Μενέλαος Λουντέμης: Πού χάθηκες κοριτσάκι

Όντας στην εξορία ο Λουντέμης λαμβάνει γράμμα από τη γυναίκα του που έχει πια υπογράψει δήλωση και έχει φύγει με το παιδί για τη Γερμανία. Η είδηση τον συγκλονίζει. Το παιδί είναι νεκρό...... Τού έγραφε ψέματα όπως θα μάθει χρόνια αργότερα....

Πού χάθηκες κοριτσάκι;
«Μυρτώ ... Μυρτώ...» Γέμισα τον κόσμο.
Έσπειρα τον κόσμο με τ’ όνομά σου.
Μα εσύ δεν βρέθηκες.

Ποιοι σε πήραν κοριτσάκι;
Ποια φτερά σε σήκωσαν απ’ τη ζωή;
Ρωτώ τους δρόμους:
«Μην ακούσατε κάτι βηματάκια; -ήταν πολύ αλαφρά».
Κείνοι πνίγονται στη σκόνη.
Δεν απαντούν.

Ποιοι σε πήραν κοριτσάκι;
Αν μου το ‘καναν αυτό οι ουρανοί,
πώς μπόρεσαν;
Πώς μπόρεσαν κείνοι να σ’ αγαπήσουν
πιο πολύ απ’ τον πατέρα;

Ρωτώ τους αέρηδες – αυτούς που ‘ρχονται απ’ τα δάση,
απ’ τη γη, απ’ τις θάλασσες.
«Ήταν κάτι λογάκια που μύριζαν πασκαλιά –
μην τ’ άκουσε κανείς;»
Κείνοι βογκούν –σαν λαίμαργα πουλιά – Και φεύγουν.

Πού χάθηκες κοριτσάκι;
Ρωτώ τα φύλλα, τα καΐκια, τους ατμούς.
Τα μπουμπούκια που ξεκίνησαν απ’ την ανυπαρξία.
Τα σύννεφα ...
«Μην είδατ’ ένα προσωπάκι; - Ήταν πολύ αχνό».
Σωπαίνουν.

Πού χάθηκες κοριτσάκι;
Τα μάτια μου θα σ’ έβρισκαν –
και δίχως φως.
Και δίχως ήλιο – θα σ’ έπιαναν τα δάχτυλά μου.
Πώς χάθηκες λοιπόν μικρό μου;
Πότε μεγάλωσε τόσο πολύ ο κόσμος,
ώστε να μπορέσεις να χαθείς εσύ;

Εγώ θα σ' έβρισκα...
Ας είσαι μικρό σαν το χνουδάκι.
Σαν πεταλούδα ας είσα αλαφρό
Αδύνατο, σαν τη φλογίτσα του κεριού, ας είσαι.
Εγώ θα σ' έβρισκα.

Γιατί σωπαίνεις; Γιατί σωπαίνεις, λοιπόν, κοριτσάκι;
Αν δεν μπορείς να τραγουδήσεις.
Αν δεν μπορείς να τους πεις να με φωνάξουν.
Τότε κλάψε, κοριτσάκι. Κλάψε!
Και τ’ αυτιά μου θα σ’ ακούσουν
Κι ύστερα ας μην ακούσουν πια
άλλην μουσική στον κόσμο.

Μενέλαος Λουντέμης: SABAT MATER

Το 1947 ο Λουντέμης συλλαμβάνεται και εξορίζεται στο Μαυράτο Ικαρίας ενώ η γυνάικα του Έμυ με την τριχρονη κόρη τους Μυρτώ εξορίζεται στη Χίο και μετά στο Τρίκερι. Από την Ικαρία ο Λουντέμης γράφει:

(Η Μυρτώ ανεβαίνει τριων χρονών στο Γολγοθά)
Αντίο μητερούλα, μητερούλα της Μυρτώς,
και των χεριών μου.
Με το γήινο βρέφος στην αγκαλιά,
που μπήκε στο μαρτύριο.
τριάντα χρόνια μικρότερο απ’ τον Χριστό,
Αντίο ...

Τώρα μας χωρίζουν οι ουρανοί.
Αγρύπνιες ιδρωμένες και ατέλειωτες.
Κι ένας κόσμος τρομαγμένος που κρυώνει
- κρυώνει κάτω απ’ τον βοριά και τα σίδερα.

Τώρα μας χωρίζουν οι θολές νεροποντές.
Βουνά θυμωμένα κι απερπάτητα.
Τώρα μας χωρίζουν,
οι σαστισμένοι μες στον άνεμο καπνοί,
και τ’ αρμυρό κλάμα του Αιγαίου.

Να προσέχεις, μητερούλα, εκεί που πάτε.
Σκορπώ στα μονοπάτια του παραμυθιού
μικρά ψίχουλα απ’ την καρδιά μου
-για να μη χάσε το δρόμο η Μυρτώ.

Να προσέχεις, μητερούλα, εκεί που πάτε.
Να σκεπάζεστε τις νύχτες δυνατά.
Να σκεπάζεστε πολύ με τη στοργή μου...
Γιατί κάνει κρύο εφέτος, μάνα...
Κάνει μίσους εφέτος, μάνα...
Εφέτος κάνει θάνατο.

Τώρα αντίο. Θέλω να σκουπίσω τα μάτια μου.
Κι ανεβάζω τα χέρια μου ως εκεί.
Μα μου τα τραβούν πίσω τα σίδερα.
Γι’ αυτό: μόνο, αντίο.

Μενέλαος Λουντέμης: Στον Ναζίμ Χικμέτ

Γραμμένο στη Μακρόνησο γαι τον Ναζίμ Χικμέτ

Ναζίμ Χικμέτ, αρκαντάς. Συγκάτοικε της κόλασης.
Σ’ άκουσα που βόγκηξες εψές για την Ελλάδα.
Ήταν νύχτα ώρα πικρή. Κι ο βόγκος ακούμπησε στο στήθος μας.
Ήταν η ώρα που δέναμε τις πληγές μας.
Κι ανασηκώσαμε τον επίδεσμο για να σ’ ακούσουμε.
Να σ’ ακούσουμε –απ’ το μικρό μπουντρούμι της Σταμπούλ-
Να βογκάς μες σ’ όλα τα μπουντρούμια του κόσμου.
Τώρα, Ναζίμ, μπορώ να σου το πω.
Τώρα που μου στένεψαν τον κόσμο.
Τώρα που γεύτηκα της αλυσίδας τη σκουριά.
Τώρα, Ναζίμ, μπορώ να σου το πω:
Πως στο δεξί βραχιόλι της χειροπέδας μου
αισθάνομαι το χέρι το δικό σου.
Ναζίμ, ομοθάνατε αδελφέ μου.
Μας έφτασε απρόσμενα το γράμμα σου εδώ χτες βράδυ.
Σαν ένα πουλί που έφυγε απ’ το κλουβί του.
Σαν ένα χέρι που ανέβηκε από τα κύματα.
Το διαβάσαμε, ριγώντας συλλαβιστά,
κάτω απ’ το γιαταγάνι του μισοφέγγαρου.
Και πήραμε τον όρκο:
Να σου κεντήσουμε στο ρούχο
τη στάμπα του Μακρονησιώτη.
Και να σε κράξουμε επίτιμο μάρτυρα και συντοπίτη μας.
Η φυλακή μας είναι ξέσκεπη εδώ, Ναζίμ.
Γκρεμότοπος που τον ζώνει ολοτρόγυρα η πίσσα.
Και πάνω του σαλεύουμε ολόρθοι σκελετοί.
Πώς ήρθε και μας βρήκε το χαρτί σου;
Εδώ δεν άραξε άλλο τίποτε, ποτές –
παρά μονάχα οι δήμιοι κι οι βοριάδες.
Πώς βρήκε τη στράτα το χαρτί σου;
Αυτό που γίνηκε στον τόπο μου, αρκαντάς,
δεν εματάγινε ποτές, αλλού, στη σφαίρα,
κι ουδέ μιλιέται, ουδέ γροικιέται. Μοναχά
τούτο σου λέω, Ναζίμ: Τα μωρά,
τα μωρά που δεν έκλαψαν ποτέ γι’ άλλον κανένα
παρά για τον ίδιο τους τον εαυτό.
Τα μωρά έβαλαν από τις κούνιες τους το μοιρολόι,
για τα μεγάλα πάθη των γονιών τους.
Τούτο μονάχα σου λέω, αρκαντάς. Και θα ‘θελα να ξεφωνίσω.
Μα το κερί μου γέρνει στο σαμαντάνι το κεφάλι του,
και κλαίει για τον εαυτό του.
Τώρα καληνύχτα, Ναζίμ. Κι αύριο που θα φέξει,
Κι εγώ θα ξεντυθώ τα σίδερα,
θα ‘ρθω να σε βρω.
Θα πάρω το βαπόρι της γραμμής.
και θα ‘ρθω στη Σταμπούλ να σ’ ανταμώσω.
Και συ, θα δεις απ’ το κατάστρωμα το μαντήλι μου
και θ’ ανέβεις να με καλωσορίσεις.
Και τότε, θα πιαστούμε αδελφικά
και θα σεργιανίσουμε στα χώματα που γεννήθηκα.
Κι αν έχεις μάνα. Αν έχεις μάνα, αρκαντάς,
θα σκύψω να της φιλήσω το χέρι,
που ‘φερε στη ζψή τον αδελφό που μου ‘λειπε.
Κι αν έχεις αδελφό,
θα του ζητήσω να μου δανείσει τ΄ όνομά του.
Κι αν έχεις γιο.
θα βάλω στη χούφτα του το χέρι της κορούλας μου.
Κι αν δεν έχεις τίποτα ...
αν δεν έχεις τίποτα, αρκαντάς, τίποτα.
Τότες θα σου δείξω τα Τουρκάκια.
που ιδρώνουν στο μουράγιο/
Μ’ έναν ίδρο συγγενικό.
Τις μητέρες που ανεβαίνουν λυπημένες τον ανήφορο.
Τα παιδάκια που ξυλιάζουν έξω απ’ τις βιτρίνες.
Θα σου δείξω τις χιλιάδες μητέρες, τους αδελφούς –
και τα παιδιά μας.
Και θα δώσουμε μαζί τον όρκο της Ακοίμητης Οργής:
Πως δεν θα γελάσουμε ποτές, αν δεν γελάσουνε μαζί μας.
Πως δεν θα τραγουδήσουμε ποτές,
αν δεν τελειώσουνε τα δάκρυα του κόσμου.
Μα τώρα, συχώρα με, αρκαντάς. Σιμώνει ο σκοπός.
Και το κερί μου πέθανε στην πέτρα του. Ψηλά η ζωή!
Σε χαιρετώ με την ιαχή της Μακρόνησος.
Ο αδελφός σου
Μενέλαος Λουντέμης.

Μενέλαος Λουντέμης: Είμαι καλά

Γραμμένο στη μακρόνησο όπυ οι διαταγές σχετικά με την αλληλογραφία επέβαλαν να γράφονται μόν "ολίγαι λέξεις υπό την έννοιαν ότι ο αποστολεύς υγιαίνει"

Είμαι καλά, Μητερούλα ... αυγή μου...
Σπεύδω να καλοπιάσω τον φόβο σου. Είμαι καλά.
Κάθομαι κάτω απ' τον ίσκιο της λύπης μου,
κι αφήνω την πένα μου να κλάψει ... Μάνα ...
Τρεμούλα των χεριών ...
Χρόνια που ξεφεύγεται απ' την μπόλια ...
Στεναγμέ που μετράς τον μισεμό μου ...
Είμαι κάλα.

"Πρώτον, Σεβαστή μου ..."
"Πρώτον έρχομαι να ερωτήσω ..." Και δεν ρωτώ τίποτα.

Εδώ δεν ρωτούν. Όλοι "Είναι καλά ..."
Κι ας ανεμίζονται οι κρεμάλες πάνω απ' τα κεφάλια τους.
Κι ας τρώει τα πόδια τους η ύαινα, η πίσσα.
Είμαι καλά.

"Πρώτον, Μητερούλα ... Υγείαν έχω"
Και το στήθος μού φωνάζει σαν πρόβατο βραχνό.
Κι ο ραβδιστής μετράει την ώρα στα πλευρά μου.
"Πρώτον, Μητερούλα ..." Μα συγχώρα με και σήμερα.
Συγχώρα με και σήμερα που δεν θα μάθεις την αλήθεια.

Η αλήθεια γέρασε και δεν ταξιδεύει.
Δεν περνά τη θάλασσα.
Η αλήθεια, Μανούλα, είναι βόλι. Και δεν θα την πω.
"Είμαι καλά".

Σήμερα κλείνω τα χίλια γράμματα. Μα ξέρω ...
Πως έχεις χρόνους να πάρεις μήνυμά μου.
Μα συχώρα με. Συχώρα με, Μητέρα.
Για τα χίλια μονότονα "Είμαι καλά"'
Τα χίλια μονότονα ψέματά μου.

Πήρα ξανά για να σου γράψω.
Έχω την κάρτα μου στα γόνατα.
Και τη χαϊδεύω σαν περίλυπο πουλί!
Το χέρι πια το γράφει μοναχό του
το μικρό, πικρό του, μάθημα:
"Είμαι καλά".

Ξέρω, αχ, Μητερούλα ...
Ξέρω πως σου στέλνω κάθε μέρα
την ταχτική δόση της πίκρας μου. Ξέρω
πως τη χαϊδεύεις τούτη την ψευτιά μου ...
Πως τη ραίνεις με δάκρυα και παραμιλάς. Ξέρω.
Μα δεν κάνει φτερά άλλη λέξη από 'δω ...
"Είμαι καλά".

Μπορείς, ακριβή μου, να τη διαβάσεις και δίχως φως.
Δεν είναι καν ανάγκη να τη διαβάσεις.
Φτάνει μόνο να 'ρθει, να ακουστεί στην εξώπορτα ...
η φωνή του ταχυδρόμου.
Τότε, Μανούλα, μπορεί και να μην είμαι καλά.
Μα εσύ να πιστέψεις τη γραφή μου"
"Είμαι καλά".

Είμαι καλά ... Αφού μπορώ και σέρνω το μολύβι.
Είμαι καλά ... Αφού μπορώ και το ψελλίζω.
Είμαι καλά ... Αφού αραδιάζω στο χαρτί,
"Είμαι καλά".

Αχ, να μπορούσα να 'χα έναν ουρανό
γεμάτο από ψεύτικα τέτοια πουλιά.
Και να τα 'χυνα στο διάστημα ...
Για να 'ρχονται - κι όταν εγώ δεν θ' ανασαίνω.
Να 'ρχονται και να ραμφίζουν το τζάμι του σπιτιού μας.
(Αυτό που κοιτάζει κατά τη θάλασσα)
Και να κελαηδούμε. Να κελαηδούνε σμήνη τις ψευτιές:
"Είμαι καλά".

Μανούλα εσύ ... Εσύ που διαβάζεις με τα δάχτυλα.
Εσύ πού μιλάς τη γλώσσα των χεριών ...
Ακούμπησε τα χείλη σου στο χαρτί
Έτσι όπως έβρισκες, σαν ήμουν παιδί, τον πυρετό μου ...
Και διάβασε πάνω στ' άγραφο χαρτί
Και διάβασε ολόισια απ' την καρδιά μου:
Μάνα ... Αχ ... Μάνα, Μάνα ...
Το κορμί που κανάκεψαν τα χέρια σου
έλιωσε σήμερα κάτω απ' το λιθάρι.
Η φωνή που νανούριζε τον ύπνο σου
βέλαξε κατ' απ' το μαχαίρι.
Μα εσύ γέλα, ακριβή μου. Γέλα ...
Πες πως ξύπνησες απ' όνειρο κακό.
Και γέλα να τα διώξεις.
Γέλα, κι εγώ ... ησύχασε, Μανούλα.
"Είμαι καλά"
Σήμερα μου χύσανε το φως μου. Είμαι καλά.
Είμαι καλά. Χτες κόψανε τα νύχια μου.
Τρόμοι μου πήραν τα φρένα μου. Είμαι καλά.
Είμαι καλά. Αύριο θα με σταυρώσουν.
Είμαι καλά. Είμαι καλά. Είμαι καλά...

Είμαι καλά. Κι ας μην έχω πια μυαλό να το σκεφτώ.
Είμαι καλά. Κι ας μην έχω πια μιλιά να το φωνάξω.
Είμαι καλά. Κι ας μην έχω χέρι να το γράψω.
Γι' αυτό το σκάβω. Το σμιλεύω επιτύμβιο.
Πάνω σ' αυτόν τον ανεμόδαρτο γκρεμνό.
Σ' αυτό το τρελό νεκροταφείο
πως όλοι οι νεκρού του
ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΑ

Ο Ρίτσος για τον Λουντέμη

Τον Απρίλη του 1955 ο Μενέλαος Λουντέμης βρίσκεται εξόριστος στη Μακρόνησο. Ο συνεξόριστος του Γιάννης Ρίτσος στέλνει στην ΑΥΓΗ το ποίημα - αφιέρωμα:

Αλήθεια Μενέλαε, πολύ βουρκωμένες οι μέρες μας.
Συννεφιάζει στα μάτια των παιδιών που κοιτάζουν το λιόγερμα
συννεφιάζει στα μάτια των μανάδων που μπαλώνουν στο κατώφλι τις κάλτσες μας και τα χρόνια μας
συννεφιάζει στο τραπέζι που λείπει ο ήλιος του ψωμιού
συννεφιάζει στα τζάμια των σπιτιών που βλέπουν στα συρματοπλέγματα.
Ο ουρανός είναι κομμένος σε μικρά τετράγωνα απ' τα σταυρωτά κάγκελα,
ψάχνω στη συννεφιά και στη νύχτα να βρω το σπίτι σου, αδελφέ μου.
Μυρτούλα, λέω, Μυρτούλα,
ο πατερούλης κρυώνει, Μυρτούλα,
Μυρτούλα που είσαι σαν μπουκετάκι φως στη νύχτα της λύπης του,
Μυρτούλα που είσαι δυο σειρές μυρτιές στις όχτες της καρδιάς του,
Μυρτούλα, ο πατερούλης με την πίκρα σου φτιάχνει χιλιάδες μπυκετάκια γιασεμιά
χιλιάδες μπουκετάκια περασμένα στις πευκοβελόνες της έγνοιας του.
Τα αφήνει σιωπηλά στα φτωχόσπιτα
Τ' αφήνει στις λαϊκές ταβέρνες, στα μπαρπέρικα με τους πικρούς συνοικιακούς καθρέφτες
Τ' αφήνει στο τραπέζι του άνεργου πλάι στο σταχτοδοχείο με τ' αποτσίγαρα του μόχθου του
Τ' αφήνει στο παγκάκι του μπαλωματή, στα πανέρια των πλανόδιων μικροπολητών
Τ' αφήνει μπρος στο κόνεισμα της ειρήνης πλάι σ' ένα κλουβί καναρίνια
Πάνω στα λιγνά γόνατα της φτώχειας
Μπροστά στη μητρόπολη της Δημοκρατίας.
Χιλιάδες μπουκετάκια γιασεμιά, σ' όλα τα σκαλοπάτια της νύχτας
- είναι τα χνάρια του για να τον βρεις Μυρτούλα.
Προχτές καθόταν μονάχος στην πετρα.
Μαδούσε τις μαργαρίτες των άστρων και φώναζε:
Καληνύχτα ζωή, καληνύχτα. Δεν τον άκουσες.
Βουρκωμένες μέρες, βουρκωμένες νύχτες, βουρκωμένες καρδιές.
Μαύρα τα σπίτια, μαύρα, κατάμαυρα
μισόκλειστες οι πόρτες των μεγάρων.
Σε κάθε γωνιά μια λόγχη οργής. Πού είσαι, αδελφέ μας;
Ανάβω το λαδοφάναρο της καρδιάς μου και ψάχνω
Φωτίζω μια-μια τις ταμπέλες των δρόμων και τις πόρτες:
οδός Αβύσσου, οδός Αβύσσου, αριθμός μηδέν.
Όχι, δεν είναι εδώ το σπίτι του αδελφού μας,
το σπίτι του αδελφού μας είναι αλλού - πού ψάχνεις;
Μοσκοβολάει η νύχτα γιασεμί κι ελπίδα - είναι τα χνάριασου, Μενέλαε.
Στέκω, βάζω τ' αυτί στον τοίχο του σκοταδιού, αφουγκράζομαι,
ακούω τις ανάσες των άστρων - είναι η φωνή του αδελφού μας:
ΠαππούΘεέ, κι άλλη βολά σε περικάλεσα στο Βερτεκόπι - δε θυμάσαι;
Είναι καιρός που με βλέπεις δίχως ρούχα, δίχως Σέικα δίχως ψωμί και δε με συμπονάς.
Ο Δροσιάδης, το γειτονάκι μου, έχει ίσαμε δέκα φορεσιές.
έχει κι ένα ψηλό-ψηλό μπαλκόνι να μας φτύνει σαν περνάμε.
Παππού, ως και στα σαλιγκάρια έδωκες στο καθένα το σπιτάκι του,
ως και στις χελώνες έδωκες στην κάθε μια την παραγκίτσα της,
μια και δεν μπορείς να δώκεις κάτι και σε μένανε
γιατί δεν με κάνεις σαλιγκάρι ή χελωνόπουλο;
Μα, όχι, παππού, δεν χρειάζεται.
Το άγριο κατσικάκι ο αδελφός μας σκαρφαλώνει τα βράχια της οργής σου.
Πηδάει ένα-ένα τα γκρεμνά της πληγής του και πάει μπροστά μαζί με τ' αδέλφια του
ν' ακουμπήσει το πυρωμένο του μέτωπο στο δροσερόν ώμο της αυγής.
Μενέλαε, σε βλέπουμε τα βράδια ν' ανεβαίνεις το βουνό με τ' αγκάθια
κουτσαίνοντας απ' το βαρύ φορτίο ενός φεγγαριού στοργής που κουβαλάς στους λιγνούς ώμους σου
και πλάι σου η Μυρτούλα μ' ένα ξύλινο καραβάκι χαμόγελο
και πλάι σου η Σέικα με τα μαλλιά από λουλουδάκια γαζίας
και παρακεί τα λουστράκια με τα κασελάκια τους γεμάτα μικρά ουράνια τόξα
να βάψουν τα πέδιλα της άνοιξης και τα φορέματα των λουλουδιών
και στα ζερβά της Μυρτούλας, το Γυφτάκι ντυμένο την Κυριακή της προσευχής σου
και στα δεξιά του το Τουρκάκι με δυο σταυρούς απορία στο λιόγερμα των ματιών του
κι η μάνα σου μ' ένα ποτήρι θάλασσα αλατισμένη απ' τα δάκρυα όλων των μανάδων
και πίσω σου οι λασπάδες με βουνά κεραμίδια στη ράχη τους για τις καινούργιες στέγες των φτωχών
στέγες κατάστιχτες απ' τις κουτσουλιές των περιστεριών και των άστρων
οι λασπάδες σου με μεγάλα στρογγυλά σταμνιά για το νερό,
το λάδι, το κρασί της παγκόσμιας αγάπης.
Τι κόσμος, Μενέλαε, κοντά σου,
μητέρες και παιδιά και πολιτείες κι αιώνες ταϊσμένοι από το ράμφος της πένας σου
θρεμμένοι από τον κόκκινο άρτο της καρδιάς σου
και τα γκαρσόνια της Αιδηψού με τις άσπρες πετσέτες στραβά στον ώμο τους
να ξεσκονίσουν απ' τη γύρη των πεύκων τα πράσινα τραπεζάκια
μιας ακροθαλασσιάς από λιακάδα λευτεριάς και ευτυχία.
Κόσμος και κόσμος κι ο Λουκάς ο "Πανοραματοποιός"
-α, ο μαγικός φακός της τέχνης σου, Μενέλαε-
ΕΔΩ, κύριοι, βλέπετε τις πυρκαϊές και τους καπνούς μιας πολιτείας
που καίγεται και λιώνει και τελειώνει
πάιντος, πάιντος, πάιντος,
κι ΕΔΩ αδέλφια, βλέπετε τη νέα πολιτεία,
ανθρώπους που σφίγγουν τα χέρια και φιλιούνται,
βουνά σιδεροδοκούς, βουνά καρπούς, βουνά στάχυα,
ζευγαράκια στα πάρκα, η Μυρτούλα μ' ένα καινούργιο λουλουδιστό φόρεμα,
πέτρινη γούρνα στη μέση της αυλής που πίνουν το νεράκι
τ' ουρανού τα σπουργίτια και οι κότες.
Τούτα τ' ανθισμένα δέντρα που βλέπετε στον ορίζοντα
είναι οι καπνοί των συντροφικών τρένων -τ' αεροπλάνα δικά μας,- έμπα,
περιστέρια, περιστέρια, περιστέρια στις ψηλές καμινάδες,
πλατιά παράθυρα σαν ανοιχτά βιβλία με φαρδύστερνους στίχους,
τραβήξου πιο κει, θα βάψεις τα πόδια σου στο μούστο της χαράς.
ΕΔΩ οι εργάτες σηκώνουν στη ράχη τους τον ειρηνικό μόχθο
σαν ένα ακορντεόν ξεχειλισμένο από εύθυμα τραγούδια
σε μια εκδρομή Σαββατοκύριακού στον πευκώνα.
ΕΔΩ ο Κρίστα μ' ολοκαίνουργια παπούτσια
και με φρέσκα μύγδαλα στις τσέπες του παντελονιού του
ΕΔΩ ο μεγάλος μας φίλος μ' έναν Απρίλη γαρύφαλλα κάτου
απ' το ματωμένο του πουκάμισο
και τα ποτάμια ζεμένα για το αγώι μας σαν άλογα.
ΕΔΩ οι σημαίες, τα τύμπανα κ' οι σάλπιγγες.
ΕΔΩ ο Νερούντα, ο Φαντέεφ, ο Χικμέτ, ο Αραγκόν,
ο Έρενμπουργκ κάτου απ' τις λεύκες της βεβαιότητας
κουβεντιάζοντας μεγάλα τριαντάφυλλα λόγια
πελώρια όνειρα ορείχαλκο
πολυώροφα ποιήματα από μπετόν, σίδερο και ήλιο
ποιήματα λαϊκές πολυκατοικίες και πανεπιστήμια και αστεροσκοπέια
ΕΔΩ, αδέλφια, βλέπετε
ΕΔΩ ανατέλλει το ψωμί
ΕΔΨ ανατέλλει ο άνθρωπος
εδώ ποτέ δεν συννεφιάζει
εδώ δεν είναι πάιντος
είναι η αρχή του κόσμου
αρχή, αρχή, αρχή
ΕΔΩ δεν είναι το παλιό "Πανόραμα"
είναι η Ζωή.
Εδώ τα πλοία αράζουν
εδώ ο μεγάλος μας Μενέλαος Λουντέμης
σεργιανάει στην προκυμαία της αξιοπρέπειας
κουβαλώντας περήφανα στους ώμους του
το φορτίο του ήλιου και την ευθύνη του
χαρούμενος
χαρούμενος
χαρούμενος
γιατί εδώ τελειώνουν τα συρματοπλέγματα
γιατί εδώ δεν είναι εντάλματα συλλήψεων
γιατί εδώ δεν διώκονται οι ποιητές που καρπίζουν τη γη
κι ανθίζουν τον αέρα.
ΕΔΩ η στοργή του λαού στεγάζει τους ποιητές του.
Εδώ είναι το σπίτι του Μενέλαου.
Όχι οδός Αβύσσου, αριθμός Μηδέν.
Οδός Ανθρώπου, αριθμός Ένα.
Δεν χρειάζεται να χτυπήσεις.
Η πόρτα ανοιχτή. Μπορείς να μπεις.
Μ' αναμμένο το φανάρι της καρδιάς μου μες στηνύχτα
φωτίζω την πόρτα σου, Μενέλαε. Σε βρήκα.
Περάστε αδέλφια. Το σπίτι του όλους μας χωράει.
Εδώ μένει ένας άνθρωπος που καίγεται απ' τον ήλιο της καρδιάς του και φωτίζει.

ΝΑΤΟϊκό τρομοκρατικό κέντρο η Σούδα

Τοποθέτηση της Συνέλευσης Χανίων του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ στο Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ στη Βομβάη (Νοέμβρης 2004)

Πιο ενεργά στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς
ΝΑΤΟϊκό “Τρομοκρατικό” κέντρο η Σούδα

"Mετά τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου, από την αρχή, η Eλλάδα έχει πλήρως υποστηρίξει τις προσπάθειες της διεθνούς κοινότητας για την καταπολέμηση της διεθνούς τρομοκρατίας. Σ' αυτό το πλαίσιο, συμμετέχει προσφέροντας προσωπικό, διευκολύνσεις και υπηρεσίες".

(Ιστοσελίδα της Kεντρικής Στρατιωτικής Διοίκησης των HΠA)

Σύμφωνα με τις HΠA, η Ελληνική προσφορά στον πρόσφατο πόλεμο ήταν η σημαντικότερη μετά της Βρετανίας, Ισπανίας και Πολωνίας που προσέφεραν στρατεύματα στην Αμερικανοβρετανική συμμαχία. Η Ελλάδα δεν πρόσφερε – μέχρι τώρα- στρατεύματα, αλλά τον εναέριο χώρο της, βοήθεια στη ροή πληροφοριών και κυρίως τη Σούδα, που για τους Αμερικανούς είναι ένας επιχειρησιακός μύθος, μία από τις πέντε μεγαλύτερες βάσεις τους και κλειδί για τον έλεγχο της Μεσογείου και της ευρύτερης περιοχής. Ο ρόλος της Σούδας σαν ένας από τους βασικούς κρίκους στο παγκόσμιο δίκτυο ασφαλείας των ΗΠΑ, ήταν και το κριτήριο ώστε να ιδρυθεί στην Ελλάδα, το νεοσύστατο «αντιτρομοκρατικό» Κέντρο Εκπαίδευσης και Επιχειρήσεων Ναυτικής Αποτροπής, με απόφαση που πάρθηκε τον Ιούνη του 2003, στις Βρυξέλλες, από το Συμβούλιο Υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ.
Παρά το ρήγμα που δημιούργησε η αμερικανο-βρετανική εκστρατεία στο Ιράκ, το ΝΑΤΟ εμφανίστηκε στις Βρυξέλλες ενωμένο ενάντια στην «τρομοκρατία - ύψιστη απειλή για τη διεθνή ασφάλεια». Το «ΝΑΤΟ του 21ου αιώνα», άλλαξε δομή και πολιτικούς στόχους, ολοκληρώνοντας μια πορεία, από το δόγμα Κλίντον των “ανθρωπιστικών πολέμων”, ως το δόγμα Μπους του “προληπτικού πολέμου κατά της τρομοκρατίας”. Μετατρέπεται σε ευέλικτο πολιτικό-στρατιωτικό μηχανισμό διασφάλισης των διατλαντικών συμφερόντων, υπό την ηγεμονία των ΗΠΑ, που αναλαμβάνουν και τυπικά την επιχειρησιακή διοίκηση του. Το Πεντάγωνο αναλαμβάνει απευθείας τη Διοίκηση Ατλαντικού, ενώ η Διοίκηση Ευρώπης υπό Αμερικανό στρατηγό, αναλαμβάνει την επιχειρησιακή ευθύνη για όλες τις αποστολές ανά τον πλανήτη, κορυφώνοντας την αποτελεσματικότητά της, με τη δημιουργία της «Δύναμης Ταχείας Επέμβασης», που θα είναι το βασικό όχημα του νέου ΝΑΤΟ. Μια ευέλικτη στρατιωτική δύναμη, με τη συμμετοχή όλων των μελών, που θα βρίσκεται σε κατάσταση υψίστης ετοιμότητας για να επεμβαίνει όπου χρειάζεται, με στόχο την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, αλλά και κάθε άλλη αποστολή που εντάσσεται στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Επικίνδυνη «αναβάθμιση» της Σούδας στον «αντιτρομοκρατικό» πόλεμο.
Στα πλαίσια του «νέου ΝΑΤΟ» συνιστά -σύμφωνα με τον Έλληνα υπουργό άμυνας- «επιτυχία» και «ικανοποίηση των εθνικών συμφερόντων» το ότι η χώρα μας πλην του «Κέντρου Συνδυασμένων Αεροπορικών Επιχειρήσεων» στη Λάρισα, που θα λειτουργήσει το 2008, θα πάρει και το Πολυεθνικό Κέντρο Επιχειρησιακής Εκπαίδευσης Επιχειρήσεων Ναυτικής Αποτροπής (Μaritime Ιnterdiction Οperations Τraining Center -ΝMIOTC) που θα γίνει στη Σούδα. Πρόκειται για μια μονάδα που δημιουργείται για να «αντιμετωπιστούν οι νέες προκλήσεις ασφαλείας», όπως δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας. Στην πραγματικότητα έχει να κάνει με τα Αμερικανικά στρατηγικά σχέδια και την ιδιαίτερη σημασία των θαλασσίων οδών. Η αύξηση των μηχανισμών ελέγχου των εμπορικών πλοίων και λιμανιών κατά τα πρότυπα των αεροπορικών μεταφορών, η δημιουργία πολυεθνικών δυνάμεων, για την επιτήρηση των θαλασσίων οδών, και η εντατικοποίηση της συνεργασίας Πολεμικών Ναυτικών και Λιμενικών – Ακτοφυλακών, είναι οι τάσεις που διαμορφώνονται παγκόσμια ως προς τη χρήση της ναυτικής ισχύος μετά τις 11 Σεπτέμβρη. Από αυτά τα συμπεράσματα του Διεθνούς Συμποσίου Ναυτικής Ισχύος που έγινε πρόσφατα στις ΗΠΑ, διαφαίνεται και ο αναβαθμισμένος ρόλος της Σούδας με την δημιουργία του ΝΑΤΟϊκού Κέντρου Εκπαίδευσης νηοψιών.
Η αποστολή του NMIOTC, θα είναι η εκπαίδευση των Ναυτικών Δυνάμεων του ΝΑΤΟ στη διεξαγωγή επιχειρήσεων επιφάνειας, ανθυποβρυχιακών, εναέριας, επιτήρησης και ειδικών επιχειρήσεων στα πλαίσια της ναυτικής αποτροπής τρομοκρατικών ενεργειών. Η Σούδα μετατρέπεται σε ένα πολυεθνικό κέντρο για επιχειρήσεις ενάντια στη «διεθνή τρομοκρατία» με συνεχείς νηοψίες σκαφών στην περιοχή της Μεσογείου. Επιχειρήσεις βεβαίως που σφόδρα ενδιαφέρουν τους Αμερικανούς, οι οποίοι θέλουν να αυξήσουν την παρουσία τους στη Μεσόγειο, στα πλαίσια όμως των συμμαχικών υποχρεώσεών τους. Η εκπαίδευση που θα παρέχεται από το Κέντρο αποσκοπεί στο να:

*Προάγει τη συνεργασία και την ομοιογένεια των Ναυτικών Μονάδων του ΝΑΤΟ, μέσω της εκπαίδευσης, των ασκήσεων και της πιστοποίησης της ικανότητας, πριν την ανάληψη καθηκόντων
σε επιχειρήσεις Ναυτικής Αποτροπής.
*Συμβάλλει στην ανάπτυξη δογμάτων, εγχειριδίων, τακτικών και διεξάγει έρευνα επί των νέων τεχνολογιών
αιχμής και διαδικασιών, στο τομέα επιχειρήσεων νηοψιών της Συμμαχίας.
*Αποτελεί την κύρια πηγή, δημιουργίας, δοκιμής και εφαρμογής των διαδικασιών στις επιχειρήσεις καθώς και
της άντλησης συμπερασμάτων και διαπιστώσεων από τις παραπάνω επιχειρήσεις.

Διαφαίνεται ότι το Κέντρο θα αναλάβει και την εκπαίδευση και πιστοποίηση της επιχειρησιακής ικανότητας των ναυτικών δυνάμεων των χωρών του ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο της συμμετοχής τους στην
Δύναμη Ταχείας Αντίδρασης, γεγονός που θα του προσδώσει μεγαλύτερη βαρύτητα.

Από άποψη υποδομών το Κέντρο θα παρέχει: Δυνατότητα διαμονής των οικογενειών των στελεχών του σε κοντινό οικισμό. Ευκολίες θαλάσσιας εκπαίδευσης, επισκευών και ανεφοδιασμού, καθώς και ύπαρξη θαλάσσιας περιοχής επιχειρησιακής εκπαίδευσης. Κτιριακές και εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις στη ξηρά, καθώς και θαλάσσια μέσα εκπαίδευσης. Εξασφάλιση των απαραίτητων επικοινωνιακών απαιτήσεων, είτε με άλλα συναρμόδια Στρατηγεία του ΝΑΤΟ, είτε με τα χρησιμοποιούμενα μέσα εν πλω. Ασφάλεια
προσωπικού και εγκαταστάσεων, και τέλος ασφάλεια των Ναυτικών Μονάδων.

Η εγκατάσταση του Κέντρου στη Σούδα παρουσιάζει τα παρακάτω πλεονεκτήματα για το ΝΑΤΟ :

*Εγγύτητα στην ενδεχόμενη περιοχή επιχειρησιακού ενδιαφέροντος του ναυτικού σκέλους της Δύναμης Ταχείας Αντίδρασης (Μέση Ανατολή, Β. Αφρική, Υποσαχάρια Αφρική), αλλά και του πολέμου κατά της τρομοκρατίας, με βάση ότι η περιοχή της Α. Μεσογείου είναι κόμβος των θαλασσίων γραμμών επικοινωνιών.
*Δυνατότητα εκμετάλλευσης των ευκολιών του Πεδίου Βολής Κρήτης και της υποδομής του
Ναυστάθμου Κρήτης.
*Αυξημένες δυνατότητες διαθεσιμότητας αεροπορικών μέσων λόγω του αεροδρομίου της Πολεμικής Αεροπορίας.
*Γειτνίαση με τις περιοχές περιπολίας της επιχειρήσεως Αctive Εndeavour
Από πλευράς διοίκησης το Κέντρο δεν υπάγεται στη Διοίκηση της Νάπολης ούτε στο Ναυτικό στρατηγείο ή κάποια άλλη ευρωπαϊκή δομή του ΝΑΤΟ. Υπάγεται στη συμμαχική διοίκηση μετατροπής (ACT), με στρατηγείο στο Norfolk (Βιρτζίνια) των ΗΠΑ, που σύμφωνα με τη «νέα δομή» αποτελεί τυπικά ΝΑΤΟϊκό στρατηγείο, αλλά ουσιαστικά αυτονομείται, αφού ανώτατος διοικητής της είναι ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ των ΗΠΑ. Δεν είναι σύμπτωση ότι και οι υπόλοιπες ΝΑΤΟϊκές μονάδες που θα εδρεύουν στην Ευρώπη και θα δίνουν απευθείας αναφορά στο Norfolk, βρίσκονται στο Βέλγιο τη Νορβηγία, την Πολωνία και την Πορτογαλία, χώρες παραδοσιακά φιλοαμερικανικές και εξαρτώμενες, ιδιαίτερα στο στρατιωτικό τομέα. Τελικά το Κέντρο της Σούδας θα ανήκει «στην Ελλάδα», όπως ισχυρίζεται η κυβέρνηση ή στο Γενικό Επιτελείο των ΗΠΑ; Και με ποιο δικαίωμα η κυβέρνηση μετατρέπει ελληνικό έδαφος σε «αντι-τρομοκρατική» βάση του αμερικανικού στρατού, όταν το ACT χαρακτηρίζεται επίσημα ως στρατηγείο «για την ασφάλεια των ΗΠΑ»;
Οι πόροι για την εγκατάσταση του Κέντρου θα διατεθούν από την Ελλάδα, καθώς το ΝΑΤΟ αρνήθηκε να αναλάβει το κόστος των έργων υποδομής που απαιτούνται (κτιριακές εγκαταστάσεις εκτιμώμενου κόστους 5.300.000 ευρώ). Ανοιχτό είναι ακόμη το ζήτημα των εξόδων λειτουργίας, που μάλλον θα επιμερισθεί στους χρήστες του κέντρου, ανάλογα με τη συμμετοχή τους. Σχετικά με το πότε αναμένεται να λειτουργήσει το νέο Κέντρο, ο υπουργός άμυνας δήλωσε πως «έχουμε στη Σούδα σημαντικές υποδομές, οι οποίες θα μπορούσαν να υποδεχθούν σύντομα τη λειτουργία», και φαίνεται πως στόχος είναι να είναι έτοιμο το Σεπτέμβρη του 2004. Ο Υπουργός Άμυνας δεν παρέλειψε δε να δηλώσει πως «είναι σημαντικό για τη χώρα μας, να υπάρχει μία βάση, από την οποία η Ελλάδα θα έχει μια συνολική εποπτεία της δράσης του ΝΑΤΟ στον ευαίσθητο χώρο της Μεσογείου»!
Επιβεβαίωση στο τελευταίο ΝΑΤΟϊκό Συμβούλιο Υπουργών Άμυνας (Δεκέμβρης 2003)
Η εγκατάσταση του Κέντρου στη Σούδα επιβεβαιώθηκε και στο τελευταίο ΝΑΤΟϊκό Συμβούλιο υπουργών Άμυνας το Δεκέμβρη, όπου και συζητήθηκαν τα θέματα που θα απασχολήσουν τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Κωνσταντινούπολη τον Ιούνη, δηλαδή: Α) οι «ανησυχίες» των ΗΠΑ για την πρωτοβουλία από Βρετανία, Γαλλία και Γερμανία για «ευρωπαϊκή άμυνα», αναμένοντας τις εξελίξεις για το Ευρωσύνταγμα, Β) το αμερικάνικο αίτημα για ενίσχυση των ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων στο Αφγανιστάν και οι αυξημένες πιέσεις για διευρυμένη εμπλοκή του ΝΑΤΟ στο Ιράκ, ώστε να νομιμοποιηθεί η επέμβαση και η κατοχή που «τρίζει» κάτω από την Ιρακινή αντίσταση, και να απελευθερωθούν δυνάμεις προς νέες κατακτήσεις, και Γ) το νέο πλαίσιο διεθνών αποστολών του ΝΑΤΟ, η διεύρυνση προς Ανατολάς χώρες, και η ολοκλήρωση της μετεξέλιξης και της νέας δομής διοίκησης.
Σε ανακοίνωση του το Συμβούλιο δήλωσε ότι «οι στρατιωτικές μας ικανότητες πρέπει να μας επιτρέπουν να αντιδρούμε γρήγορα και αποτελεσματικά, όπου η Συμμαχία θα αποφασίζει, στις προκλήσεις για την ασφάλειά μας απ’ όπου και αν προέρχονται, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων που προσθέτει η τρομοκρατία». Στα πλαίσια αυτά έγινε αναφορά στην «αντιτρομοκρατική δράση στη Μεσόγειο, που είναι γεμάτη κινδύνους και ασύμμετρες απειλές». Με ειδική παράγραφο στην επιχείρηση «Active Endeavour», τονίζεται η «σημαντική συνεισφορά της Σούδας στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας στη Μεσόγειο», και η ανάγκη να «αναβαθμιστεί» με το νέο ΝΑΤΟϊκό κέντρο. Δεν πάει πολύς καιρός που ο απερχόμενος γγ του ΝΑΤΟ δήλωνε «Σύμφωνα με το άρθρο 5 της Συνθήκης της Ουάσιγκτον, από την 11η Σεπτεμβρίου οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ στη Μεσόγειο, οι οποίες περιλαμβάνουν και ελληνικές ναυτικές δυνάμεις, ελέγχουν τις θάλασσες. Και μέχρι σήμερα, πάνω από 35.000 πλοία ελέγχθηκαν στη Μεσόγειο, όπου υπάρχει πάντα τρομοκρατική απειλή. Χάρη σ’ αυτή την εκτεταμένη δραστηριότητα διακόπηκαν πολλές οδοί, οι οποίες σχετίζονταν με την παγκόσμια τρομοκρατία. Η νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ είναι αυτή τη στιγμή η πρώτη γραμμή του αγώνα μας και εδώ διαδραματίζει έναν πολύ σημαντικό ρόλο η Ελλάδα».
Ο Γ. Παπαντωνίου, ερωτηθείς σχετικά, αναγνώρισε τη σημασία της Σούδας στον «αντιτρομοκρατικό αγώνα» και δήλωσε ότι «μέσα από τη Σούδα, η Ελλάδα θα αποκτήσει εμπειρία στον αντιτρομοκρατικό αγώνα στη Μεσόγειο». Σύμφωνα με τον ίδιο, το ΝΑΤΟ «ενδιαφέρεται» ιδιαίτερα «για τις σχέσεις με τη Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική για την αντιμετώπιση των κοινών απειλών, και την προσχώρηση μεσογειακών χωρών». Μ' άλλα λόγια, το ΝΑΤΟ ενδιαφέρεται να μετατρέψει τη Μεσόγειο σε ΝΑΤΟϊκή λίμνη, αναβαθμίζοντας τις επιχειρησιακές του δυνατότητες, ακουμπώντας στη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Σ’ αυτό το σχέδιο εντάσσεται και η εγκατάσταση του νέου Κέντρου στη Σούδα.
Δεν είναι τυχαίο γεγονός ότι στην άτυπη σύνοδο των υπουργών Aμυνας του NATO στο Kολοράντο Σπρινγκς τον Οχτώβρη του 2003, με μια πρωτόγνωρη στρατιωτική άσκηση («Δυναμική Απάντηση») είδαμε πώς θα δρα η Συμμαχία στο μέλλον. Η άσκηση με κάποιο τρόπο είχε και ελληνικό ενδιαφέρον καθώς σύμφωνα με το σενάριο, ένα μέρος της τοποθετήθηκε στη Mεσόγειο, όπου γίνεται μια υποτιθέμενη επίθεση τρομοκρατών με δύο πλοία γεμάτα χημικά και βιολογικά όπλα. ΝΑΤΟϊκές πηγές, σημειώνουν τουλάχιστον τέσσερις αιτίες που επηρέασαν το σενάριο της άσκησης: το «βεβαρημένο ιστορικό» της περιοχής, το φόβο ότι η θάλασσα μπορεί στο μέλλον να αποτελέσει «ισχυρό χαρτί» των τρομοκρατών κατά το πειρατικό πρότυπο, τον κεντρικό ρόλο της Σούδας στην αντιμετώπιση της διεθνούς τρομοκρατίας καθώς και, εν μέρει τη διεξαγωγή των Oλυμπιακών Aγώνων στην Aθήνα.
Επίλογος
Η εγκατάσταση μιας νέας «αντιτρομοκρατικής» μονάδας του ΝΑΤΟ δίπλα στην αμερικανική σούπερ-βάση, «αναβαθμίζει» τη Σούδα σαν βάση της νεοταξικής τρομοκρατίας και εμπλέκει περισσότερο την Ελλάδα στον αμερικανικό «αντιτρομοκρατικό πόλεμο». Η Σούδα μετατρέπεται σε «κόκκινο πανί» για όλη την ευρύτερη περιοχή και τους λαούς της που απειλούνται άμεσα από την αμερικάνικη «αντιτρομοκρατική» σταυροφορία. Όσο η ελληνική κυβέρνηση παίρνει μέτρα για να θωρακίζει το "κράτος " των Αμερικανών στη Σούδα, τόσο πρέπει να δυναμώνουν οι πρωτοβουλίες του λαού που θα τους πείθουν ότι βρίσκονται σε ξένο έδαφος, ότι είναι εχθροί, ανεπιθύμητοι στον τόπο μας. Όσο ΠΑΣΟΚ και ΝΔ σιωπούν, αποδέχονται ή στηρίζουν τέτοιες αποφάσεις στο όνομα του ρεαλισμού και αναπαράγουν τη μοιρολατρία και την υποτέλεια τόσο θα καταγγέλλονται ως πολιτικά υπόλογοι. Ο λαός της Κρήτης, αλλά και όλης της Ελλάδας, όπως δε νομιμοποίησε ποτέ μέχρι τώρα στη συνείδησή του, τη λειτουργία της Βάσης της Σούδας και την ΑμερικανοΝΑΤΟϊκή παρουσία στη χώρα μας έτσι και τώρα θα αντισταθεί στη δημιουργία του νέου «αντιτρομοκρατικού» Κέντρου.

Στρατιωτικές βάσεις στη Μεσόγειο

Τοποθέτηση της Συνέλευσης Χανίων του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ στο Μεσογειακό Φόρουμ (Ιούνιος 2005)
Στρατιωτικές βάσεις στη Μεσόγειο
Εργαλείο των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ

Το ΝΑΤΟ του 21ου αιώνα
Συναγωνιστές και συναγωνίστριες,
Από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, όταν δημιουργήθηκε το ΝΑΤΟ για να αντιμετωπίσει τον «κομμουνιστικό κίνδυνο», και στη Μεσόγειο στήθηκαν μια σειρά αμερικανικές βάσεις πολλά έχουν αλλάξει. Το 1991 «πέφτουν τα τείχη» και το ΝΑΤΟ απλώνεται σε όλη την Ευρώπη. Η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας το 1999 -ο πρώτος πόλεμος της Συμμαχίας έξω από τα όρια δράσης της- σηματοδοτεί μια «Νέα Στρατηγική Αντίληψη», την αναγόρευση των ΗΠΑ σε παγκόσμιο χωροφύλακα. Το διεθνές δίκαιο ανατρέπεται και αρχές όπως η μη επέμβαση και ο σεβασμός των συνόρων χάνουν την έστω και προσχηματική αξία τους. Το ΝΑΤΟ μπορεί να επεμβαίνει οπουδήποτε χωρίς νομιμοποίηση από τον ΟΗΕ, με πρόσχημα την υπεράσπιση των «ανθρώπινων δικαιωμάτων». Την ίδια χρονιά μπαίνουν στο ΝΑΤΟ οι πρώτες πρώην «Ανατολικές» χώρες, η Πολωνία, η Ουγγαρία και η Τσεχία, και οι δυσκίνητες ΝΑΤΟϊκές μονάδες που ήταν στραμμένες προς την EΣΣΔ μετατρέπονται σε ευέλικτες δυνάμεις δράσης.

Μετά τις 11 Σεπτέμβρη οι ΗΠΑ ξεκινούν μια πολεμική κούρσα, καθώς νιώθουν στρατιωτικά ισχυρότερες από τους υπόλοιπους ιμπεριαλιστές. Το δόγμα του «προληπτικού πολέμου», οδηγεί το ΝΑΤΟ σε νέες δράσεις και περιοχές. Εφορμά ενάντια σε «παγκόσμιες» απειλές, από κράτη-«ταραξίες» ως λαϊκά και απελευθερωτικά κινήματα για να υπερασπίσει τα αμερικάνικα συμφέροντα. Μ’ αυτό το δόγμα έγιναν την τελευταία τετραετία οι επιθέσεις στο Αφγανιστάν και το Ιράκ και εξαπολύονται απειλές ενάντια στην Συρία, τη Κορέα και το Ιράν.

Στην Πράγα το 2002 συγκροτείται η Δύναμη Ταχείας Επέμβασης –με δράση εκτός γεωγραφικών περιορισμών- και το ΝΑΤΟ διευρύνεται με 7 πρώην Ανατολικές χώρες. Περικυκλώνεται έτσι η Ρωσία με πολλαπλά οφέλη: τον έλεγχο ενός εν δυνάμει αντιπάλου, την μεγάλη ανατολική αγορά, αλλά και τα κέρδη από τον στρατιωτικό εξοπλισμό των νέων μελών. Ταυτόχρονα οι ΗΠΑ σημειώνουν άλλη μια νίκη. Ενισχύουν το ρόλο του ΝΑΤΟ προς όφελός τους, αντιδρώντας στις τάσεις ανεξαρτοποίησης της ΕΕ. Αυτό δε σημαίνει ότι η στρατιωτική ανεξαρτησία της ΕΕ θα ήταν θετική εξέλιξη. Ο Ευρωστρατός, οι βάσεις και οι ΝΑΤΟϊκές στρατιές, δεν είναι παρά κομμάτι της ίδιας «ένοπλης παγκοσμιοποίησης». Το Ευρωσύνταγμα πέρα από τα άλλα, προωθεί την δυνατότητα και στρατιωτικής επιβολής, σε κρίσιμες περιοχές που οι Ευρωπαίοι δεν θέλουν να τις χαρίσουν στις ΗΠΑ. Οι λαοί δεν έχουν να κερδίσουν τίποτα από τις ενδοϊμπεριαλιστικές διαμάχες, που θα οξύνονται, ή θα αμβλύνονται ανάλογα με τους συσχετισμούς, ειδικά μετά τη διεύρυνση της ΕΕ με μια σειρά χώρες στις οποίες είναι έντονη η αμερικανική επιρροή.

Στο κέντρο του ενδιαφέροντος η Μεσόγειος
Συναγωνιστές και συναγωνίστριες,
Το ενδιαφέρον του NATO και των ΗΠΑ στην Ευρώπη εστιάζεται στις βάσεις στην Αγγλία, όπου εντείνεται το διαστημικό πρόγραμμα εξοπλισμών, και στον έλεγχο της Μεσογείου. Πέρα από τις ενεργές εστίες (Αφγανιστάν, Ιράκ) κι αυτές που πάντα βρίσκονται σε επικαιρότητα (Βαλκάνια, Μ. Ανατολή) στο στόχαστρο μπαίνει η Μεσόγειος, περιοχή γεωστρατηγικά και ενεργειακά κρίσιμη. Οι ΗΠΑ αναζητούν το στρατιωτικό πλεονέκτημα στην περιοχή καθώς τα πετρέλαια της Μ. Ανατολής και το φυσικό αέριο και τα πετρέλαια της Ευρασίας ενδιαφέρουν άμεσα και τις αντίπαλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις.

Το 2004 στην Κωνσταντινούπολη πέρα από την ενίσχυση της παρουσίας στο Αφγανιστάν και την ενεργή εμπλοκή στο Ιράκ –όπου δυναμώνει η Ιρακινή αντίσταση- συζητήθηκε η σύνδεση με το ΝΑΤΟ, της Αλβανίας, της Κροατίας και της ΠΓΔΜ με ορίζοντα την ένταξη όλης της Βαλκανικής. Αυτό όμως που κυριάρχησε στην ατζέντα, ήταν το σχέδιο για τη «Μεγάλη Μέση Ανατολή» και η ενίσχυση του «Μεσογειακού διαλόγου». Ο «Μεσογειακός διάλογος» ξεκίνησε το 1995, όταν Αίγυπτος, Ισραήλ, Μαυριτανία, Μαρόκο και Τυνησία, και στη συνέχεια Ιορδανία και Αλγερία, κλήθηκαν να συνδεθούν με το ΝΑΤΟ, με ανοιχτή τη συμμετοχή της Λιβύης, του Λίβανου και της Συρίας. Οι Ευρωπαίοι αντέδρασαν άμεσα με την Διάσκεψη της Βαρκελώνης, όμως οι Αραβικές χώρες στάθηκαν διστακτικές και στις δύο πρωτοβουλίες καθώς οι πιέσεις να συνυπάρξουν με το Ισραήλ, είναι κάτι που όσο κι αν το θέλουν οι φιλοαμερικανικές κυβερνήσεις τους, οι λαοί δεν είναι έτοιμοι να το δεχτούν.

Το σχέδιο των ΗΠΑ για τη «Μεγάλη Μέση Ανατολή» κρύβει νέες επεμβάσεις, διχαστικές πολιτικές και αξιοποίηση των εστιών έντασης, που το ΝΑΤΟ γνωρίζει καλά από τα Βαλκάνια. Η Ουάσιγκτον φιλοδοξεί να αλλάξει τον πολιτικό χάρτη, από το Μαρόκο και την Τυνησία, μέχρι το Αφγανιστάν και το Ιράν, ακόμα και μέχρι τον Καύκασο και την Κεντρική Ασία. Βασικά σημεία του σχεδίου είναι ο «εκδημοκρατισμός», δηλαδή πολιτικές «μεταρρυθμίσεις» και θεσμοί δυτικού τύπου, και η «φιλελευθεροποίηση των οικονομιών» δηλαδή ιδιωτικοποιήσεις και ζώνες ελεύθερου εμπορίου. Μια σημαντική πλευρά της προσπάθειας είναι ο έλεγχος της κοινής γνώμης. Οι ΗΠΑ βλέπουν τα φιλικά αντιδραστικά καθεστώτα της περιοχής ανίκανα να ελέγξουν τον έντονο αντιαμερικανισμό των λαών της περιοχής. Προσπαθούν έτσι να ενισχύσουν νέες ελίτ, με στόχο την αντικατάστασή τους από νέα -προφανώς πιο αυταρχικά- που θα εξυπηρετούν καλύτερα τα αμερικανικά συμφέροντα. Στην συνέχεια θα έρθει το ΝΑΤΟ, εγγυητής της «ειρήνης» και της «δημοκρατίας», να χτίσει προγεφυρώματα για να συνεχιστεί η έφοδος στην καρδιά της Αφρικής καθώς το αφρικανικό πετρέλαιο που αγγίζει το 10% των παγκόσμιων αποθεμάτων ενδιαφέρει όλο και περισσότερο τις ΗΠΑ. Βλέπουν πως η Δυτική Αφρική θα μπορούσε να γίνει μια πολύ καλή ενεργειακή πηγή για τις ΗΠΑ. Καθώς αυξάνεται η σημασία της Δυτικής Αφρικής, η αμερικάνικη κυβέρνηση επιζητά μια εντονότερη παρουσία στην περιοχή, κι αυτό σημαίνει και την ανάπτυξη ενός συστήματος αμερικανικών βάσεων στη Δυτική Αφρική.

Πέρα από τις χώρες του Μεσογειακού διαλόγου, η Πρωτοβουλία Συνεργασίας της Κωνσταντινούπολης (Istanbul Cooperation Initiative) περιλαμβάνει έξη μέλη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου: Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Ομάν, Κατάρ, Σαουδική Αραβία και ανάμεσα στους τομείς «συνεργασίας» περιλαμβάνει τη δυνατότητα των Μεσογειακών κρατών να συμμετέχουν σε ασκήσεις και να συνεισφέρουν σε ΝΑΤΟϊκές επιχειρήσεις. Ήδη το Μαρόκο, έχει στρατεύματα στη Βοσνία -Ερζεγοβίνη και στο Κοσσυφοπέδιο, ενώ η Αίγυπτος, η Ιορδανία και τα Αραβικά Εμιράτα, συνεισέφεραν κατά το παρελθόν δυνάμεις στις ίδιες περιοχές. Επιπλέον, τα κράτη μπορούν να συμμετέχουν στην Επιχείρηση Active Endeavour με νηοψίες στη Μεσόγειο για τον έλεγχο της «τρομοκρατίας». Είναι άραγε τυχαίο ότι το Ισραήλ -ο χωροφύλακας των ΗΠΑ στην περιοχή- πρόσφατα ζήτησε αυξημένη στρατηγική συνεργασία, με το ΝΑΤΟ και φαίνεται πως θα είναι η πρώτη χώρα που θα κάνει χρήση των δυνατοτήτων που δόθηκαν με την πρωτοβουλία της Κωνσταντινούπολης;

Πέρα όλων των άλλων σημαντικά είναι τα κέρδη που προκύπτουν από τον «Μεσογειακό διάλογο» για την αμερικανική αμυντική βιομηχανία. Οι –φίλοι του Μπους- βιομήχανοι όπλων, μέσα από τη διεύρυνση των δραστηριοτήτων του ΝΑΤΟ και τον πολλαπλασιασμό των «συνεταίρων», πολλαπλασιάζουν άμεσα τα κέρδη τους. Η μεταφορά όπλων προς αυτές τις χώρες και η πώληση τεχνολογίας και λογιστικής υποστήριξη, εκτός του ότι καθιστά τις Ένοπλες Δυνάμεις τους υποχείριες των ΗΠΑ, ανοίγει νέες δουλειές για τις αμερικανικές εταιρίες, σε μια περιοχή όπου οι αμυντικές δαπάνες είναι τεράστιες. Οι έξι αραβικές χώρες και το Iσραήλ, που βρίσκονται προ των πυλών του ΝΑΤΟ, ξοδεύουν περί τα 15 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για την άμυνά τους.

Το δίκτυο στρατιωτικών βάσεων προσαρμόζεται στο «νέο» ΝΑΤΟ
Συναγωνιστές και συναγωνίστριες,
Μετά τις 11 Σεπτέμβρη- οι ΗΠΑ επεκτείνονται σε στρατηγικά σημεία στήνοντας ένα παγκόσμιο δίκτυο απαραίτητο για την εμπέδωση της κυριαρχίας τους. Στην προσπάθεια αυτή σημαντικό ρόλο παίζουν οι στρατιωτικές βάσεις. Μετά το 2001, οι αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις απλώθηκαν από τα Βαλκάνια έως τα Κινέζικα σύνορα, τον Καύκασο, την Κεντρική Ασία, τη Μέση Ανατολή και την Ινδική χερσόνησο. Δεκατρείς μόνο, είναι οι νέες βάσεις που περικυκλώνουν το Αφγανιστάν! Το σχέδιο είναι τεράστιο: Θαλάσσια περάσματα και ενεργειακές πηγές αποτελούν σημαντικούς στόχους. Ειρηνικός, Μεσόγειος, Μ. Ανατολή, Σουέζ, Παναμάς, Θάλασσα Κίνας είναι σημεία στα οποία εστιάζουν την προσοχή τους. Στην Ανατολική Ευρώπη και την Κεντρική Ασία εγκαθιστούν βάσεις και προκεχωρημένα φυλάκια. Στην Κρήτη επεκτείνουν τη βάση της Σούδας. Στις Φιλιππίνες ζητάνε να επιστρέψουν στις βάσεις που εγκατέλειψαν με την πτώση του καθεστώτος Μάρκος και στην Αφρική εγκαθιστούν σημεία ελέγχου. Στον Περσικό και την Αραβική Θάλασσα έχουν επεκτείνει την παρουσία τους με νέες βάσεις στο Κατάρ, την Υεμένη, τα Αραβικά Εμιράτα, και στη Μαύρη Θάλασσα εγκαθιστούν ναυτικά αγκυροβόλια.

Μέσα από αυτό το δίκτυο περνάει η προσπάθεια απόλυτης κυριαρχίας των ΗΠΑ στον πλανήτη. Υπάρχουν όμως ακόμα μια σειρά άμεσων και έμμεσων τρόπων ελέγχου και εξάρτησης. Σε 141 χώρες η παρουσία των ΗΠΑ είτε αυτόνομα, είτε μέσω του ΝΑΤΟ είναι ισχυρή με μια σειρά τέτοιους τρόπους. Από την πλήρη κατοχή στο Ιράκ και το Αφγανιστάν και την απειλή για νέους πολέμους, μέχρι την στήριξη του σιωνιστικού καθεστώτος του Ισραήλ σαν χωροφύλακα στην περιοχή. Από την εγκατάσταση βάσεων, μέχρι τον έλεγχο κυβερνήσεων με οικονομικά ανταλλάγματα και εκβιασμούς, ώστε να εξασφαλίζεται ο πλήρης έλεγχος. Ήδη σε πολλές χώρες των Βαλκανίων και των πρώην Ανατολικών κρατών στα υπουργεία Άμυνας υπάρχουν επιτελεία Αμερικάνων συμβούλων.

Από το 2003 οι ΗΠΑ έχουν ξεκινήσει μια τεράστια αναδιάταξη των στρατιωτικών τους δυνάμεων. Για την Ευρώπη προχωράνε σε περικοπή κονδυλίων από τα προγράμματα κατασκευών και συντήρησης σε διάφορες παλιές βάσεις και τα διαθέτουν στην εγκατάσταση νέων. Το σχέδιο προβλέπει περιορισμό των μεγάλων βάσεων (Γερμανία, Ιταλία, Τουρκία) και δημιουργία μικρότερων και πιο ευέλικτων σε πιο κρίσιμες περιοχές κύρια στις ανατολικοευρωπαϊκές χώρες (Ρουμανία , Βουλγαρία, Πολωνία κλπ). Ήδη στις χώρες αυτές πηγαινοέρχονται διπλωμάτες, στρατιωτικοί αξιωματούχοι και οικονομικοί παράγοντες ασκώντας πιέσεις και τάζοντας ανταλλάγματα για την εγκατάσταση βάσεων. «Οι δυνάμεις των ΗΠΑ στην Ευρώπη θα μεταφερθούν σε κοντινότερες προς την Αφρική και την Ανατολική Ευρώπη χώρες, με σκοπό την πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση της τρομοκρατίας στις περιοχές αυτές» ανακοίνωσε ο διοικητής των δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη πριν δυό μήνες. Ήδη έχει συμφωνηθεί η δημιουργία βάσεων και σε χώρες της Νότιας Μεσογείου όπως η Αλγερία, το Μαρόκο και η Τυνησία. «Αν και θα επιστρέψουν πολλοί στρατιώτες από την Ευρώπη και την Ασία στις ΗΠΑ, όπλα προηγμένης τεχνολογίας, όπως μαχητικά αεροσκάφη, θα σταλούν σε υπερατλαντικές βάσεις για την ενίσχυση των μικρότερων δυνάμεων που θα παραμείνουν εκεί» τονίζουν αμερικανοί αξιωματούχοι, διαλύοντας και την τελευταία ελπίδα ότι ο περιορισμός των μεγάλων βάσεων μπορεί να κρύβει έστω και κάτι θετικό.

Η περίπτωση της Ελλάδας
Συναγωνιστές και συναγωνίστριες,
Η πολιτική των ΗΠΑ στη Μεσόγειο, αφορά άμεσα την Ελλάδα σαν βασικό ορμητήριο για πολεμικές επιχειρήσεις στην περιοχή. «Σας θεωρώ στρατηγικούς εταίρους», δήλωσε πρόσφατα ο Μπους στον Έλληνα πρωθυπουργό. Και είναι αλήθεια πως η Ελλάδα έκανε ότι μπορούσε για να κερδίσει αυτόν το χαρακτηρισμό, διαπραγματευόμενη τα πάντα. Από το κατάπτυστο σχέδιο Ανάν για την Κύπρο, μέχρι το αγκάθι του ονόματος της ΠΓΔΜ και από την πρόταση για «διαβαλκανικό κέντρο αντιτρομοκρατικής εκπαίδευσης», ως την επέκταση της Σούδας. Στα άμεσα ελληνικά κέρδη, από τις επισκέψεις στις ΗΠΑ, καταγράφονται η ανάληψη της εργοστασιακής υποστήριξης των οχημάτων του αμερικανικού στρατού που επιχειρούν στο Ιράκ, και η μεταφορά, με ελληνόκτητα πλοία, υλικού και στρατιωτικού προσωπικού στην περιοχή του Περσικού.

Σύμφωνα με παλιότερες δηλώσεις, η Ελληνική προσφορά στην εισβολή στο Ιράκ, ήταν η σημαντικότερη μετά της Βρετανίας και της Ισπανίας. Η Ελλάδα δεν πρόσφερε -ως τώρα- στρατεύματα, αλλά τη βάση της Σούδας, μία από τις πέντε μεγαλύτερες βάσεις των ΗΠΑ. Η βάση της Σούδας αποτελεί κλειδί για τον έλεγχο της ευρύτερης περιοχής καθώς συνδέεται επιχειρησιακά με τις Αγγλικές βάσεις στην Κύπρο, τη βάση στο Ινσιρλίκ της Τουρκίας και τις βάσεις στη Γερμανία. Χρησιμοποιήθηκε δε, σ’ όλες τις ιμπεριαλιστικές εκστρατείες των τελευταίων δεκαετιών, από τον Αραβοϊσραηλινό πόλεμο μέχρι την «Καταιγίδα της ερήμου», και από τον διαμελισμό της Γιουγκοσλαβίας και την επίθεση στο Αφγανιστάν, μέχρι τον πρόσφατο πόλεμο στο Ιράκ. Από δω εξορμούν οι αμερικανικοί για να βομβαρδίσουν αμάχους, κι εδώ επιστρέφουν μετά, αναστατώνοντας την πόλη με προκλήσεις και επιθέσεις εναντίον πολιτών.

Η ιστορία των αμερικανικών βάσεων στην Ελλάδα ξεκινά το 1953. 50 χρόνια τώρα οι Ελληνικές κυβερνήσεις, παρά την λαϊκή οργή παραχωρούν στους αμερικάνους τα πάντα. Όχι μόνο τις αμερικανικές βάσεις, αλλά και ένα στρατιωτικό σύμπλεγμα στην περιοχή των Χανίων, που περιλαμβάνει το ΝΑΤΟϊκό Πεδίο Βολής και εγκαταστάσεις αποθήκευσης καυσίμων και πυρομαχικών –ίσως και πυρηνικών. Προσφέρουν έτσι στις ΗΠΑ μια σειρά σημαντικές επιχειρησιακές δυνατότητες: Πτήσεις, συντήρηση και υποστήριξη αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας, αλλά και ηλεκτρονικών κατασκοπευτικών αεροσκαφών. Βάση για αεροσκάφη τάνκερ για ανεφοδιασμό των αεροσκαφών του 6ου στόλου, αποθήκευση, ναρκών και συμβατικών πυρομαχικών, καθώς και επικοινωνίες. Το νατοϊκό Πεδίο Βολής προσφέρει χώρο εκτόξευσης, θάλαμο επιχειρήσεων, αποθήκες πυραύλων και βλημάτων και ένα ισχυρό πλέγμα ραντάρ. Επί 36 χρόνια, λειτουργεί αδιάκοπα μολύνοντας την περιοχή, καθώς σπέρνει εκατοντάδες βλήματα με ολέθριες συνέπειες για την υγεία των κατοίκων, όπως την αύξηση των κρουσμάτων καρκίνου. Το συγκρότημα Σούδας (Suda Bay complex–Crete) τέλος, περιλαμβάνει αποθήκες πυρομαχικών, καυσίμων, βάση ανεφοδιασμού πλοίων και ειδική προβλήτα για εκφόρτωση και αποθήκευση πολεμικού υλικού, από την οποία συχνά περνούν πυρηνοκίνητα αεροπλανοφόρα που αφήνουν στη θάλασσα τα απόβλητα τους.

Στα πλαίσια της νέας πιο «ευέλικτης» δομής του ΝΑΤΟ που προωθούν οι ΗΠΑ και της αναβάθμισης της παρουσίας τους στη Μεσόγειο, η Ελλάδα χάνει το υποστρατηγείο του Τίρναβου, αλλά διατηρεί το Κέντρο Συνδυασμένων Αεροπορικών Επιχειρήσεων (CAOC) της Λάρισας, που σηματοδοτεί εκτός άλλων και την αμερικάνικη επικυριαρχία στο Αιγαίο. Με τα μέχρι τώρα ισχύοντα το στρατηγείο της Λάρισας -απαραίτητο ορμητήριο για τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια- μετατρέπεται ουσιαστικά σε υποστρατηγείο που θα υπάγεται στο ΝΑΤΟϊκό αεροπορικό στρατηγείο που μεταφέρεται από τη Νάπολη στη Σμύρνη. Βασικό ρόλο στη νέα δομή διατηρεί η Ιταλία, στην οποία παραμένει το κεντρικό στρατηγείο (Νάπολη) και το ναυτικό στρατηγείο, ενώ αναβαθμίζονται η Τουρκία, που αναλαμβάνει το αεροπορικό στρατηγείο που θα ελέγχει από τη Σμύρνη ολόκληρη τη Νότια Πτέρυγα του ΝΑΤΟ, αλλά υπό Αμερικανό διοικητή, και η Ισπανία, που θα έχει το στρατηγείο στρατού ξηράς.

ΝΑΤΟϊκό “Τρομοκρατικό” κέντρο η Σούδα
Σαν μεγάλη νίκη για την Ελλάδα παρουσιάζεται η απόφαση του ΝΑΤΟ το 2003 για τη δημιουργία ενός νέου «Κέντρου Εκπαίδευσης και Επιχειρήσεων Ναυτικής Αποτροπής» (Maritime Interdiction Operations Training Center – MIOTC) στη Σούδα. Πρόκειται για μια μονάδα που δημιουργείται για να «αντιμετωπιστούν οι νέες προκλήσεις ασφαλείας», όπως δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας. Στην πραγματικότητα έχει να κάνει με την ιδιαίτερη σημασία για τις ΗΠΑ των θαλασσίων οδών. Η αύξηση των μηχανισμών ελέγχου των εμπορικών πλοίων και λιμανιών κατά τα πρότυπα των αεροπορικών μεταφορών, η δημιουργία πολυεθνικών δυνάμεων, για την επιτήρηση των θαλασσίων οδών, και η εντατικοποίηση της συνεργασίας Πολεμικών Ναυτικών και Λιμενικών – Ακτοφυλακών, είναι οι τάσεις που διαμορφώνονται παγκόσμια ως προς τη χρήση της ναυτικής ισχύος μετά τις 11 Σεπτέμβρη.

Πρόκειται για ένα μη καθορισμένο «κέντρο ναυτικής αποτροπής» που θα είναι υπεύθυνο για την διεξαγωγή επιχειρήσεων σε όλη τη Μεσόγειο, σε ότι αφορά την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και των άλλων «απειλών» με νηοψίες και με όλα τα μέσα που συνδέονται με τις επιχειρήσεις του Ναυτικού. Μια «αντιτρομοκρατική» μονάδα του ΝΑΤΟ θα εγκατασταθεί δίπλα στην αμερικανική σούπερ-βάση της Σούδας κι αυτό σύμφωνα με τον Έλληνα υπουργό Άμυνας, συνιστά επιτυχία καθώς «ήταν μια δύσκολη διαπραγμάτευση αφού η αρχική ανακατανομή εξαιρούσε πλήρως την Ελλάδα. Τελικά η συμφωνία ικανοποιεί πλήρως τα εθνικά συμφέροντα» Με τέτοιου τύπου δηλώσεις η κυβέρνηση προσπάθησε να παρουσιάσει την επέκταση της ξένης στρατιωτικής πολεμικής μηχανής στη χώρα μας σαν επιτυχία της «ισχυρής Ελλάδας» και νίκη για τα εθνικά μας συμφέροντα ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για βάθεμα της εξάρτησης και μεγαλύτερη εμπλοκή στις επικίνδυνες πολεμικές περιπέτειες των ιμπεριαλιστών και στον αμερικάνικο «αντιτρομοκρατικό» πόλεμο.

Από πλευράς διοίκησης το Κέντρο δεν θα ελέγχεται από τη Διοίκηση της Νάπολης, ούτε από το Ναυτικό στρατηγείο ή κάποια άλλη ευρωπαϊκή δομή του ΝΑΤΟ. Θα υπάγεται απευθείας στη συμμαχική διοίκηση μετατροπής (ACT), με στρατηγείο στη Βιρτζίνια των ΗΠΑ, που σύμφωνα με τη «νέα δομή» αποτελεί τυπικά ΝΑΤΟϊκό στρατηγείο, αλλά ουσιαστικά αυτονομείται, αφού ανώτατος διοικητής της είναι ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ των ΗΠΑ. Δεν είναι σύμπτωση ότι και οι υπόλοιπες ΝΑΤΟϊκές μονάδες που θα εδρεύουν στην Ευρώπη και θα δίνουν απευθείας αναφορά στη Βιρτζίνια, βρίσκονται στο Βέλγιο τη Νορβηγία, την Πολωνία και την Πορτογαλία, χώρες παραδοσιακά φιλοαμερικανικές και εξαρτώμενες, ιδιαίτερα στο στρατιωτικό τομέα. Τελικά το Κέντρο της Σούδας θα ανήκει «στην Ελλάδα», όπως ισχυρίζεται η κυβέρνηση ή στο Γενικό Επιτελείο των ΗΠΑ; Και με ποιο δικαίωμα η κυβέρνηση μετατρέπει ελληνικό έδαφος σε «αντι-τρομοκρατική» βάση του αμερικανικού στρατού, όταν το ACT χαρακτηρίζεται επίσημα ως στρατηγείο «για την ασφάλεια των ΗΠΑ»;

Πριν δύο χρόνια οι Υπουργοί Άμυνας του ΝΑΤΟ, δήλωσαν ότι «πρέπει να αντιδρούμε γρήγορα και αποτελεσματικά, όπου η Συμμαχία θα αποφασίζει, στις προκλήσεις για την ασφάλειά μας απ’ όπου και αν προέρχονται, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων που προσθέτει η τρομοκρατία». Στα πλαίσια αυτά έγινε αναφορά στην «αντιτρομοκρατική δράση στη Μεσόγειο, που είναι γεμάτη κινδύνους και ασύμμετρες απειλές». Με ειδική παράγραφο στην «Active Endeavour», την ναυτική επιχείρηση της Συμμαχίας για τον εντοπισμό, την αποτροπή και την αποδιοργάνωση τρομοκρατικής δραστηριότητας στη Μεσόγειο, τονίζεται η «σημαντική συνεισφορά της Σούδας στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας», και η ανάγκη να «αναβαθμιστεί» με το νέο ΝΑΤΟϊκό κέντρο. Δεν πάει πολύς καιρός που ο απερχόμενος γγ του ΝΑΤΟ δήλωνε «Σύμφωνα με το άρθρο 5 της Συνθήκης της Ουάσιγκτον, από την 11η Σεπτεμβρίου οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ στη Μεσόγειο, οι οποίες περιλαμβάνουν και ελληνικές ναυτικές δυνάμεις, ελέγχουν τις θάλασσες. Και μέχρι σήμερα, πάνω από 35.000 πλοία ελέγχθηκαν στη Μεσόγειο, όπου υπάρχει πάντα τρομοκρατική απειλή. Χάρη σ’ αυτή την εκτεταμένη δραστηριότητα διακόπηκαν πολλές οδοί, οι οποίες σχετίζονταν με την παγκόσμια τρομοκρατία. Η νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ είναι αυτή τη στιγμή η πρώτη γραμμή του αγώνα μας και εδώ διαδραματίζει έναν πολύ σημαντικό ρόλο η Ελλάδα». Με άλλα λόγια Οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν το ΝΑΤΟ και βέβαια την Ελλάδα για να μετατρέψουν τη Μεσόγειο σε αμερικανική λίμνη, αναβαθμίζοντας τις επιχειρησιακές του δυνατότητες και ακουμπώντας στη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή.
Τέλος ακόμα και στις ένοπλες δυνάμεις της χώρας μας γίνονται αλλαγές στα πλαίσια των αμερικανονατοϊκών απαιτήσεων για ευέλικτες ταχυκίνητες δυνάμεις. Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε πρόσφατα τη νέα Δομή των Ενόπλων Δυνάμεων. Η υπεράσπιση των συνόρων και της εθνικής ανεξαρτησίας της χώρας, αντικαθίσταται από το ΝΑΤΟϊκό δόγμα, ενισχύεται η ελληνική στρατιωτική παρουσία στις ανά τον κόσμο ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις –το ΝΑΤΟ ζητά για τις αποστολές του το 8% των Eνόπλων Δυνάμεων κάθε χώρας μέλους -και οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις μπαίνουν ολοκληρωτικά στη διάθεση του ΝΑΤΟ για την εξυπηρέτηση των αμερικανικών νεοταξικών σχεδιασμών. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε σχετική ελληνική ανακοίνωση αναφέρεται καθαρά ότι «Εξασφαλίζονται οι απαραίτητες Δυνάμεις, Στρατηγεία και Μείζονες Σχηματισμοί, για την κάλυψη των υφιστάμενων απαιτήσεων προς εκπλήρωση των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας. Αποτέλεσμα τούτου είναι να καθίσταται ενεργότερη η συμμετοχή των Ενόπλων Δυνάμεων στις πολυεθνικές επιχειρήσεις, γεγονός που αντανακλά στην ουσιαστική συμμετοχή της χώρας μας στις διαδικασίες και μηχανισμούς λήψης αποφάσεων, τόσο στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, όσο και στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Έκφραση των συνεπειών της νέας στρατηγικής του ΝΑΤΟ είναι και η έξαρση των εξοπλιστικών προγραμμάτων. Το τεράστιο εξοπλιστικό πρόγραμμα της χώρας μας δεν έχει καμία σχέση με την άμυνα της. Οι προβλεπόμενες παραγγελίες που είναι καθορισμένες από τις ανάγκες του ΝΑΤΟ φέρνουν την Ελλάδα να κατέχει μια από τις υψηλότερες θέσεις στον κόσμο σε δαπάνες εξοπλισμού. Το ίδιο φυσικά παιχνίδι παίζει το ΝΑΤΟ και οι αμερικανικές πολεμικές βιομηχανίες με τη γειτονική Τουρκία.

Να ενωθούμε σε έναν κοινό αγώνα
Συναγωνιστές και συναγωνίστριες,
Η προσπάθεια μας ξεκίνησε πριν δύο χρόνια στην Κρήτη, όπου βρίσκεται μια από τις μεγαλύτερες αμερικάνικες βάσεις, πατάει όμως σε μια μακριά παράδοση αγώνων του λαού μας. Ξεκινήσαμε στα πλαίσια της αντίδρασης για τη χρήση της βάσης της Σούδας κατά την αμερικανοβρετανική επίθεση στο Ιράκ, συνεχίσαμε στην Θεσσαλονίκη τον Ιούνιο του 2003 και στις διαδικασίες του κινήματος τα επόμενα χρόνια (Παρίσι, Βομβάη, Λονδίνο), συναντηθήκαμε με το δίκτυο NO US BASES, που οργανώνει την επικοινωνία ανάμεσα σε αντιπολεμικά και αντιβασικά κινήματα από 41 χώρες του κόσμου. Η προσπάθειά μας δεν είναι εύκολη. Μπορεί να πατάει στα γνήσια φιλειρηνικά αισθήματα του λαού μας και να συναντιέται με την λαϊκή αγανάκτηση, αλλά έχει να αντιμετωπίσει την έλλειψη σταθερής συμμετοχής στο αντιβασικό κίνημα, και κυρίως την πολυδιάσπαση του αριστερού κινήματος στη χώρα μας, και τη σεχταριστική λογική κάποιων μερίδων του

Συναγωνιστές και συναγωνίστριες,
Ζούμε στην εποχή της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, του ιμπεριαλισμού και της Νέας Τάξης. Η βαθιά κρίση του καπιταλισμού θα οδηγεί όλο και συχνότερα στον πόλεμο. Στρατιωτικές βάσεις, υπερεξοπλισμοί και πυρηνικά, νέα κύματα απειλών από τις ΗΠΑ, ενάντια σε χώρες και λαούς, κατοχή στο Ιράκ, σφαγή στην Παλαιστίνη, εντάσεις σε Βαλκάνια, ελληνοτουρκικά, Κυπριακό, οξύνσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης, αποτυπώνουν τους κινδύνους. Η προσπάθεια στρατιωτικοποίησης του κόσμου από τους σχεδιασμούς του ΝΑΤΟ, του Πενταγώνου και των Υπουργών Άμυνας της Ε.Ε. πρέπει να ανακοπεί. Οι λαοί είναι η μόνη δύναμη που μπορεί να αντισταθεί στα σχέδια τους. Οι μαζικοί λαϊκοί αγώνες μπορούν να κηρύξουν το δικό τους προληπτικό πόλεμο απέναντι σ’ αυτό το σύστημα, που τυλίγει με τα στρατιωτικά του δίκτυα όλο τον πλανήτη.

Συναγωνιστές και συναγωνίστριες,
Οι αμερικανονατοϊκές βάσεις αποτελούν τεράστιο κίνδυνο για την ειρήνη και την ασφάλεια. Αποτελούν ορμητήρια πολέμου, όργανα κατάλυσης της ανεξαρτησίας κρατών, πηγές θανάτου και περιβαντολογικών κίνδυνων. Δεν έχουμε άλλο δρόμο παρά τον ανυποχώρητο, μαζικό, λαϊκό αγώνα για να φύγουν όλοι οι ξένοι στρατοί, να σταματήσει η κούρσα των εξοπλισμών και να απεμπλακούν οι χώρες μας από τα ιμπεριαλιστικά σχέδια. Είναι επιτακτικό να απλώσουμε τον αντιβασικό αγώνα στις χώρες μας και να μπολιάσουμε με τα αιτήματά του το αντιπολεμικό κίνημα.

Στη σημερινή συνάντηση μας, ελπίζουμε, πιστεύουμε και αισιοδοξούμε για την τεράστια δυναμική που μπορεί να αναπτυχθεί από το συντονισμό της δράσης μας. Μια Μεσόγειος, θάλασσα της ειρήνης και των δικαιωμάτων, δεν μπορεί παρά να είναι μια Μεσόγειος χωρίς ξένες βάσεις και στρατούς, χωρίς επεμβάσεις και εξοπλισμούς.