*Ιστορικές Εκδόσεις, Αθήνα 1975
Υποστηρίζουμε την ενεργητική ιδεολογική πάλη, γιατί αυτή είναι το όπλο με το οποίο στερεώνουμε τις κομματικές γραμμές και τις επαναστατικές οργανώσεις και τις κάνουμε αξιόμαχες. Κάθε κομμουνιστής και επαναστάτης οφείλει να χρησιμοποιεί το όπλο αυτό.
Αλλά ο φιλελευθερισμός αντιτίθεται στον ιδεολογικό αγώνα και υποστηρίζει την χωρίς αρχές ειρήνη, με αποτέλεσμα την εμφάνιση ενός παρακμασμένου, και χυδαίου στυλ δουλειάς σε ορισμένες ομάδες και άτομα που έχουν αρχίσει να εκφυλίζονται πολιτικά.
Ο φιλελευθερισμός εκδηλώνεται με διάφορους τρόπους.
Παρά το γεγονός ότι ξέρουμε καλά πως το πρόσωπο που έχει σχέση με κάποιο ζήτημα έχει λάθος, επειδή είναι παλιός γνωστός, συμπολίτης, συμμαθητής, επιστήθιος φίλος, κάποιος που αγαπούμε, παλιός συνάδελφός ή παλιός καθοδηγούμενός μας, δεν διαφωνούμε μαζί του στη βάση των αρχών αλλά αφήνουμε τα πράγματα να περνάνε χωρίς να δίνουμε σημασία για να έχουμε την ησυχία μας και τη φιλία του. Ή πιάνουμε το ζήτημα απαλά για να πετύχουμε γύρω μας την αρμονία. Το αποτέλεσμα είναι να βλάψουμε την οργάνωση όπως και το συγκεκριμένο άτομο. Αυτός είναι ο πρώτος τύπος.
Να παραδινόμαστε στην ανεύθυνη κριτική ιδιωτικά χωρίς να κάνουμε τις θετικές μας προτάσεις στην οργάνωση. Να μη λέμε τίποτα μπροστά στους άλλους, αλλά να τους κουτσομπολεύουμε πίσω από την πλάτη τους, ή να μη λέμε τίποτα σε μια συγκέντρωση αλλά να κουτσομπολεύουμε μετά. Να μην ενδιαφερόμαστε για την αρχή της συλλογικής ζωής αλλά μόνο για την αδιόρθωτη αυτοεπανάπαυση. Αυτός είναι ο δεύτερος τύπος.
Πράγματα που δεν είναι προσωπικά να τα φυλάμε για τον εαυτό μας. Να λέμε όσο το δυνατόν λιγότερα για πράγματα που ξέρουμε καλά πως κάνουμε λάθος. Να προσέχουμε να φυλάμε τον εαυτό μας και να νοιαζόμαστε μόνο να αποφεύγουμε τις επιπλήξεις. Αυτός είναι ο τρίτος τύπος.
Να μην εφαρμόζουμε τις διαταγές και να βάζουμε τις προσωπικές μας απόψεις πάνω απ’ όλα. Να απαιτούμε ειδική μεταχείριση από την οργάνωση και να απορρίπτουμε την πειθαρχία σ’ αυτήν. Αυτός είναι ο τέταρτος τύπος.
Να χρησιμοποιούμε τις συζητήσεις ενάντια σε λαθεμένες απόψεις όχι προς το συμφέρον της στερέωσης των γραμμών μας, της προόδου και της βελτίωσης της δουλειάς, αλλά προς χάρη της προσωπικής επίθεσης του ξεσπάσματος των νεύρων μας, της έκφρασης του προσωπικού μας παράπονου ή της αναζήτησης μιας ανταπόδοσης. Αυτός είναι ο πέμπτος τύπος.
Να μη συζητάμε τις λαθεμένες απόψεις μόλις τις ακούμε και ακόμα να μην αναφέρουμε αντεπαναστατικές απόψεις μόλις τις μαθαίνουμε αλλά να τις ανεχόμαστε ήρεμα σα να μην έγινε τίποτε. Αυτός είναι ο έκτος τύπος.
Να μην χρησιμοποιούμε την προπαγάνδα και την κίνηση των ιδεών, μα μη μιλάμε και να μη κάνουμε έρευνες και αναζητήσεις, ανάμεσα στις μάζες, αλλά να τις αφήνουμε μόνες τους, χωρίς να ενδιαφερόμαστε για την ευτυχία τους και την δυστυχία τους. Να ξεχνάμε πως είμαστε Κομμουνιστές και να συμπεριφερόμαστε σαν ένας Κομμουνιστής να είναι ένα κοινό πρόσωπο. Αυτός είναι ο έβδομος τύπος.
Να μην αισθανόμαστε αγανάκτηση για πράξεις επιζήμιες για το συμφέρον των μαζών, μα μην αποτρέπουμε ή να μην σταματάμε αυτόν που είναι υπεύθυνος γι’ αυτές τις πράξεις και να τον επιπλήττουμε, αλλά να τον αφήνουμε να συνεχίζει. Αυτός είναι ο όγδοος τύπος.
Να δουλεύουμε με μισή καρδιά χωρίς καθορισμένο σχέδιο ή κατεύθυνση. Να δουλεύουμε απρόθυμα και να αφήνουμε τα πράγματα να παραπαίουν: «ακόμα μια μέρα πέρασε». Αυτός είναι ο ένατος τύπος.
Να θεωρούμε τον εαυτό μας σα να έχει επιτελέσει πολύ αξιόλογες υπηρεσίες και να παίρνουμε τον αέρα του βετεράνου. Να είμαστε ανίκανοι να κάνουμε μεγάλα πράγματα και όμως να περιφρονούμε μικρότερα καθήκοντα. Να είμαστε αμελείς στη δουλειά και χαλαροί στη μελέτη. Αυτός είναι ο δέκατος τύπος.
Να ξέρουμε τα λάθη μας, όμως να μην κάνουμε καμιά προσπάθεια να τα διορθώσουμε και να υιοθετούμε φιλελεύθερη στάση στον εαυτό μας. Αυτός είναι ο ενδέκατος τύπος.
Μπορούμε να ονομάσουμε μερικούς ακόμα. Αλλά αυτοί οι έντεκα είναι οι κυριότεροι τύποι.
Αυτές είναι εκδηλώσεις φιλελευθερισμού.
Στις επαναστατικές οργανώσεις ο φιλελευθερισμός είναι εξαιρετικά επιζήμιος. Είναι μια διαβρωτική ουσία που καταλύει την ενότητα, υπονομεύει τη συνοχή των γραμμών μας, εισάγει την αδράνεια και δημιουργεί διχόνοια. Αποστερεί τις επαναστατικές τάξεις από την συμπαγή οργάνωση και την αυστηρή πειθαρχία. Παρεμποδίζει την πλήρη εφαρμογή της πολιτικής και απομονώνει τις οργανώσεις του κόμματος από τις μάζες που είναι κάτω από την ηγεσία του. Είναι μια εξαιρετικά κακή στάση.
Ο φιλελευθερισμός ξεκινάει από τον ατομισμό της μικροαστικής τάξης που βάζει τα προσωπικά συμφέροντα μπροστά και τα συμφέροντα της επανάστασης, σε δεύτερη μοίρα, δίνοντας έτσι έδαφος στον ιδεολογικό, πολιτικό και οργανωτικό φιλελευθερισμό.
Οι φιλελεύθεροι βλέπουν τις αρχές του μαρξισμού σαν αφηρημένα δόγματα. Εγκρίνουν το μαρξισμό, αλλά δεν είναι έτοιμοι να τον κάνουν πράξη ή να τον κάνουν πράξη ολοκληρωτικά. Δεν είναι διατεθειμένοι να αντικαταστήσουν τον φιλελευθερισμό τους με τον μαρξισμό. Τέτοιοι άνθρωποι έχουν το μαρξισμό για τους άλλους αλλά τον φιλελευθερισμό για τον εαυτό τους. Στις αποσκευές τους κουβαλάνε και τον ένα και τον άλλο και για τον καθένα βρίσκουν τον τρόπο να τον χρησιμοποιήσουν. Μ’ αυτόν τον τρόπο δουλεύει το μυαλό ορισμένων ανθρώπων.
Ο φιλελευθερισμός είναι μια εκδήλωση οππορτουνισμού και αντιτίθεται ριζικά στο μαρξισμό. Είναι παθητικό στο χαρακτήρα και αντικειμενικά φέρνει αποτελέσματα που βοηθάνε τον εχθρό. Έτσι ο εχθρός χαιρετίζει τη διατήρησή του ανάμεσά μας. Επειδή είναι τέτοια η φύση του δεν πρέπει να υπάρχει θέση γι’ αυτόν στις επαναστατικές τάξεις.
Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε το ενεργητικό πνεύμα του μαρξισμού για να ξεπεράσουμε το φιλελευθερισμό με την παθητικότητά του. Ένας Κομμουνιστής πρέπει να είναι ειλικρινής, πιστός και ενεργητικός, να βλέπει τα συμφέροντα της επανάστασης σαν την ίδια τη ζωή του και να υποτάσσει τα προσωπικά του συμφέροντα στα συμφέροντα της επανάστασης. Πρέπει πάντα και παντού, να προσηλώνεται στις σωστές αρχές και να ασκεί ακούραστη πάλη ενάντια στις λαθεμένες ιδέες και πράξεις, έτσι ώστε να τίθεται αλληλέγγυος στη συλλογική ζωή του Κόμματος και να δυναμώνει τους δεσμούς ανάμεσα στο Κόμμα και στις μάζες. Και πρέπει να ενδιαφέρεται περισσότερο για τους άλλους παρά για τον εαυτό του. Μόνο έτσι μπορεί να λέγεται Κομμουνιστής.
Όλοι οι πιστοί, τίμιοι, ενεργητικοί και σταθεροί Κομμουνιστές πρέπει να ενωθούν και να αντισταθούν στις φιλελεύθερες τάσεις που δείχνονται από ορισμένους ανθρώπους ανάμεσά μα, και να τους στρέψουν προς τη σωστή κατεύθυνση.
Αυτό είναι ένα από τα καθήκοντά μας στο ιδεολογικό μέτωπο.
Αλλά ο φιλελευθερισμός αντιτίθεται στον ιδεολογικό αγώνα και υποστηρίζει την χωρίς αρχές ειρήνη, με αποτέλεσμα την εμφάνιση ενός παρακμασμένου, και χυδαίου στυλ δουλειάς σε ορισμένες ομάδες και άτομα που έχουν αρχίσει να εκφυλίζονται πολιτικά.
Ο φιλελευθερισμός εκδηλώνεται με διάφορους τρόπους.
Παρά το γεγονός ότι ξέρουμε καλά πως το πρόσωπο που έχει σχέση με κάποιο ζήτημα έχει λάθος, επειδή είναι παλιός γνωστός, συμπολίτης, συμμαθητής, επιστήθιος φίλος, κάποιος που αγαπούμε, παλιός συνάδελφός ή παλιός καθοδηγούμενός μας, δεν διαφωνούμε μαζί του στη βάση των αρχών αλλά αφήνουμε τα πράγματα να περνάνε χωρίς να δίνουμε σημασία για να έχουμε την ησυχία μας και τη φιλία του. Ή πιάνουμε το ζήτημα απαλά για να πετύχουμε γύρω μας την αρμονία. Το αποτέλεσμα είναι να βλάψουμε την οργάνωση όπως και το συγκεκριμένο άτομο. Αυτός είναι ο πρώτος τύπος.
Να παραδινόμαστε στην ανεύθυνη κριτική ιδιωτικά χωρίς να κάνουμε τις θετικές μας προτάσεις στην οργάνωση. Να μη λέμε τίποτα μπροστά στους άλλους, αλλά να τους κουτσομπολεύουμε πίσω από την πλάτη τους, ή να μη λέμε τίποτα σε μια συγκέντρωση αλλά να κουτσομπολεύουμε μετά. Να μην ενδιαφερόμαστε για την αρχή της συλλογικής ζωής αλλά μόνο για την αδιόρθωτη αυτοεπανάπαυση. Αυτός είναι ο δεύτερος τύπος.
Πράγματα που δεν είναι προσωπικά να τα φυλάμε για τον εαυτό μας. Να λέμε όσο το δυνατόν λιγότερα για πράγματα που ξέρουμε καλά πως κάνουμε λάθος. Να προσέχουμε να φυλάμε τον εαυτό μας και να νοιαζόμαστε μόνο να αποφεύγουμε τις επιπλήξεις. Αυτός είναι ο τρίτος τύπος.
Να μην εφαρμόζουμε τις διαταγές και να βάζουμε τις προσωπικές μας απόψεις πάνω απ’ όλα. Να απαιτούμε ειδική μεταχείριση από την οργάνωση και να απορρίπτουμε την πειθαρχία σ’ αυτήν. Αυτός είναι ο τέταρτος τύπος.
Να χρησιμοποιούμε τις συζητήσεις ενάντια σε λαθεμένες απόψεις όχι προς το συμφέρον της στερέωσης των γραμμών μας, της προόδου και της βελτίωσης της δουλειάς, αλλά προς χάρη της προσωπικής επίθεσης του ξεσπάσματος των νεύρων μας, της έκφρασης του προσωπικού μας παράπονου ή της αναζήτησης μιας ανταπόδοσης. Αυτός είναι ο πέμπτος τύπος.
Να μη συζητάμε τις λαθεμένες απόψεις μόλις τις ακούμε και ακόμα να μην αναφέρουμε αντεπαναστατικές απόψεις μόλις τις μαθαίνουμε αλλά να τις ανεχόμαστε ήρεμα σα να μην έγινε τίποτε. Αυτός είναι ο έκτος τύπος.
Να μην χρησιμοποιούμε την προπαγάνδα και την κίνηση των ιδεών, μα μη μιλάμε και να μη κάνουμε έρευνες και αναζητήσεις, ανάμεσα στις μάζες, αλλά να τις αφήνουμε μόνες τους, χωρίς να ενδιαφερόμαστε για την ευτυχία τους και την δυστυχία τους. Να ξεχνάμε πως είμαστε Κομμουνιστές και να συμπεριφερόμαστε σαν ένας Κομμουνιστής να είναι ένα κοινό πρόσωπο. Αυτός είναι ο έβδομος τύπος.
Να μην αισθανόμαστε αγανάκτηση για πράξεις επιζήμιες για το συμφέρον των μαζών, μα μην αποτρέπουμε ή να μην σταματάμε αυτόν που είναι υπεύθυνος γι’ αυτές τις πράξεις και να τον επιπλήττουμε, αλλά να τον αφήνουμε να συνεχίζει. Αυτός είναι ο όγδοος τύπος.
Να δουλεύουμε με μισή καρδιά χωρίς καθορισμένο σχέδιο ή κατεύθυνση. Να δουλεύουμε απρόθυμα και να αφήνουμε τα πράγματα να παραπαίουν: «ακόμα μια μέρα πέρασε». Αυτός είναι ο ένατος τύπος.
Να θεωρούμε τον εαυτό μας σα να έχει επιτελέσει πολύ αξιόλογες υπηρεσίες και να παίρνουμε τον αέρα του βετεράνου. Να είμαστε ανίκανοι να κάνουμε μεγάλα πράγματα και όμως να περιφρονούμε μικρότερα καθήκοντα. Να είμαστε αμελείς στη δουλειά και χαλαροί στη μελέτη. Αυτός είναι ο δέκατος τύπος.
Να ξέρουμε τα λάθη μας, όμως να μην κάνουμε καμιά προσπάθεια να τα διορθώσουμε και να υιοθετούμε φιλελεύθερη στάση στον εαυτό μας. Αυτός είναι ο ενδέκατος τύπος.
Μπορούμε να ονομάσουμε μερικούς ακόμα. Αλλά αυτοί οι έντεκα είναι οι κυριότεροι τύποι.
Αυτές είναι εκδηλώσεις φιλελευθερισμού.
Στις επαναστατικές οργανώσεις ο φιλελευθερισμός είναι εξαιρετικά επιζήμιος. Είναι μια διαβρωτική ουσία που καταλύει την ενότητα, υπονομεύει τη συνοχή των γραμμών μας, εισάγει την αδράνεια και δημιουργεί διχόνοια. Αποστερεί τις επαναστατικές τάξεις από την συμπαγή οργάνωση και την αυστηρή πειθαρχία. Παρεμποδίζει την πλήρη εφαρμογή της πολιτικής και απομονώνει τις οργανώσεις του κόμματος από τις μάζες που είναι κάτω από την ηγεσία του. Είναι μια εξαιρετικά κακή στάση.
Ο φιλελευθερισμός ξεκινάει από τον ατομισμό της μικροαστικής τάξης που βάζει τα προσωπικά συμφέροντα μπροστά και τα συμφέροντα της επανάστασης, σε δεύτερη μοίρα, δίνοντας έτσι έδαφος στον ιδεολογικό, πολιτικό και οργανωτικό φιλελευθερισμό.
Οι φιλελεύθεροι βλέπουν τις αρχές του μαρξισμού σαν αφηρημένα δόγματα. Εγκρίνουν το μαρξισμό, αλλά δεν είναι έτοιμοι να τον κάνουν πράξη ή να τον κάνουν πράξη ολοκληρωτικά. Δεν είναι διατεθειμένοι να αντικαταστήσουν τον φιλελευθερισμό τους με τον μαρξισμό. Τέτοιοι άνθρωποι έχουν το μαρξισμό για τους άλλους αλλά τον φιλελευθερισμό για τον εαυτό τους. Στις αποσκευές τους κουβαλάνε και τον ένα και τον άλλο και για τον καθένα βρίσκουν τον τρόπο να τον χρησιμοποιήσουν. Μ’ αυτόν τον τρόπο δουλεύει το μυαλό ορισμένων ανθρώπων.
Ο φιλελευθερισμός είναι μια εκδήλωση οππορτουνισμού και αντιτίθεται ριζικά στο μαρξισμό. Είναι παθητικό στο χαρακτήρα και αντικειμενικά φέρνει αποτελέσματα που βοηθάνε τον εχθρό. Έτσι ο εχθρός χαιρετίζει τη διατήρησή του ανάμεσά μας. Επειδή είναι τέτοια η φύση του δεν πρέπει να υπάρχει θέση γι’ αυτόν στις επαναστατικές τάξεις.
Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε το ενεργητικό πνεύμα του μαρξισμού για να ξεπεράσουμε το φιλελευθερισμό με την παθητικότητά του. Ένας Κομμουνιστής πρέπει να είναι ειλικρινής, πιστός και ενεργητικός, να βλέπει τα συμφέροντα της επανάστασης σαν την ίδια τη ζωή του και να υποτάσσει τα προσωπικά του συμφέροντα στα συμφέροντα της επανάστασης. Πρέπει πάντα και παντού, να προσηλώνεται στις σωστές αρχές και να ασκεί ακούραστη πάλη ενάντια στις λαθεμένες ιδέες και πράξεις, έτσι ώστε να τίθεται αλληλέγγυος στη συλλογική ζωή του Κόμματος και να δυναμώνει τους δεσμούς ανάμεσα στο Κόμμα και στις μάζες. Και πρέπει να ενδιαφέρεται περισσότερο για τους άλλους παρά για τον εαυτό του. Μόνο έτσι μπορεί να λέγεται Κομμουνιστής.
Όλοι οι πιστοί, τίμιοι, ενεργητικοί και σταθεροί Κομμουνιστές πρέπει να ενωθούν και να αντισταθούν στις φιλελεύθερες τάσεις που δείχνονται από ορισμένους ανθρώπους ανάμεσά μα, και να τους στρέψουν προς τη σωστή κατεύθυνση.
Αυτό είναι ένα από τα καθήκοντά μας στο ιδεολογικό μέτωπο.
