναστατικό μέτωπο των προλετάριων και των καταπιεζόμενων λαών όλων των χωρών ενάντια στον ιμπεριαλισμό.

Αυτό σημαίνει πριν απ’ όλα, ότι η Οχτωβριανή Επανάσταση έδωσε θανάσιμο πλήγμα στον παγκόσμιο καπιταλισμό, από το οποίο ποτέ πια δε θα συνέλθει. Ακριβώς γι’ αυτό ο καπιταλισμός ποτέ πια δε θα επαναχτήσει εκείνη την ‘ισορροπία» κι εκείνη την «σταθερότητα» που είχε πριν απ’ τον Οχτώβρη. Ο καπιταλισμός μπορεί εν μέρει να σταθεροποιηθεί, μπορεί να συστηματοποιήσει την παραγωγή του, μπορεί να παραδώσει τη διακυβέρνηση της χώρας στο φασισμό, μπορεί προσωρινά να σφίξει την εργατική τάξη, όμως ποτέ πια δεν θα ξαναβρεί εκείνη την γαλήνη» κι εκείνη την «πεποίθηση», εκείνη την ‘ισορροπία» κι εκείνη την ‘σταθερότητα», που μ’ αυτές καμάρωνε παλιότερα, γιατί η κρίση του παγκόσμιου καπιταλισμού έφτασε σε τέτοιο βαθμό ανάπτυξης, που οι φλόγες της επανάστασης πρέπει αναπόφευκτα να ξεσπούν πότε στα κέντρα του ιμπεριαλισμού, πότε στην περιφέρειά του, εκμηδενίζοντας τα ιμπεριαλιστικά μπαλώματα και φέρνοντας μέρα με τη μέρα πιο κοντά την πτώση του καπιταλισμού. Ακριβώς όπως στο γνωστό παραμύθι: «έβγαλε την ουρά βούλιαξε η μύτη, έβγαλε τη μύτη βούλιαξε η ουρά».

Αυτό σημαίνει, δεύτερο, ότι η Οχτωβριανή Επανάσταση ανέβασε σ’ ένα ορισμένο ύψος τη δύναμη και το ειδικό βάρος, την ανδρεία και τη μαχητική ικανότητα των καταπιεζόμενων τάξεων όλου του κόσμου, αναγκάζοντας τις κυρίαρχες τάξεις να τις υπολογίζουν, σαν καινούργιο και σοβαρό παράγοντα. Τώρα πια οι εργαζόμενες μάζες του κόσμου δεν μπορούν να θεωρούνται «τυφλός όχλος», που πλανιέται στα σκοτάδια και που του λείπει η προοπτική, γιατί η Οχτωβριανή Επανάσταση τους δημιούργησε ένα φάρο που τους φωτίζει το δρόμο και τους δίνει προοπτικές. Αν νωρίτερα δεν υπήρχε ανοιχτό παγκόσμιο βήμα, απ’ όπου θα μπορούσε κανείς να διαδηλώσει και να διατυπώσει τις ελπίδες και τους πόθους των καταπιεζόμενων τάξεων, τώρα υπάρχει ένα τέτοιο βήμα στο πρόσωπο της πρώτης διχτατορίας του προλεταριάτου. Ζήτημα είναι αν μπορεί κανείς να αμφιβάλει, ότι η καταστροφή αυτού του βήματος, θα σκέπαζε για πολύ καιρό την κοινωνική και πολιτική ζωή των «προηγμένων χωρών» με τα σκοτάδια μιας αχαλίνωτης μαύρης αντίδρασης. Δεν μπορεί να αρνηθεί κανείς ότι και μόνο το γεγονός της ύπαρξης του «μπολσεβίκικου κράτους» βάζει χαλινάρι στις μαύρες δυνάμεις της αντίδρασης, διευκολύνοντας τις καταπιεζόμενες τάξεις στον αγώνα για την απελευθέρωσή τους. έτσι εξηγείται στην ουσία και το κτηνώδες μίσος που τρέφουν οι εκμεταλλευτές όλων των χωρών ενάντια στους μπολσεβίκους. Η ιστορία επαναλαμβάνεται, αν και σε νέα βάση. Όπως παλιά στην περίοδο της πτώσης του φεουδαρχισμού, η λέξη «γιακωβίνος» προκαλούσε τη φρίκη και την αποστροφή στους αριστοκράτες όλων των χωρών, έτσι και τώρα στην περίοδο της πτώσης του καπιταλισμού, η λέξη «μπολσεβίκος» προκαλεί τη φρίκη και την αποστροφή στις αστικές χώρες. Κι αντίθετα, όπως παλιά το Παρίσι ήταν καταφύγιο και σχολειό για τους επαναστάτες εκπρόσωπους της αστικής τάξης που ανέβαινε, έτσι και τώρα η Μόσχα είναι καταφύγιο και σχολειό για τους επαναστάτες εκπροσώπους του προλεταριάτου που ανεβαίνει. Το μίσος ενάντια στους γιακωβίνους δεν έσωσε το φεουδαρχισμό απ’ την καταστροφή. Μήπως μπορεί να αμφιβάλλει κανείς ότι το μίσος ενάντια στους μπολσεβίκους δε θα σώσει τον καπιταλισμό απ’ την αναπόφευκτη συντριβή του;

Πέρασε η εποχή της «σταθερότητας» του καπιταλισμού και πήρε μαζί της το θρύλο για το αδιάσειστο του αστικού καθεστώτος.

Η Οχτωβριανή Επανάσταση δεν είναι μονάχα επανάσταση στον τομέα των οικονομικών και των κοινωνικοπολιτικών σχέσεων. Είναι ταυτόχρονα κι επανάσταση πνευματική, επανάσταση στην ιδεολογία της εργατικής τάξης. Η Οχτωβριανή Επανάσταση γεννήθηκε και δυνάμωσε κάτω από τη σημαία του μαρξισμού, κάτω από τη σημαία της ιδέας της διχτατορίας του προλεταριάτου, κάτω από τη σημαία του λενινισμού, που είναι ο μαρξισμός της εποχής του ιμπεριαλισμού και των προλεταριακών επαναστάσεων. Γι’ αυτό σημαίνει νίκη του μαρξισμού ενάντια στο ρεφορμισμό, νίκη του λενινισμού ενάντια στο σοσιαλδημοκρατισμό, νίκη της 3ης Διεθνούς ενάντια στη 2η Διεθνή.

Η Οχτωβριανή Επανάσταση άνοιξε μια αδιάβατη τάφρο ανάμεσα στο μαρξισμό και στο σοσιαλδημοκρατισμό, ανάμεσα στην πολιτική του λενινισμού και την πολιτική του σοσιαλδημοκρατισμού. Παλιά, πριν απ’ τη νίκη της διχτατορίας του προλεταριάτου, η σοσιαλδημοκρατία μπορούσε να κάνει επιδείξεις με τη σημαία του μαρξισμού, χωρίς να αρνείται ανοιχτά την ιδέα της διχτατορίας του προλεταριάτου, όμως και χωρίς να κάνει τίποτε, απολύτως τίποτα για να φέρει πιο κοντά την πραγματοποίηση αυτής της ιδέας, γιατί η στάση αυτή της σοσιαλδημοκρατίας δε δημιουργούσε τότε καμία απειλή για τον καπιταλισμό. Τότε, σ’ εκείνη την περίοδο, η σοσιαλδημοκρατία συγχωνευόταν τυπικά, ή σχεδόν συγχωνευόταν με το μαρξισμό. Τώρα, ύστερα από τη νίκη της διχτατορίας του προλεταριάτου, όταν όλοι είδαν με τα ίδια τους τα μάτια που οδηγεί ο μαρξισμός και τι μπορεί να σημαίνει η νίκη του, η σοσιαλδημοκρατία δε μπορεί πια να κάνει επιδείξεις με τη σημαία του μαρξισμού, δε μπορεί να ερωτοτροπεί με την ιδέα της διχτατορίας του προλεταριάτου, χωρίς να δημιουργεί κάποιο κίνδυνο για τον καπιταλισμό. Αφού ξέκοψε από καιρό με το πνεύμα του μαρξισμού, βρέθηκε στην ανάγκη να ξεκόψει και με τη σημαία του μαρξισμού, τάχθηκε ανοιχτά και ξεκάθαρα ενάντια στο δημιούργημα του μαρξισμού, ενάντια στην Οχτωβριανή Επανάσταση, ενάντια στην πρώτη στον κόσμο διχτατορία του προλεταριάτου. Τώρα έπρεπε ν’ αποχωριστεί και πραγματικά αποχωρίστηκε απ’ το μαρξισμό, γιατί μέσα στις σημερινές συνθήκες δε μπορεί κανείς να λέγεται μαρξιστής, αν δεν υποστηρίζει ανοιχτά κι ανεπιφύλακτα την πρώτη στον κόσμο διχτατορία του προλεταριάτου, αν δεν διεξάγει επαναστατικό αγώνα ενάντια στη δικιά του κεφαλαιοκρατία, αν δεν δημιουργεί τις συνθήκες για τη νίκη της διχτατορίας του προλεταριάτου στη δικιά του χώρα. Ανάμεσα στη σοσιαλδημοκρατία και στο μαρξισμό ανοίχτηκε μια άβυσσος. Από τώρα ο μόνος φορέας και το μόνο στήριγμα του μαρξισμού είναι ο λενινισμός, ο κομμουνισμός.

Το ζήτημα όμως δεν περιορίστηκε σ’ αυτό. Αφού χώρισε τη σοσιαλδημοκρατία από το μαρξισμό, η Οχτωβριανή Επανάσταση τράβηξε πιο πέρα, ρίχνοντας τη σοσιαλδημοκρατία στο στρατόπεδο των ανοιχτών υπερασπιστών του καπιταλισμού ενάντια στην πρώτη στον κόσμο προλεταριακή διχτατορία. Όταν οι κ.κ. Άντλερ και Μπάουερ, Βελς και Λέβι, Λογκέ και Μπλουμ βρίζουν το «σοβιετικό καθεστώς», εξυμνώντας την κοινοβουλευτική «δημοκρατία» είναι σα να θέλουν να πουν πως αγωνίζονται και θ’ αγωνίζονται για την επαναφορά του καπιταλιστικού καθεστώτος στην ΕΣΣΔ, για τη διατήρηση της καπιταλιστικής σκλαβιάς στα «πολιτισμένα» κράτη. Ο σημερινός σοσιαλδημοκρατισμός είναι το ιδεολογικό στήριγμα του καπιταλισμού. Ο Λένιν είχε χίλιες φορές δίκιο, όταν έλεγε ότι οι σημερινοί σοσιαλδημοκράτες πολιτικοί είναι «πραγματικοί πράχτορες της αστικής τάξης μέσα στο εργατικό κίνημα, τσιράκια της τάξης των καπιταλιστών», ότι στον «εμφύλιο πόλεμο του προλεταριάτου με την αστική τάξη» αυτοί θα πάρουν αναπόφευκτα «το μέρος των βερσαλλιέρων ενάντια στους κομμουνάρους» (Σημ: Όταν έγινε η Κομμούνα του Παρισιού το 1871, η αντίδραση με το Θιέρσο επικεφαλής συγκέντρωσε τις δυνάμεις της έξω από το Παρίσι στις Βερσαλλίες, απ’ όπου επιτέθηκε κι ανέτρεψε με τη βοήθεια των Γερμανών την Κομμούνα. Από τότε έμεινε ο όρος Βερσαλλιέροι που σημαίνει τις δυνάμεις της αντίδρασης. Κομμουνάροι είναι οι υπερασπιστές της Κομμούνας, ο λαός του Παρισιού με το παρισινό προλεταριάτο επικεφαλής). Είναι αδύνατο να ξεμπερδέψουμε με τον καπιταλισμό. Αν δεν θα έχουμε πρώτα ξεμπερδέψει με το σοσιαλδημοκρατισμό μέσα στο εργατικό κίνημα. γι’ αυτό η εποχή του θανάτου του καπιταλισμού είναι ταυτόχρονα κι εποχή του θανάτου του καπιταλισμού είναι ταυτόχρονα κι εποχή του θανάτου του σοσιαλδημοκρατισμού μέσα στο εργατικό κίνημα. η μεγάλη σημασία της Οχτωβριανής Επανάστασης βρίσκεται ανάμεσα στ’ άλλα και στο ότι σημαίνει την αναπόφευκτη νίκη του λενινισμού ενάντια στο σοσιαλδημοκρατισμό μέσα στο παγκόσμιο εργατικό κίνημα.

Τελείωσε η εποχή της κυριαρχίας της 2ης Διεθνούς και του σοσιαλδημοκρατισμού μέσα στο εργατικό κίνημα.

Άρχισε η εποχή της κυριαρχίας του λενινισμού και της 3ης Διεθνούς.

«Πράβντα» Αρ. 255, 6-7 Νοέμβρη 1927

5.3.07

54 Χρόνια από το θάνατο του Στάλιν

Με αφορμή τα 54 χρόνια από το θάνατο του Στάλιν
Άρθρο από την Εφημερίδα «Αριστερά!» φ. 117 (22/3/2003)

ΝΑ ΔΙΔΑΧΘΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΙΡΑ ΤΟΥ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ

Στις 5 Μάρτη έκλεισε μισός αιώνας από το θάνατο του Ιωσήφ Βησαριόνοβιτς Τζουγκασβίλι ή Κόμπα ή Στάλιν. Έφυγε σε ηλικία 73 ετών το 1953. Το πένθος που ακολούθησε το θάνατό του, ανάμεσα στους απλούς σοβιετικούς πολίτες αλλά και εκατομμύρια ανθρώπων σε όλο τον κόσμο, ήταν χωρίς προηγούμενο. Μισό αιώνα μετά, το κλίμα είναι πολύ διαφορετικό. Γράφτηκαν από τότε χιλιάδες βιβλίων και ιστορικών ρεπορτάζ, γυρίστηκαν δεκάδες ντοκιμαντέρ αρνητικότατης αποτίμησης.

Από τους μπολσεβίκους που αποτελούσαν την ηγεσία της επανάστασης το 1917, ο Στάλιν ήταν από τους λίγους με προλεταριακή καταγωγή. Διατήρησε έναν πληβειακό και λιτό τρόπο ζωής ακόμη κι όταν μεσουρανούσε, από τη δεκαετία του ’30 ως το θάνατό του. Από νεαρή ηλικία ανακατεύτηκε με τις παράνομες σοσιαλδημοκρατικές ομάδες που δρούσαν στις αστικές περιοχές του Καυκάσου. Ενθουσιάστηκε με τη γέννηση του μπολσεβίκικου ρεύματος το 1903, συντάχτηκε με αυτό και πρωτοστάτησε στην τοπική εργατική αναταραχή που ακολούθησε τη ρώσικη επανάσταση του 1905. Φυλακίστηκε και εξορίστηκε πολλές φορές. Μέχρι του 1913, που εξορίστηκε για τελευταία φορά για τέσσερα χρόνια, τα λιγοστά κείμενα που έχει ήδη γράψει φανερώνουν έναν επαναστάτη που –χωρίς να έχει τη λαμπρότητα ή «λαμπρότητα» άλλων- έχει μια ιδιαίτερη συγκρότηση και μέθοδο να προσεγγίζει τα πράγματα. Τα πιο γνωστά της περιόδου είναι ο «Σοσιαλισμός και αναρχισμός» και «Το εθνικό ζήτημα». Μέχρι το 1922 που ο Λένιν αποσύρεται βαριά άρρωστος, ο Στάλιν βρίσκεται μέσα στην καθοδηγητική τριάδα-τετράδα ενός κόμματος που έχει κερδίσει τον εμφύλιο, κυβερνά τη χώρα των Σοβιέτ και παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανάπτυξη ενός διεθνούς επαναστατικού κινήματος. Σταδιακά, ο Στάλιν θα γίνει ο ηγέτης των μπολσεβίκων, της ΕΣΣΔ και τελικά του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος. Βρέθηκε εκεί μέσα από αντιπαραθέσεις, παλεύοντας για συγκεκριμένες κατευθύνσεις.

Η περίοδος Στάλιν
Η ιστορία του Στάλιν δεν είναι πια η ιστορία ενός προσώπου, οι προσωπικές του επιδιώξεις, προτιμήσεις ή αντιπάθειες. Είναι ταυτόχρονα η ιστορία ενός κόμματος, μιας χώρας, ενός διεθνούς κινήματος. Κάθε τοποθέτηση για τον Στάλιν εμπεριέχει γενικότερες πολιτικές εκτιμήσεις, εκτιμήσεις αντιπαραθέσεων, αντιλήψεων και τάσεων που αφορούν τάξεις, κράτη και μαζικά κινήματα όπου τα πρόσωπα καθοδηγούν, στηρίζουν ή αντιστέκονται. Να γιατί, μισό αιώνα μετά, το «ζήτημα Στάλιν» έχει και σήμερα ιδεολογική και πολιτική σημασία. Για παράδειγμα, οι «εύκολες» καθολικές καταδίκες του Στάλιν στην ουσία αποτιμούν αρνητικά όχι μόνο ένα πρόσωπο αλλά ολόκληρο το κομμουνιστικό κίνημα της περιόδου 1717-53 ή βασικές του επιλογές, αδιαφορούν για την επαναστατική άνοδο της εποχής εκείνης κλπ.
Στα χρόνια αυτά έγινε η πρώτη στην ιστορία προλεταριακή επανάσταση, που απέσπασε ένα μεγάλο μέρος του πλανήτη από τον καπιταλισμό και βάλθηκε σε αντίξοες συνθήκες να οικοδομήσει μια άλλη κοινωνία, το σοσιαλισμό. Έγινε μπορετό να εξαπλωθεί το κομμουνιστικό κίνημα σε δεκάδες χώρες του κόσμου, μια διεθνής στρατιά για την ανατροπή του καπιταλισμού που έβαλε φωτιά σε αμέτρητα εθνικοαπελευθερωτικά, δημοκρατικά, αντιιμπεριαλιστικά κινήματα. Η σύγκρουση επανάστασης – αντεπανάστασης έγινε κομβικό ζήτημα στο διεθνή στίβο, αλλάζοντας και τον ίδιο τον καπιταλισμό, που υποχρεώθηκε να παραχωρήσει έδαφος. Αλλά ο καπιταλισμός αποπειράθηκε επίσης με το πιο αποκρουστικό του πρόσωπο, το φασισμό, να συντρίψει την επανάσταση, να λύσει τα αδιέξοδά του οδηγώντας σε ένα δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Οι τότε «φιλελεύθερες δημοκρατίες» δεν βρέθηκαν έξω από το παιχνίδι αυτό, ερωτοτρόπησαν με το φασισμό και τον αντικομμουνισμό του. Το τελικό όμως αποτέλεσμα ήταν μέσα από πρωτάκουστες θυσίες να ηττηθεί το εγχείρημα αυτό, να συρρικνωθεί ακόμα περισσότερο η έκταση του καπιταλισμού, να διευρυνθεί η ζώνη των χωρών όπου είχε εγκαθιδρυθεί λαϊκή εξουσία, να δυναμώσει το επαναστατικό κίνημα. Κι όμως τη στιγμή που το κομμουνιστικό κίνημα δείχνει πιο ισχυρό από ποτέ, έχουν δρομολογηθεί στο εσωτερικό του διαδικασίες μιας αντίστροφης πορείας, διαδικασίες εκφυλισμού του, εκφυλισμού των μεταβατικών κοινωνιών και συμβιβασμού με τον ιμπεριαλισμό, που τα απότοκά τους βιώνουμε σήμερα.

Να λοιπόν που στην αποτίμηση του Στάλιν μπαίνουμε αναγκαία σε ιστορικές εκτιμήσεις. Η άνοδος της επανάστασης στα μέσα του 20ου αιώνα δεν αντιμετωπίζεται από όλους ως άλμα για τους καταπιεζόμενους. Η αστική σκέψη προφανώς δεν συμφωνεί με αυτό. Αρνείται ότι ο καπιταλισμός ευθύνεται για το φασισμό και τον πόλεμο, αρνείται βέβαια το θετικό για τους λαούς χαρακτήρα της επαναστατικής ανόδου, αποδίδει στον κομμουνισμό μια εγκληματική φύση, ένα καθεστώς ανελευθερίας. Οι καταπιεζόμενοι καλά θα κάνουν να βολευτούν με τις «φιλελεύθερες δημοκρατίες», αν δεν υπήρχε κομμουνισμός δεν θα υπήρχε και φασισμός, που είναι περίπου το ίδιο πράγμα κοκ, απόψεις «βαθιές» και περισπούδαστες στις οποίες κολλάει μια χαρά ο «αρχιεγκληματίας» Στάλιν. Όχι τυχαία ο Στάλιν είναι η πλέον ασύμβατη με τα αστικά πρότυπα μορφή της προλεταριακής επανάστασης.

Για τις απ’ τα «αριστερά» καθολικές καταδίκες του Στάλιν τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα. Γιατί πρέπει ταυτόχρονα να συνταιριάξουν αυτή την καθολική καταδίκη με την ανοδική πορεία στα χρόνια 1923-53 (πράγμα που σε γενικές γραμμές δεν αμφισβητείται). Και εδώ αναδείχνονται τα αδιέξοδα αυτής της προβληματικής, που εγκλωβίζει τη σκέψη στο δίπολο «σταλινισμός» - αντισταλινισμός, δίπολο που ελάχιστη σχέση έχει με τις αντιθέσεις και τα ζητήματα που αναδείχτηκαν στην πορεία του διεθνούς προλεταριακού κινήματος εντός και εκτός ΕΣΣΔ στα χρόνια αυτά. Αλλά είναι αδύνατο να αποτιμηθεί όχι μόνο ο Στάλιν μα συνολικά το κίνημα αυτής της περιόδου χωρίς προσδιορισμούς που να αναδείχνουν (κι όχι να συσκοτίζουν σε κλισέ) τα ουσιαστικά ζητήματα και διλήμματα που τέθηκαν.

Οι Κινέζοι κομμουνιστές δεν ανήκαν στο στρατόπεδο των αντισταλινικών. Μετά τη «μυστική» αποκήρυξη του Στάλιν από το 20ο συνέδριο του ΚΚ Σ. Ένωσης («μυστική» αλλά έδωσαν την έκθεση στη CIA και από κει σε όλο τον κόσμο), το ΚΚ Κίνας ήταν κατεξοχήν το κόμμα που υπερασπίστηκε το Στάλιν, θεωρώντας θετική την κύρια πλευρά της συμβολής του στην υπόθεση της παγκόσμιας επανάστασης και του σοσιαλισμού. Κι όμως δεν άσκησε «λίγη» κριτική. Συνοψίζοντας την πείρα από την οικοδόμηση του σοσιαλισμού στη Σ. Ένωση και στην Κίνα, ξεκαθάρισε ότι η ταξική πάλη συνεχίζεται στην πορεία μετάβασης προς τον κομμουνισμό, κατηγορώντας για υποτίμηση αυτής της αλήθειας τον Στάλιν. Άσκησε κριτική στον διοικητισμό που εκφράστηκε στο σοβιετικό μοντέλο. Μίλησε για την αστική τάξη νέου τύπου που μπορεί να διαμορφωθεί μέσα στο ίδιο το κομμουνιστικό κόμμα και στο κράτος του προλεταριάτου. Ακριβώς η θετική αποτίμηση ως κύρια πλευρά του έργου του Στάλιν επέτρεψε στους Κινέζους κομμουνιστές να ασκήσουν την πιο βαθιά κριτική στα λάθη της «σοβιετικής σχολής».

Είναι, γι’ αυτό που το ΚΚ Κίνας εξαπέλυσε μια δεύτερη επανάσταση μέσα στην επανάσταση το 1966, τη Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση, όπου στο στόχαστρο βρέθηκε η διευθυντική γραφειοκρατία σε κράτος, εργοστάσια, πανεπιστήμια αλλά και στο ίδιο το κόμμα. Τεράστιες μάζες λαού, κυρίως νεολαίας και εργατών, διαδήλωσαν, άσκησαν κριτική και επιτέθηκαν σε όσους εκμεταλλεύονται τις θέσεις τους για την αύξηση της δικής τους ισχύος και όχι για την υπηρέτηση του λαού και της επανάστασης. Κατά ένα περίεργο τρόπο, οι κάθε είδους θιασώτες της απ’ τα «αριστερά» καταδίκης του «σταλινισμού», μαζί με τους κάθε είδους «αγιογράφους» του Στάλιν, δεν βρίσκουν κανένα ενδιαφέρον στη ΜΠΠΕ, αν δεν την καταδικάζουν κιόλας. Πραγματικά περίεργο!

Τα άλματα και οι αρνητικές πλευρές
Για να ξαναγυρίσουμε στα του Στάλιν, η κύρια πλευρά της συμβολής του είναι θετική γιατί απέναντι στα κύρια καθήκοντα και στρατηγικές μάχες που αναφέρθηκαν για τα χρόνια 1923-53, οι μπολσεβίκοι και το διεθνές επαναστατικό κίνημα κατάφεραν νίκες ιστορικής σημασίας για τους λαούς. Σε αυτή την πολυσύνθετη πορεία όπου ανοίχτηκαν απάτητα μονοπάτια για το διεθνές προλεταριάτο, υπήρξαν ταυτόχρονα σημαντικές αρνητικές πλευρές. Σε ένα βαθμό αυτές οφείλονταν σε αντικειμενικούς παράγοντες που επέβαλαν οι αντιξοότητες και το ανεξερεύνητο, ήταν δηλαδή «στο πρόγραμμα», και σε ένα άλλο βαθμό οφείλονταν σε σοβαρά λάθη υποκειμενικού χαρακτήρα. Οι πλευρές αυτές, δευτερεύουσες για εκείνη την ανοδική περίοδο ακριβώς γιατί ήταν ανοδική, θα γίνουν κυρίαρχες με την επικράτηση του ρεβιζιονισμού. Άρα υπάρχουν ευθύνες στην περίοδο Στάλιν για τη μετέπειτα αντίστροφη πορεία που εκφύλισε το κομμουνιστικό κίνημα.
Ανάμεσα στον τερματισμό του εμφύλιου και της ξένης επέμβασης στην επαναστατημένη Ρωσία και στον ολοκληρωτικό χιτλερικό πόλεμο ενάντια στην ΕΣΣΔ το 1941 μεσολαβούν λιγότερο από δυο δεκαετίες. Άρα η Σοβιετική Ένωση, μια μεταβατική κοινωνία, θα πρέπει να κριθεί για τα βήματά της σ’ αυτό το σύντομο διάστημα προς το σοσιαλισμό και απέναντι στο διεθνές κίνημα. Με δεδομένη την περικύκλωση και απομόνωση της ΕΣΣΔ, η καθυστερημένη Ρωσία μεταμορφώθηκε σε μια σύγχρονη χώρα που όχι μόνο έπαιξε τον καθοριστικό ρόλο στη υπερνίκηση του φασισμού, αλλά χτίστηκε το πρώτο προλεταριακό κράτος που αποτέλεσε φάρο ελπίδας για εκατομμύρια σε όλο τον κόσμο, σηκώνοντας ψηλότερα τη σημαία του κομμουνισμού.

Η περίφημη «στροφή» το 1929 έβαλε τις βάσεις της εκβιομηχάνισης και κολεκτιβοποίησης της γεωργίας, με κυρίως προλεταριοποίησε από πάνω μέχρι κάτω όλο τον κρατικό και παραγωγικό μηχανισμό. Σήμερα γνωρίζουμε ότι το να γίνει ένας προλετάριος διευθυντής εργοστασίου κλπ δεν σημαίνει ότι θα παραμείνει και αύριο προλετάριος στη συνείδηση και στα συμφέροντά του, ούτε η μονοπρόσωπη διεύθυνση είναι η προοπτική «κομμουνιστική» λύση. Αλλά αυτό δεν ακυρώνει το τεράστιο βήμα μπροστά που συνιστά η ίδια η προλεραριοποίηση. Εκτός κι αν γίνεται κριτική για την κριτική. Ας σημειωθεί εδώ ότι οι αντιπολιτεύσεις μέσα στο μπολσεβίκικο κόμμα, στις οποίες αναφέρονται σήμερα οι κάθε είδους «αριστεροί» κριτικοί του Στάλιν, δεν κατηγορούσαν την ανεπάρκεια του βήματος αλλά αντιτέθηκαν στο ίδιο το βήμα. Η πλειοψηφία μιας νεαρής εργατικής τάξης ρίχτηκε τότε με ενθουσιασμό σε μια μαζική, συλλογική, χωρίς υλικά κίνητρα προσπάθεια να χτιστεί ένας άλλος κόσμος. Ήταν μετά το ’29 που ουσιαστικά η εργατική δύναμη έπαψε να λογαριάζεται για εμπόρευμα. Ακόμη κι αν δεν έφτασε η «σταλινική» ΕΣΣΔ στην υλική αφθονία, από όλες τις άλλες πλευρές, την εκμετάλλευση, την καταπίεση, την αλλοτρίωση, ο σοβιετικός εργάτης ήταν σε πολύ καλύτερη θέση και απ’ αυτόν στις πιο προηγμένες χώρες της Δύσης, που επιπλέον εκείνη την περίοδο βυθιζόταν στην οικονομική κρίση. Αυτό ποτέ δεν αμφισβητήθηκε σοβαρά.

Στις αντιπαραθέσεις, ανοιχτές μα κυρίως έμμεσες, που ακολούθησαν και οδήγησαν εντέλει στην όξυνση και στην τρομοκρατία των χρόνων ’37-’38, βρέθηκε στο στόχαστρο ένα τμήμα του διευθυντικού στρώματος το οποίο είχε αναδειχτεί από όλη την εκβιομηχάνιση καθώς και από τη μεγένθυση του κόμματος και του κράτους. Είναι περίοδος έντασης των ιμπεριαλιστικών σχεδιασμών, που θέλουν να στρέψουν το ναζιφασισμό ενάντια στην ΕΣΣΔ, και η προετοιμασία της δεύτερης για την αντιμετώπιση αυτού του κινδύνου γίνεται ζήτημα ζωής και θανάτου. Η πλειοψηφία όσων διώχτηκαν την περίοδο αυτή (πέρα από κουλάκους και πρώην εκμεταλλευτικά στοιχεία) ήταν αυτή η περιβόητη «νομενκλατούρα», κομματική, κρατική, διευθυντική. Αλλά η αντιπαράθεση παρέμεινε «κολοβή», χωρίς καθοδηγητική γραμμή ή με μια λαθεμένη γραμμή που, αρνιόταν ότι στην ΕΣΔ μπορούσαν να υπάρχουν ταξικές αντιθέσεις, οι στόχοι εντοπίζονταν ανάμεσα στους «σαμποταριστές», «κατασκόπους» κλπ. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, με δεδομένο ακόμη τον κίνδυνο εκδήλωσης ενός πραξικοπήματος βοναπαρτικού χαρακτήρα (η υπόθεση του στρατάρχη Τουχατσέφσκι είναι ενδεικτική), να αποκτήσουν απαράδεκτα μεγάλη εξουσία οι μηχανισμοί ασφαλείας, των οποίων στελέχη έπεσαν σε δεύτερη φάση οι ίδιοι θύματα των διώξεων, για έλλειψη περιορισμού των στόχων. Η όλη κατάσταση ξέφυγε από μια στιγμή και μετά από κάθε έλεγχο και αξιοποιήθηκε για ξεκαθαρίσματα λογαριασμών κάθε είδους με βάση συσσωρευμένες αντιπαλότητες σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Ο κρατικισμός, σώμα ξένο προς τον κομμουνισμό, εντείνεται αυτή την περίοδο, θεωρητικοποιείται το 1939 στο 18ο συνέδριο από τον Στάλιν, και βέβαια «αντικειμενικά» θα κορυφωθεί στη διάρκεια του αντιφασιστικού πατριωτικού πολέμου. Δίπλα του θα ενταθούν φαινόμενα εθνικισμού όσο και διάφορες εκφάνσεις της αστικής ιδεολογίας και πρακτικής στο επίπεδο του εποικοδομήματος. Αυτές οι αρνητικές καταστάσεις θα αποτελέσουν τον κύριο σύμμαχο του ρεβιζιονισμού και των ανώτερων στρωμάτων που εξέφραζε όταν αυτά μετά τον θάνατο του Στάλιν θα βάλουν πλώρη για το «ξεκαθάρισμα του τοπίου».

Η «αποσταλινοποίηση» σαν άρνηση της επανάστασης
Αρχές δεκαετίας του ’50 κι ενώ η ισχύς και το κύρος του σοσιαλιστικού στρατοπέδου, των αριστερών ιδεών και του επαναστατικού κινήματος διεθνώς είναι μεγαλύτερο από ποτέ, έχουν διαμορφωθεί καταστάσεις, κυρίως από την περίοδο του αντιφασιστικού αγώνα, που απαιτούσαν το ξεκαθάρισμα ό,τι αρνητικού, σκουριασμένου σωρεύτηκε στην τιτάνια αυτή προσπάθεια. Απαιτούσαν την ουσιαστική συζήτηση και τον επανακαθορισμό των στόχων του προλεταριακού κινήματος με βάση τα νέα δεδομένα, που ήταν ριζικά διαφορετικά από τα προπολεμικά. Δεν πρόκειται για μια εύκολη «εκ των υστέρων» άποψη, αλλά για απαίτηση που εκφράστηκε και την εποχή εκείνη σε πολλά κομμουνιστικά κινήματα (και στο ελληνικό). Το ξεκαθάρισμα αυτό δεν έγινε και αντίθετα κυριάρχησε μια ορισμένη στασιμότητα. Δεν έγινε ούτε στο εσωτερικό της ΕΣΣΔ (με την κινητοποίηση των μαζών, που άλλωστε στήριζαν ακόμα ολόψυχα το καθεστώς) ούτε στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα. Για τη στασιμότητα αυτή έχει μεγάλες ευθύνες προσωπικά ο ίδιος ο Στάλιν, και αποτελεί ίσως το πιο μεγάλο και αδικαιολόγητο από τα λάθη του. Ιδιαίτερα οι αρνητικές πλευρές στις σχέσεις ΚΚΣΕ και άλλων κομμουνιστικών κομμάτων κατά την περίοδο Στάλιν έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη μετέπειτα αντίστροφη πορεία. Αυτό αναδείχτηκε και από την κριτική που ασκήθηκε αργότερα από το ελλαδικό αντιρεβιζιονιστικό κίνημα και τη σημαντικότερη μορφή του, τον Γιάννη Χοντζέα.

Αφού δεν έγινε αυτό το ξεκαθάρισμα και ο επανακαθορισμός στόχων, η «αποσταλινοποίηση» που ακολούθησε από τους ρεβιζιονιστές δεν αποτελούσε διόρθωση των λαθών, αλλά στο όνομα υπαρκτών και ανύπαρκτων λαθών και με την κατασυκοφάντηση του ίδιου του Στάλιν επιχειρήθηκε η ακύρωση της μέχρι τότε πορείας. Η μη ανάδειξη αυτής της ακύρωσης και δεξιότατης ρεβιζιονιστικής στροφής από τους «αριστερούς» κριτικούς του «σταλινισμού» αποτελεί την καλύτερη απόδειξη για το λαθεμένο και δεξιό χαρακτήρα της κριτικής τους. Γιατί από τα μέσα της δεκαετίας του ’50 η πολιτική των σοβιετικών αλλά και ενός μεγάλου τμήματος του κομμουνιστικού κινήματος δεν χαρακτηριζόταν πλέον απλώς από λάθη σε μια γενικά επαναστατική κατεύθυνση, αλλά από την άρνηση αυτής της ίδιας της επανάστασης, την αναθεώρηση των αρχών της και των αρχών του μαρξισμού. Η κυριαρχία του αναθεωρητισμού (ρεβιζιονισμού) συνιστούσε μια μεγάλη δεξιά στροφή. Η στροφή αυτή στην ΕΣΣΔ μεταφραζόταν σε έναν συμβιβασμό με τον ιμπεριαλισμό, ενώ συνολικά στην ΕΣΣΔ και στις χώρες με λαϊκή εξουσία μεταφραζόταν επίσης σε παραχωρήσεις προς τις δυνάμεις της αγοράς και πισωγυρίσματα στον καπιταλισμό (με την κατάρρευση του ’89-’91 ζήσαμε μονάχα την τελευταία πράξη του έργου). Στα ρεβιζιονιστικά κομμουνιστικά κόμματα που δρούσαν σε καπιταλιστικές χώρες μεταφραζόταν στη μετατροπή τους σε μεταρρυθμιστικές δυνάμεις. Αυτή η δεξιότατη στροφή έγινε υπό το πρόσημο μιας «αποσταλινοποίησης», που ελάχιστα επιτέθηκε στα πραγματικά λάθη της περιόδου Στάλιν και αντίθετα επιτέθηκε στις επαναστατικές πλευρές της πολιτικής του. Έτσι, το «ζήτημα Στάλιν», η υπεράσπιση του Στάλιν από τα κόμματα που έμειναν πιστά στην προοπτική της επανάστασης, έγινε σημαντικότατο πολιτικό και ιδεολογικό ζήτημα. Αυτό δεν τα εμπόδισε να ασκήσουν την πιο βαθιά κριτική στην περίοδο εκείνη.

Παρ’ όλα τα λάθη, μικρά και μεγάλα, αντικειμενικού ή υποκειμενικού χαρακτήρα, ο Στάλιν στάθηκε αδιάλλακτος πολέμιος του καπιταλισμού και του ιμπεριαλισμού, συντάχθηκε με την πλευρά της εργατικής τάξης και της Αριστεράς των μπολσεβίκων σε όλες τις αντιπαραθέσεις, με τη δική του καθοδήγηση και ηγεσία καταχτήθηκαν η μια μετά την άλλη απάτητες κορυφές, και μέχρι το τέλος της ζωής του στήριξε με συνέπεια αυτό που μέχρι τότε είχε κατακτηθεί από τους μπολσεβίκους σαν δρόμος της παγκόσμιας επανάστασης. Συγκαταλέγεται για αυτό ανάμεσα στους μεγάλους επαναστάτες κομμουνιστές του 20ου αιώνα. Η παραδοχή αυτής της αλήθειας είναι αναγκαία για την εξαγωγή της θετικής και αρνητικής πείρας του κομμουνιστικού κινήματος εκείνης της περιόδου, για την πιο βαθιά και ουσιαστική κριτική στις αρνητικές πλευρές. Χωρίς την παραδοχή αυτή, η κριτική περισσότερο συσκοτίζει παρά φωτίζει τα πράγματα, περνά θελημένα ή άθελα στο αντίπαλο στρατόπεδο.

Ιδεολογική Επιτροπή της Κομμουνιστικής Οργάνωσης Ελλάδας

Η κριτική των Κινέζων Κομμουνιστών

Εφημερίδα «Αριστερά!» φ. 117, (22/3/2003)

Το ΚΚ Κίνας υπερασπίστηκε το Στάλιν απέναντι στις δεξιές και ανέντιμες επιθέσεις των ρεβιζιονιστών. Αυτό δεν εμπόδισε το ΚΚΚ να ασκήσει αυστηρή κριτική για την περίοδο εκείνη.

«Κατά την αντιμετώπιση ορισμένων προβλημάτων, ως προς τη μέθοδο σκέψης, ο Στάλιν απομακρύνθηκε από το διαλεχτικό υλισμό και έπεσε στη μεταφυσική και στον υποκειμενισμό, και γι’ αυτό του συνέβηκε μερικές φορές να απομακρυνθεί από την πραγματικότητα και να αποσπαστεί από τις μάζες. Στους αγώνες που διεξήγαγε, τόσο μέσα στο κόμμα όσο κι έξω, δεν ξεχώρισε, σε ορισμένες στιγμές και σε ορισμένα προβλήματα, τις δυο κατηγορίες των αντιθέσεων διαφορετικού χαρακτήρα –των αντιθέσεων ανάμεσα στον εχθρό και σε μας και των αντιθέσεων ανάμεσα στο λαό- όπως και τις διαφορετικές μεθόδους για τη λύση αυτών των δύο κατηγοριών αντιθέσεων. Το έργο της εκκαθάρισης της αντεπανάστασης, που άρχισε με την καθοδήγησή του, επέτρεψε να τιμωρηθούν όπως τους ταίριαζε πολλά αντεπαναστατικά στοιχεία, που έπρεπε να τιμωρηθούν. Ωστόσο, μαζί μ’ αυτά τα στοιχεία καταδικάστηκαν άδικα και τίμιοι άνθρωποι, και έτσι ο Στάλιν διέπραξε το σφάλμα να διευρύνει τα πλαίσια της καταστολής στα 1937 και στα 1938. Στις οργανώσεις του κόμματος και στους κρατικούς οργανισμούς, ο Στάλιν δεν εφάρμοσε πλήρως και ολοκληρωτικά το δημοκρατικό συγκεντρωτισμό του προλεταριάτου, ή τον παραβίασε ως ένα βαθμό. Σφάλματα διέπραξε και στις σχέσεις ανάμεσα στα αδελφά κόμματα και ανάμεσα στις αδελφές χώρες. Και ακόμα, διατύπωσε μέσα στους κόλπους του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος ορισμένες εσφαλμένες συμβουλές. Όλα αυτά τα σφάλματα προκάλεσαν ζημιές στη Σοβιετική Ένωση και στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα.

Τόσο οι υπηρεσίες που πρόσφερε ο Στάλιν στη ζωή του όσο και τα σφάλματα που διέπραξε είναι αντικειμενικά ιστορικά γεγονότα. Αν συγκρίνουμε τις υπηρεσίες με τα σφάλματά του, υπερισχύουν οι υπηρεσίες. Γιατί στη δραστηριότητά του Στάλιν το κύριο είναι το θετικό έργο, ενώ τα σφάλματα κατέχουν δευτερεύουσα θέση [...]

Κατά την προσπάθειά μας να γνωρίσουμε και να κρίνουμε σωστά τα σφάλματα του Στάλιν και να τα ξεπεράσουμε, πρέπει να διαφυλάξουμε ό,τι ουσιαστικό υπήρχε στη ζωή του, να διαφυλάξουμε το μαρξισμό – λενινισμό που αυτός υπερασπίστηκε και ανέπτυξε».

«Για το ζήτημα Στάλιν»
(Άρθρο της Λαϊκής Ημερησίας
και της Κόκκινης Σημαίας 6/9/1963).


Διαβάστε:

«15 χρόνια από το θάνατο του Στάλιν», Οργάνωση Μαρξιστών – Λενινιστών Ελλάδας, 1968 (επανέκδοση των εκδόσεων Α/συνέχεια).

«Ρεβιζιονισμός, παλινόρθωση, Νέα Τάξη Πραγμάτων» από τις εκδόσεις Α/συνέχεια, σελ. 57-65.